Bloggfrslur mnaarins, aprl 2022

Bkni

Hi opinbera a hlaupa  hringi

Mr fannst g vera voalega fyndinn hrna og deili v sem vast.


Hjlp til a skilja hva er seyi kranu

͠svoltilli frtt um tk kranu rekst g umfjllun sem mr finnst ekki alveg hanga saman. Blaamaur segir til dmis:

Fyrr mnuinum greindu rssnesk yfirvld fr v a eir myndu draga r skn hfuborg kranu, Knugar, og einbeita sr a v a n vldum sjlfskipuu lveldunum Donetsk og Lhansk. Hrin tv hafa veri undir stjrn askilnaarsinna sem ahyllast Rssland fr rinu 2014.

Hrasstjri Donetsk, Pavlo Kyrylenko, segir rssneska hermenn skjta vsvitandi almenna borgara og eyileggja innvii af settu ri.

Hrna er sem sagt rssneski herinn fyrir hnd rssneskra yfirvalda a reyna n vldum tveimur hrum, jafnvel til lengri tma. Og gerir hva til a styrkja stu sna? Sktur vsvitandi almenna borgara og eyileggur innvii!

Af hverju?

Til a ba til andspyrnuhreyfingar meal almennra borgara? Til a sa upp breytta borgara? Til a eyileggja orspor sitt enn meira?

Ef Rssar hafa n vldum tilteknum svum, eins og blaamaur segir, er nkvmlega engin sta til a eya byssuklum almenna, breytta borgara.

Blaamaur heldur fram:

Enn er barist Marupol en fjldi almennra borgara og hermanna hafa leita skjls Azovstal stlsmijunni. Rssneski herinn hefur gert nokkrar atlgur a smijunni en hefur fengi leibeiningar um a passa a enginn komist t.

etta held g a s haugalygi og jafnvel rursbrag sem a aukistangast vi arar frttir vestrnum fjlmilum. Ef rssneska hernum vri alveg sama um breytta borgara vri hann binn ateppaleggja essa verksmiju og raunar krana alla me sprengjum r einhverjum fullkomnustu og strstu sprengjuflugvlum heims sem Rssar ra yfir. Raunar errssneska frsgnin - s a veri s a reyna hvetja breytta borgara til a yfirgefa svi - mun trverugri.

essi hersla kranskra yfirvalda og herdeildarinnar svinu a verja til dauankvmlega etta svi miju hrifasvi Rssa er strfuruleg.

Og a lokum:

Tplega 5,3 milljn manns hafa fli kranu fr v stri hfst, samkvmt flttamannari Sameinuu janna.

essu m alveg tra. a er samtngjulegt a lesa dnskum fjlmilum a a sumiklu frri flttamenn a koma til Danmerkur en bist var vi og var bia undirba og a konur og brn su a sna aftur til kranusvo brnin komist skla og geti umgengist feur sna.

Kannski a versta s brum gengi yfir. Vonandi. Og Rssar a fara hypja sr heim.


drir skr verblgutmum

Danska skfyrirtki Ecco hefur ekki lst v yfir a a tli a htta allri starfsemi Rsslandi.

Og hva me a? Er ekki lagi a senda sk til Rsslands og f svolti af rssneska gjaldeyrisforanum fyrir greiann?

Nei, aldeilis ekki.Fjldi sluaila hefur tilkynnt a eir tli ekki a selja Ecco-sk ljsi afstu fyrirtkisins.

Mgulega dettur einhverjum einstaklingum lka hug a sniganga fyrirtki og kaupa sr Adidas ea Sketchers stainn.

Allt ir etta minnkandi eftirspurn og ef framboi er breytt ir a lkkandi ver.

a m sem sagt bast vi verlkkun Ecco-skm.

essu fagna g v g kann mjg vel vi Ecco-sk en ykir eir vera aeins of htt verlagir mia vi endingartma. Engir skr endast lengur en 6-9 mnui mnum ftum og fjrfestingin v valin slku ljsi.

mean Evrpubar neita sr um rssneskt gull og gera sig gjaldrota me hum orkukostnai eru Knverjar og Indverjar a gera hi gagnsta: iggja rssneska olu tluverum afsltti. eir skora vntanlega ekki htt mlikvara vestrns rtttrnaar.

En n er a ba eftir a Ecco blsi heimsins strstu tslu og birgja sig upp af skm.


Froustjrnml

Er ekki seinna vnna a rast naflaskoun innan flokkanna, blsa burtu frounni, og stainn stunda alvrugefnari plitk. mrgum lndum eru undirstur hagkerfis og hagsldar hreint ekki lagi og flk sem ttast atvinnumissi og orir varla a opna rafmagnsreikninginn hefur sraltinn huga stjrnmlum sem snast um a minnka tblstur ea kvea hvort almenningssalerni eigi a vera kynjaskipt.

En a arf lka a sna agt, v aframkomnir kjsendur geta veri mttkilegir fyrir alls kyns vitleysu, og lklegir til a tra kosningaloforum sem nkvmlega engin innista er fyrir. Hefur jarvegurinn fyrir poplisma sjaldan veri frjrri og gtum vi veri a sigla inn mjg forvitnilegt tmabil stjrnmlasgunni.

Svona kemst blaamaur a ori skoanapistli snum ( bak vi innskrningarvegg, ekki skriftarvegg) og g er hjartanlega sammla.

Ekki veit g hvort froan fari a myndast hfi kjrinna fulltra eftir a eir n kjri ea hvort froan s a sem arf til a flk skist eftir kjri. Eitthva er a. Hi opinbera rngvar sr inn lf okkar langt umfram a sem nokkur krir sig um. Ekki misskilja - sennilega er meirihluti almennings hlynntur risavxnu opinberu batteri me fingurna llu en hver og einn einstaklingur vill a etta rtna rkisvald hafi afskipti af rum og lti sjlfa sig a mestu frii.

A minnsta kosti ekki g engan sem hugsar: Gui s lof a rkisvaldi hefur sett lg sem takmarka slu fengis vi rfa slustai me takmarka rval! Annars er httan s a allir dagar hj mr yru eins og frinu til Kben um daginn ar sem flddi fengi r srhverri sjoppu!

Ea hva?

Ea: Gui s lof a a er drt, tmafrekt, erfitt og flki a reisa svolti hs! Annars myndi g ba einhverri spilaborg sem gti hruni nstu vindkviu!

Nei, tli flestir su ekki a ska eftir opinberum afskiptum af rum. essu helvtis bankaflki og essum svikulu verktkum og essum heiarlegutryggingaflgum sem arf a halda skefjum.

San er a froan. Loftslagsstjrnmlin, kynjastjrnmlin, umhverfisstjrnmlin, rtttrnaarstjrnmlin. a myndi enginn venjulegur kjsandi sakna eirra ef au hyrfu morgun. etta eru hugaml flks me hausinn fullan af frou og skilar flki ekki auknum kaupmtti, mat bori og flugmia fri, nema sur s.

Froan er um lei agngumii Trumpanna og Le Pennanna, boi eltunnar sem segist vilja ra llu en er htt a kunna tala vi almenning.


mtt frjsa ea svelta, segja sumir

r frttabrfi sem g er skrifandi a (skp venjulegt frttabrf sem fjallar um ina og tlfri):

The Dutch activist group Friends of the Earth has stepped up pressure against oil majorShell (LON:SHEL),claimingthat if the firm fails to comply with a 2019 Dutch court order to deepen emission cuts, the company’s board will be held personally responsible.

Hva er veri a tala um hrna? J, nlegarskurai hollenskur dmstll a hollenska orkufyrirtki (aallega olu- og gasfyrirtki en dundar sr vi mislegt) Shell yrfti a draga r losun koltvsringi.

yrfti!

San hefur margt gerst. Nna er orkukreppa Evrpu og var. Venjulegt flk er a drukkna orkureikningum. a a halda sr hita og elda mat og hlaa fnu rafblana er ori tluvert drara en ur, jafnvel um margfeldi af fyrri verum sumum svum.

Hva gera svokallair umhverfisverndarsinnar ? Svokallair talsmenn barttunnar gegn loftslagsbreytingum? Svokallair vinir Jarar?

J, hta fyrirtkinu.

g skil vel a margir su hrddir eftir a hafa lti hra sig lengi. g skil vel a sumir ttist hi versta eftir a hafa veri sagt a ttast hi versta. g skil vel a flestir hafi ltinn tma til a kynna sr arar hliar mls en vihorf svokallara frttamanna.

En nna erum vi a tala um eitthva semnlgast mannhatur. A miri orkukreppu s orkufyrirtkjum hta ef au htta a einbeita sr a v a tvega orku.

Sumir vilja hreinlega a krknir r kulda ea hafir ekki efni a hlaa smann inn.

a er kannski ekki mevitu hugsun essa flks. a hugsar sem svo a getir bi ti kkuna og tt hana. En a er ekki verri sta en nnur til a hunsa a.


Fr mlfrelsi aftur sns?

N er veri a ganga fr kaupum Elon Musk Twitter og vinstri er a pissa sig af gremju. Af hverju? J, v nna verur sennilega dregi r ritskouninni. Twitter snr kannski aftur til uppruna sns, sem var nokkurn veginn essa lei:

Twitter gamlir skilmlar

Sem sagt: Samflagsmiill, ekki fjlmiill me ritstjrnarstefnu.

g fylgist svolti meverkum blaamannsins Alex Berenson sem var bannaur Twitter fyrir a fjalla sttanlegan htt um Covid-sprauturnar snum tma. Hann vonast til a endurheimta agang sinn en heldur bili fram mlaferlum snum gegn Twitter og skemmtir sr mjg yfir mlsvrn miilsins.

Vinstri er a hta v a yfirgefa miil vegna skorts ritskoun. Hvert fer a ? Hvar finnur a vettvang sem ritskoar ngilega miki a mati ess? Kannskiknverskir earssneskir fjlmilar og samflagsmilar geti veittvestrna vinstrinu krkomiskjl fr llu essu mlfrelsi.


Er ekki komi ng af veirutali?

Einn lesandi essarar su lsti yfir stti snu me a g s hrna enn a fjalla um veiru og veirutma.

Svona eins og a s eitthva blaur um fjarlgja fort.

En er a svo?

a held g ekki.

g held a veirutmar hafi bi til strhttulegt fordmi sem verur auvelt a tna upp r skffunni og nota aftur. Valdhafar eru fullu a semja lggjf bygga veirutmum. Fyrirtkjum m loka, jafnvel btalaust. Upplsingum m halda fr flki. Leynilegir samningar gerir fyrir hnd skattgreienda og borgara. Grmuskylda. Aldra flk loka inni til a deyja r andlegri hrrnun og einveru. Krkkum meina a mta sklann og hitta vini sna. Landamrum raun loka.Samflagi gert a btaega og lti safna skuldum leiinni.Lyfjum hraa flk me fyrirsum afleiingum sem munu jafnvel ekki koma fram fyrr en eftir mrg r. Vegabrf sem segja hva ert binn a lta troa lkamann r. Fjlmilar sem telja hlutverk sitt vera a vlrita or opinberra embttismanna og birta n gagnrni og samhengis sem hinn heilaga sannleika.

Ekkert af essu fordmalaust lengur. Nei, vert mti tala um velheppnaar agerir! Ljmandi gott fordmi a, ekki satt? Og sji n bara hva tblsturinn af koltvsringi minnkai miki egar flk var lst inni hj sr! Frbrt!

Veirutmar mega alls ekki gleymast. Meira a segja enn ann dag dag finnast yfirvld sem eru a svelta ba sna til daua nafni veiruvarna. etta er ekki bi og m ekki gleymast. Og raunar hefur aldrei veri meiri rf a vera varbergi v yfirvld lta aldrei ga krsu fara sginn. Og au vita nna a au komast upp me hva sem er og a almenningur fer keppni um hver er hlnastur.

En a er aldrei of seint a ranka vi sr. ar til a verur of seint.


Drpum vi gamla flki okkar me sprautum? Ea a unga?

760 einstaklingar ltust slandi fyrsta rsfjrungi samkvmt Hagstofu slands en 1.110 brn komu heiminn hrlendis. Fleiri hafa ekki ltist einum rsfjrungi fr v a Hagstofa slands byrjai a birta tlur um andlt eftir rsfjrungum, segir umfjllun Hagstofunnar.

Dausfjll 1. rsfjrungur

Ef allir rsfjrungar eru skoair ltur myndin svona t:

Dausfll, allir rsfjrungar

Hvernig stendur essu? Var veturinn harur? Nei, a er hnattrn hamfarahlnun gangi, ea svo er mr sagt. Voru ll bluefnin svoklluu iggjendum ess banvn? Auvita freistandi spurning sem g er viss um a einhver thar mr fyrir a spyrja (og hva fyrir a spyrja svona grandi fyrirsgn). Tlur hagstofunnar eru ekki sundurliaar eftir aldurshpum en sumir telja a ungt flk og srstaklega rttaflk s a deyja meira en ur v bluefnin hafa eyilagt v hjartavvann. Kannast samt ekki vi slkar frttir um skyndileg dausfll fr slandi, enda rtaki agnarsmtt (skiljanlegu hjartafllin hafa engu a sur tt sr sta slandi). Enn er veri a rannsaka slkt erlendis. Hi slenska landlknisembtti mun sennilega reynast verra en ekkert mia vi hvernig a klrai mlefnum kvenna me truflanir tarhringnum kjlfar sprautu (og vegna sprautu).

Nema dausfllin komi sprautuherferum ekkert vi og megi skrifa sjlfsvg vegna vonleysis eftir a hafa falli r skla ea misst vinnuna egar hi opinbera vingai fyrirtki til a loka.

a er auvita frttnmt egar dausfll taka stkk og yfir 100 einstaklingar ltast umfram hi venjulega en maur vonar a etta s frvik sem leirttir sig strax nsta rsfjrungi. verur lka vonandi htt aspila rssneska sprauturllettu me lf almennings sem trir llu sem birtist RV. Og flk bi a ferast aeins og lifa lfinu sta ess a einblna a eitt a halda lfi me tilheyrandi eyileggingu nmiskerfinu.


mbl.is venju margir hafa ltist rinu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

egar samflagsmilar htta a vera samflagsmilar

Evrpusambandi hefur lagt lokahnd nja lagasetningu sem miar a v str tknifyrirtki veri a fjarlgja skalegt efni vefsum snum.

Ea me rum orum: N verur innleidd ritskoun samflagsmilum af slkri strargru a eir htta a vera samflagsmilar. ess sta vera eir mlppur valdsins og strengjabra ess.

etta er run sem hefur tt sr sta tluveran tma og margir hafa tta sig . Valkostir vi fjsi og tvtin hafa fst og mean krttleg myndbnd af kettlingum munu sennilega fram vera leyf jtjp og gramminu flr hin raunverulega umra anna.

En af hverju a blsa til strsknar ritskoun nna?

Til a undirba nstu veirutma?

Ea fora okkur Vesturlndum fr v a lta spegil egar vi hugleium standi kranu?

Evrpusambandi telur sig vita hvaa skoanir eru rttar og hverjar eru rangar. a telur sig standa vr um lrislega umru og leitina a sannleikanum.

Frnlegt, auvita.

Vi ltum til austurs og sjum ar harstjra sem bla niur vinslar skoanir, ritskoa tjningu og tiloka flk me einum ea rum htti ef a fylgir ekki meginstefinu.

Ltum okkur nr. Og gerum a ur en or okkar vera talin sta til a varpa okkur steininn ea stofufangelsi. Og val lyfjagjf.Vi erum vegfer og vilt ekki a hn ni endapunkti snum.


mbl.is Vilja temja hi „villta vestur“ netheima
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta veira takk, ea hva?

Vi Norur-Evrpu og srstaklega Norurlndunumhfum a mestu leyti sagt bless vi essa einu veiru sem tti a vera nsta spnska veiki en var miklu nr v a vera sk flensa en strfellandi farstt. Hrna Danmrku arf maur a finna feramenn fr Asu ea eldri konur til a finna grmur og rairnar sprauturnar a styttast nnast ekkert.

En va er enn veri a berja trommur og halda lofti fna heimsfaraldurs. Grmurnar eru va fastar flki og jafnvel ungum brnum. Lyfjafyrirtkin halda uppi miklum rri fyrir nausynlegum og lfshttulegum lyfjum snum.

Og lggjafar va halda fram a reyna koma askilnaarstefnu samflaginu. Ekki grundvelli kynttar, hlits, trarbraga ea kyns heldur nafni fjlda sprauta sem flk hefur egi gegn pestinni.

Gagnslausra (fyrir flesta), nausynlegra (fyrir flesta) og lfshttulegra (fyrir suma) sprauta.

Sem dmi: lggjafarsamkomu bandarska rkisins Rhode Island er n bi aleggja fram frumvarp um a rukka sprautuu um tvfaldan tekjuskatt og anna gott.

J, a er margt skrti krhausnum og g tti kannski a passa mig a gefa ekki lggjafarsamkomum rkjum sem g kem vi hugmyndir. Og srstaklega ekki eftir a blaamenn eru aftur byrjair a rtta hljnemann a embttismanni me marga spdma. Mgulega vlvuspdma en til vara stjrnuspdma.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband