Bloggfrslur mnaarins, nvember 2021

Bluefnapassinn

dag birtist Morgunblainu alveg ljmandi g blaagrein,Hvaa vanda leysa bluefnapassar?, um hina svoklluu bluefnapassa. Greinina m lesa kofid.is/boluefnapassar og g vil leyfa mr a kalla hana skyldulestur fyrir alla sem vilja taka tt umrunni um veirur og veiruvarnir (hvort sem menn eru sammla ea ekki). Greinin er rkilega rkstudd me heimildum og gerir v nokku sem bloggsur og fjlmilafundir yfirvalda gera ekki: Styst vi vsindarannsknir.Hvaa vanda leysa bluefnapassar?

Annars arf ekki vsindarannsknir til a sj a bluefnapassar gera ekkert til a temja veiru. eir sem hafa slka passa hafa um lei frelsi til a flakka um, hittast og troast. eir telja sig vera vara fyrir veiru og a eir smiti ar me ekki, sem er rangt. Allt er etta teki fyrir greininni en n b g landi sem heldur ti bluefna- og prfunarpssum og s etta me eigin augum. Veiran hltur a vera strhrifin af prfuum blusettum mean rltill minnihluti blusettra er prfaur oft viku og v alveg rugglega ekki me veiru.

Svona getur n heimurinn veri fugsninn.

N er a vona a einhver blaamaurinn nenni a lesa anna en fyrirsagnir hj BBC, setji sig inn mli og stuli a opinskrri og upplstri umru samflaginu.

Er g of bjartsnn?


Vsindamaurinn

Stundum er erfitt a verjast eirri tilhugsun a hinir msu ailar sem eru berandi veiruumru slandi eyi kvldum snum a finna upp svokllu vsindi. egar nsti blaamaur rekur hljnema framan etta flk ber a bor heimatilbin svokllu vsindi sn og fr engin andsvr. Engin.

Nlegt dmieru ummli hjkrunarfrings um a smitsu gildi sprautu. Menn urfa svo bara a telja upp arr: Smit-sprauta-sprauta, sprauta-sprauta-sprauta, sprauta-smit-sprauta og jafnvel sprauta-sprauta-smit.Bull, auvita.sotti_blogg

Enn nrra dmi eruummli sttvarnalknis um a gnarlangir og gilegir pinnar su eina ga leiin til a taka veirusni. Miklar rannsknir hafa veri gerar essu og ar borin saman essi nefkokssni (langur pinni nefi og nnast niur hls), nefsni (styttri pinni nefi), koksni og munnvatnssni. Niurstaan er gjarnan s a a er vel hgt a taka sni n ess a troa pinna djpt inn hausinn me tilheyrandi gindum og httu blnsum og aan af verra.

Sem dmi um rannskn:

In conclusion, our results suggest that saliva can potentially serve as an alternative to nasopharyngeal swabs as a specimen for SARS-CoV-2 rRT-PCR. As saliva can be collected by patients themselves, it may be an effective way to overcome the shortage of personal protective equipment and specimen sampling tools.

Anna dmi:

Saliva might be an alternative specimen for the diagnosis of COVID-19. The collection is non-invasive, and non-aerosol generating. This method could facilitate the diagnosis of the disease, given the simplicity of specimen collection and good diagnostic performance.

Auvita er hgt a finna rannsknir sem segja agnarlangir og gilegir pinnar su bestir. En sttvarnalknir gti jafnvel nota bloggi sitt til a benda slkar rannsknir, rkstyja ml sitt og opna mtrk. a gerir hann ekki. Kannski er stan s a hann veit ekki af neinum rannsknum og er einfaldlega binn a kvea niurstuna. Fyrir viki urfa slendingar, lkt t.d. Dnum, a ba sig undir alveg arflega mikil gindi egar eir af mikilli samviskusemi raa sr hstandi og kaldir r utandyra (gileg innivera er bara boi fyrir sprautuegana) til a lta pota sig.


Mgulega skilvirkustu agerir manna minnum

Danir skelltu dag grmum andlit sitt (a.m.k. verslunum og almenningssamgngum) og eru byrjair a framvsa heilbrigistengdum upplsingum til a f agang a samflaginu. eir sem hafa lti sprauta sig urfa ekki a fara nein prf til a sanna a eir eigi skili a taka tt samflaginu en eim mun meira pota nef hinna. Blusettir geta v haldi fram a dreifa veirunni reittir, sem er gott, v a sem vantar er snskt hjarnmi.

etta gildir meal annars um vinnustainn minn. dyrunum eru verir sem athuga persnuupplsingar flks og vega og meta hverjir mega koma inn. Engar samkomutakmarkanir samt, sem betur fer.

J, skrpaleikurinn er byrjaur aftur en kannski etta veri skilvirkustu agerir manna minnum! Hvers vegna? J, v mgulega hefur toppi bylgjunnar n egar veri n og a n skrpaleiksins. a virist a.m.k. ekki takast agreina miki umfram 4000-4500 smit dag tt grarleg aukning hafi ori prfunum.

cov_dk

Danir eru lka byrjair a boa unga krakka sprautur, meal annars me eim rkum a smitu brn geti smita blusettu! Ekki veit g samt til ess a eir sem hafi sleppt sprautunum su a tlast til a foreldrar spili rssneska rllettu me brnin sn til a verja ! vert mti ykir mr lklegra a eir sem hafi sleppt sprautunum vilji alls ekki a r fari brn.

A lokum: Ertu bin(n) a skoaetta yfirlit yfir 30 rannsknir sem setja spurningamerki vi sprauturnar sem smitstopparar og veirutemjara?


mbl.is „Nr veruleiki“ Danmrku
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ein str fyrir alla

Sumar flkur kallast "one-size" v r passa flesta. etta gildir til dmis um flestar hfur fyrir fullorna og sumar tegundir vettlinga. Listinn er samt ekki langur. Langoftast urfa menn a velja sr heppilega str flk svo hn passi og jni hlutverki snu.

tilviki lyfja og missa efna sem flk setur lkama sinn er stundum hgt a finna "one-size". Ein matskei af lsi dag er t.d. ng fyrir flesta fullorna til a f ngjanlegt magn A- og D-vtamna lkamann. Ekki arf a passa skammtastrina D- og B-vtamni v lkaminn losar sig vi a sem hann arf ekki a halda. kvein verkjalyf eru gefin skammtastrum sem fara eftir yngd einstaklingsins. Valkosti m finna fyrir flest. D-vtamn er hgt a f me slbai ea neyslu fiskmetis sta lsis. Verkjalyf gegn hausverk eru alls ekki tekin af llum me hausverk. Sumir velja stainn hvld ea einhver nttrulkningalyf. Sumir f einfaldlega aldrei hausverk, jafnvel ekki daginn eftir unga drykkju. Sennilega taka fstir eim hpi verkjalyf gegn hausverk sem einhvers konar forvrn.

tilviki hinna svoklluu blulyfja er veri a reyna boa ann boskap a ein str henti llum (nema hva minnstu brnin f vst aeins minni skammta). 11 ra strkur og sjtug kona eru talin urfa smu formluna. a sem sr sta Austurrki er ekki einsdmi heldur miklu frekar framtarmynd annarra rkja. Skyldublusetning heitir a - ein str fyrir alla annars verur sviptur rttindum til a lifa lfinu.

Hgt er a verja sig gegn veiru me allskonar aferum, sumar viurkenndar af strengjabrum lyfjafyrirtkjanna, arar ekki. essar sprautur eru ekki lykillinn a v a stva tbreislu smita og fora flki fr v a smitast (forvitnir geta lesi samantekt yfir 30 rannsknir um virkni sprautuefnanna heimasu Brownstone-hugveitunnar). Sumir vilja lsi og arir vilja fisk, enn arir bi. Sumir vilja sprautur, arir skoa skilgreiningar httuhpum veirusmita og velja a sleppa nausynlegri lyfjagjf. S sem umgengst lti trtila hunda ltur mjg sjaldan blusetja sig gegn hundai.

A reyna a troa llum smu gallabuxurnar ogkalla sem vilja ekkiprfa slka fingu af tta vi gindi og lffrabilanir samsriskenningasmii og veirudreifara er einfaldlega innantmt rursbrag.

Nei takk.


mbl.is Tugsundir mtmla skyldublusetningu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Blusettir smita lka

hverjum degi fast njar og frumlegar stur fyrir v a alla eigi a sprauta endalaust og a brnin eigi a vera nst skotskfunni.

En a a vilja vera frumlegur er engin sta til a ljga, er a? Hrna er dmi um lygi pkku htun og kryddu me fyrirlitningu kvenum jflagshpum:

„tt g s ekki mikill stuningsmaur ess a gera eitthva vi lkama flks sem a vill ekki sjlft ber a hafa huga a egar menn eru a nta sr frelsi til a lta ekki blusetja sig eru eir a vega a frelsi annarra sem eir kunna a smita.Svo a m fra rk fyrir v a koma eigi eirri skyldu a eir einstaklingar sem ekki vilja lta blusetja sig veri skikkair sttkv a eilfu.“

Sttkv a eilfu, takk fyrir.

Hva um a.

Blusettir smita lka. Ea me orum Dr. Fauci essu myndbandi: Veirumagni nefgngum blusettra og blusettra er "the same". Og ar sem er veira ar er veirusmit.

a er einfaldlega ekki hgt a segja a blusettir su grundvallaratrium frbrugnirblusettum egar kemur a v a halda uppi smitum samflaginu. eir sem hafa lti sprauta sig veikjast kannski minna ea styttri tma og allt a, rtt eins og eir sem taka vtamn og passa a ru leyti upp lkama sinn, enblusetning stular ekki a endalokum veirusmita og ar me sttvarnaragera.

Blusettir erujafnvel helsta uppspretta smita v eir eru krulausari, ba vi frri takmarkanir og finna sur fyrir v a eir eru a dla fr sr veiru allar ttir. Kannski.

Menn hldu upphafi og sprauturnar vru lykillinn enhfu rangt fyrir sr eins og sst vel v a sprautuustu jirnar eru enn og aftur a lsa yfir neyarstandi og boa fleiri sprautur. Kannski skortur prfunum efnunum sem stungi er flk geti skrt a eitthva.

g hef ekkert mti v a flk geri a sem a vill vi eigin lkama til a verja hann gegn skalegum hrifum veirusmita, meal annars. En allt tal um skyldublusetningu og„sttkv a eilfu“ er reki fram af einhverjum rum hvtum en viljanum til a kvea veiru ktinn.

g giska hatur.

A lokum vil g lsa yfir strkostlegum vonbrigum me blaamenn sem lta ljga upp opi gei sr og virast ekki hafa snefil af vitneskju tilgeta spurt beittra spurninga. Telja blaamenn hlutverk sitt kannski bara vera a kveikja upptkutki og slkkva egar er bi a tala a?


mbl.is Telur mikilvgt a brn veri blusett
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

skulu litlu brnin sprautu (a rfu)

Lyfjastofnun Evrpu hefur gefi grnt ljs a brn aldrinum fimm til ellefu ra verisprautugegn Covid-19, segir visir.is. Margra mnaa andlegur skruhernaur almenning og srstaklega foreldra uppsker n marga handleggi litlum krkkum sem vera sprautairgegn einhverju sem eim stafar engin htta af til a verja eldri og hrddu sem er bi a sprauta gegn v sama. Enn og aftur er okkur sagt hva sprauturnar su ruggar eftir rannsknir framleianda eigin varningi. Ungt flk er a strfalla kjlfar sprautu en fr aldrei forsufrttirum sig egar a gerist, lkt ttrum einstaklingum sem eru vikvmir fyrir llu.

etta er hreinrktaur vibjur svo g ori hlutina varlega. Foreldrar eru mjg raunverulega a stofna lfi og heilsu barna sinna httu me v a sprauta au me frekar njum og prfuum efnum byggum tkni sem hefur ekki veri orandi a setja manneskjur ar til meintur heimsfaraldur fr af sta.

Skemmtileg tilviljun a, ekki satt?

slenskir foreldrar eru bnir a ta um 75% slenskra ungmenna aldrinum 11-15 ra sprautur og 85% ungs flks aldrinum 16-29 ra er bni a sprauta sig a rfu. dag eru nokkrir einstaklingar essum hpi bnir a lamast, f hjartavvablgur og leggjast undir lknishendur me lfshttulegar aukaverkanir. Ef eir hefu sleppt sprautunum vri bi a hlfa heilbrigiskerfinu um tugi tilfella af slkum aukaverkunum og lknisheimsknum og essu unga flki gegn skaa sem mgulega mun fylgja sumum eirra alla vi.

a er engin tilviljun a sttvarnalknirmasai gr t og suur um httuna sem brnum stafar af veiru. Enn og aftur talar hann um aukaverkanalausar sprautur. Enn og aftur! Og flk fellur rugglega fyrir essari flsku sluru - aftur! Og egar litlir krakkar grpa um brjstkassann og falla andstuttir til jarar f eir enga umfjllun fjlmilum. eir vera hunsair, taldir vera frvik, undantekningin fr reglunni. Um lei er ll sprautuherferin rkstudd me tilvsun eitt barn - eitt barn! - sem svo sannarlega var undantekninginfr eirri reglu a Covid-19 er brnum nnast algjrlega skalaus sjkdmur.

Foreldrar, ef i vilji spila rssneska rllettu me brn ykkar er eitthva a. i hafi lti plata ykkur. i eru heilavegin. Taki ykkar sprautur hvort sem r heita Pfizer ea amfetamn en hugsi ykkur vel um ur en i hrindi brnum ykkar r flugvl me fallhlf sem opnast mun sjaldnar en ykkur er sagt.


Blaamaur me borvl

grbirtist frettin.is alveg mgnu og strmerkileg frtt um skilgreiningar heilbrigiskerfinu slenska v hver telst blusettur og hver ekki.Mgulega eru eir sem hafa fengi allar snar sprautur hinga til, en vantar riju, n a detta t sem blusettir skrningu smitara ea innlagra og teljast v til "blusettra" ar til eir hafa fari riju sprautuna, .e. ef meira en 6 mnuir eru linir fr v sem tti a vera hin endanlega blusetning.

Ef rtt er er hrna um strkostlegt rursbrag a ra til a fyrsta lagi skfla eim seinustu sem hafa ekki egi sprautur sprautur og til a f hina sna riju sprautu. Eftir v sem fleiri missa sna stu kerfinu sem blusettir, eim mun fleiri eru skrir blusettir meal smitara og innlagra og trommusltturinn um a sprauta meira fr auki vgi umrunni.

Vonandi eru n fleiri blaamenn a finna rykfallna og lngu tnda borvlina sna og bora n etta ml og lta yfirvld ekki komast upp me a senda hringi. Ef etta er bara stormur vatnsglasi er a frttnmt lka.


Sprautur sem lausn allra vandamla

Ef ltur n bara til leiast og ltur sprauta ig og brnin n verur allt gott. fer veiran og vi leyfum r a f lf itt aftur, skert, annig s.

Hljmar tlandi ekki satt?

Sttvarnalknir segir a sprautur su nausynlegar til a rafmagni fari hreinlega ekki af. etta er n og frumleg nlgun. g velti v n samt fyrir mr aef sttvarnaragerir eru mikilvgar til a tryggja rafmagn og ara "samflagslega missandi innvii" af hverju eru innviafyrirtki undanegin sttvarnaragerum? Er kannski bi a tryggja a allir rafvirkjar veitufyrirtkjanna su me sprautufar handlegg? Ea er etta bull?

Hvar hefur rafmagni fari af heiminum, rku landi ea ftku, vegna ess a allir starfsmennirnir voru sendir heim sttkv vegna veiru me vel ekkta httuhpa? Hvergi, auvita. En gti gerst slandi.

Einnig kemur til tals abeita vingunum sprautaa ef rija sprautan skilar einhverjum skilgreindum rangri - vntanlega skammtmarangri ar til fjra sprautan verur nausynleg. Geekkt, ea hitt heldur.sprautaskilja

Yfirsprautuhjkkan er byrju akeyra strt til a skja ea rttara sagt ofskja ekka sprautaa en til vara a ra vi og segja eim a lkurnar alvarlegri aukaverkun vegna sprautu su miklu minni en vegna veiru. Hn er lka byrju asklda vsindi beinni tsendingu og kalla nttrulegt nmi gildi einnar sprautu. Sem betur fer tku allir eim vsindum me pandi gn. Ekki einn einast vagn rurslestinni hefur komi yfirhjkkunni til bjargar.

Bi er a panta sprauturnar fyrir litlu krakkana, essa 5-11 ra, sem vera sprautair forsendum sem la sennilega ratugir a komi almenningi fyrir sjnir af stum sem enginn skilur. Gegnsier slkt a a er snilegt.

ess m geta afyrir ri san var llum sagt a sprauturnar lofuu gu eftir rannsknir og byrja a panta. N er standi svo slmt a ekki krakkinn bekknum, Svinn,orir ekki til slands vegna tbreislu veiru.

Verur Nja-sland eins ogNja-Sjland dag einn?

nz

Og ef dregst aftur r sprautunum, ekki kominn me riju ea fjru tka t, verur aftur sviptur borgaralegum rttindum mean hver puttinn kerfinu ftur rum bendir hina ttinaog neitar a gefa r fyrirsjanleika?

Sttum okkur bara vi a: Sprauturnar leystu engin vandaml og geru jafnvel illt verra me v a gefafalskar vonir og margar alvarlegar aukaverkanir. Vi ttum ll a snagott fordmi og afakka fleiri sprautur.

Httum n essu bulli, verjum vikvma og leyfum rum a byggja varnarmr nmis kringum , vitandi a tt lknar egi eins og grfin kunna eir meferir sem foraeim fu sem urfa asto a haldafr henni.


Gmlu lknavsindin

skar Reykdalsson, forstjri Heilsugslu hfuborgarsvisins, segir samtali vi blaamann:

fyrra hldu margir sig til hls til a forast krnuveiruna og arar pestir um lei. Lknisfrin segir hins vegar a eftir slkan stundarfri veri flensan sk.

Erfitt gti ori a greina hana fr Covid-19 ea hefbundnum leiksklapestum.

etta eru strfuruleg ummli. Af hverju? J, af v margt af v sem sagt er er byrja a minna gmlu lknavsindin, au sem voru a mestu afnumin upphafi rsins 2020: Krakkar f allskyns pestir sem leia til svipara einkenna (hita, reytu, hors og hsta) en engin srstk sta til a kafa dpra a hvaa veira a nkvmlega er sem hrjir au. Afbrigi etta, afbrigi hitt - allt voalega svipa.

Eins er hr minnt a of miklar sttvarnir geta veikt nmiskerfi. nmiskerfi er eins og vvi og ef a fr ekki fingu verur a slappt.

Hressandi a sj a gmlu lknavsindin eru ekki alveg dau enn. Kannski er von.


mbl.is Erfitt a greina pestir fr Covid-19
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rtt athuga jafnvel af rttum stum

orgerur Katrn Gunnarsdttir formaur Vireisnar segir heilbrigiskerfi hafa veri vanrkt af hlfu plitskra stjrnvalda til lengri tma liti og v s „ekki hgt a taka kvaranir eins og a ta undir auki frelsi me tilliti til blusetninga“.

Gott ml a stjrnmlamaur ori a tj sig um erfi ml og hafi jafnvel eitthva til mlanna a leggja sem vkur aeins af meginstefinu (sem er auvita a a endalaus fjraustur geti leyst ll vandaml).

Stefnuml Vireisnar heilbrigismlum eru me v sksta sem finnst slenskri stjrnmlaflru (ea minnst llegt, nnar tilteki), sem meal annars endurspeglast eftirfarandi orum:

Vireisn leggur herslu valfrelsi og jnustumiaa nlgun. ar jnar flugt opinbert heilbrigiskerfi me fjlbreyttu rekstrarformi mikilvgum tilgangi. Einkarekstur innan opinbers kerfis er ekki a sama og einkaving.

Hr er ekki um neina nskpun a ra. N egar er mjg miki af heilbrigisjnustunni veittur gegnum samninga rkisvaldsins vi einkaaila. rum svium banka einkaailar upp og bja enn meiri jnustu. Stundum getur rkisvaldi brugist hratt vi, eins og egar a kom upp fjlmennum stofufangelsum fyrir einkennalausa feralanga og fann aila til a troa pinnum upp nef flks, en rum svium bregst a hgt og illa vi og ltur bilistana miklu frekar lengjast t hi endanlega en a finna verktaka til a astoa sig.

mean hi opinbera virist gjrsamlega frt um a lagfra rekstur Landsptalans ea tryggja jnustustig heilbrigiskerfisins almennt og tekst ekki a lta jnustustigsptala og kerfis fylgja auknum fjrtltum er hgt a halda landsmnnum einhvers konar herkv veirustands. Annahvort er a vsvitandi tlun ea merki um fullkomi hfisleysi.

Hvort er a?


mbl.is Plitsk vanrksla gagnvart heilbrigiskerfinu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband