Hvtir Afrku

Hvti maurinn ekki sj dagana sla Afrku. ar er hann pyntaur, rndur og jafnvel myrtur og enginn segir neitt, srstaklega ekki aljlegir fjlmilar.

Auvita var nlendustefnan engin mannarstefna (tt a a hafa veri undir stjrn Breta snum tma hafi reynst frbrt veganesti fyrir slk rki). er a svo a va Afrku hafa lfskjr svartra versna eftir a yfirr hvta mannsins uru minni. forsetat Nelson Mandela heitins Suur-Afrku hrundu til dmis lfskjr allra ba kk s ssalskum stjrnarhttum. ar m bkstaflega sna fram a a sem tk vi af askilnaarstefnunni hafi bitna me neikvum htti lfskjrum svartra ba, og auvita hvtra lka.

Suur-Afrku dag eru hvtir bndurmyrtir, pyntair, rndir og drepnir og enginn segir neitt. Falli hins vegar einn sjaldgfur nashyrningur logar allt Vesturlndum. etta er hrsni, svo vgt s til ora teki.

a er gott a hugarfarsbreyting s a eiga sr sta Simbabve, en hn kostai tal mannslf. Er Suur-Afrka nna a fara gegnum sama ferli?


mbl.is Htta a taka land af hvtum bndum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Einokunargeklofinn

slendingar elska einokun, hata hana og elska a hata hana um lei og eir bija um hana.

annig vilja slendingar a ljsmur su rkisstarfsmenn en bara mean r stta sig vi kjr sn og halda fram a taka mti brnum. Hins vegar hefur enginn bei um rkisvingu smia, rafvirkja og ppara v allir vita a a er vsun biraakerfi og verkfll meal eirra.

annig vilja slendingar a rki eitt megi selja fengi tt a i daua hverfiskaupmannanna kostna strmarkaa me blasti nlgt nstu fengis- og tbaksverslun rkisins. Um lei sakna margir hverfiskaupmannanna og kvarta yfir lngum blferum nstu verslun.

annig vilja slendingar a rki eitt eigi vegina og haldi fram a vanrkja en a flugsamgngur umsjn einkaaila haldi fram a kosta minna og gindin fluginu a aukast.

annig vilja slendingar a bankakerfi fi a starfa undir verndarvng rkisstofnunar sem hefur beinlnis a markmi a rra kaupmtt peninga okkar og lta innistur liggja undir skemmdum bankareikningum. Fatahreinsanir, sem taka lka vi vermtum okkar, eiga hins vegar a passa afinnanlega vel upp flkurnar sem r f inn og helst a skila eim af sr betra standi en ur.

annig stta slendingar sig vi rndrar sjkratryggingar sem bja upp birair, sumarlokanir, vinnutap, llegan hsakost og stressa starfsflk tvfaldri vakt. Um lei vera eir brjlair ef blatryggingin hkkar rlti veri og skipta hiklaust um tryggingaflag til a spara sundkall mnui.

essi geklofi er a sumu leyti skiljanlegur. Stanslaus rurum gti hins opinbera dynur okkur fr stjrnmlamnnum, rkisfjlmilum og klappstrum rkiseinokunar. Um lei er geklofinn skiljanlegur v einkaframtaki er svo berandi miklu betra a mta krfum okkar um jnustu, gi og verlag. Starfsmenn gleraugnaverslana, farsmafyrirtkja, bifreiaverksta og strmarkaa fara ekki verkfll. Samt skir flk um vinnu hj essum fyrirtkjum og iggur fyrir au laun, og viskiptavinir streyma a til a kaupa og gera versamanbur og kvarta hiklaust ef eir rekast trunna skyrds klinum.

a er engin sta fyrir rki til a vasast rekstri af neinu tagi. a er hgt a tryggja asto vi fatlaa, umnnun sjklinga og kennslu krkkum me rum htti en rekstri fjrfreks, mistrs, umbalegs og sveigjanlegs opinbers kerfis. ll fyrirtki urfa rstingarjnustu en flest bja jnustu t til srhfra aila. ll urfum vi lkna og kennara lfsleiinni og eigum a f a kaupa jnustu essara fagsttta og annarra frjlsum markai.

Geklofi veldur eim sem jst af honum miklum og alvarlegum gindum og a er erfitt a lifa elilegu lfi me ann gesjkdm. samhengi stjrnmlanna er geklofi hins vegar unni stand sem m losa sig vi me einfaldri hugarfarsbreytingu. Eigum vi ekki a leyfa okkur ann lxus?

essi grein birtist Morgunblainu dag og er agengileg skrifendum blasins hr.


Hi opinbera og klsett

Spurt er:

Hva arf marga opinbera starfsmenn til a setja upp eitt salerni?

Svar skast. a m gjarnan vera formi brandara sem segir fr raunveruleikanum skondinn htt.


mbl.is F a setja salerni vi Grjtagj
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lg um meiyri slva dmgreind okkar

a er miki a gera hj dmstlunum vi a taka meiyramlum. Samkvmt lgum m ekki segja hitt og etta, gefa sumt skyn og fullyra anna, n ess a eiga von stefnu fyrir dmstlum.

En eru lg um meiyri gagnleg?

svoltilli bk eru fr rk fyrir v a svo s ekki.

Bkin heitir Defending the Undefendable, og er agengileghr sem PDF-skjal, rafbk og hljbk endurgjaldslaust, oghr pappr gegn vgu gjaldi.

ar er kafli um meiyri og rgbur ar sem slkt er vari sem hluti af tjningarfrelsinu og enda essum orum:

With the present laws prohibiting libelous falsehoods, there is a natural tendency to believe any publicized slur on someones character. ... If libel and slander wereallowed, however, the public would not be so easily deceived.... The public would soon learn to digest and evaluate the statements of libelers and slanderersif the latter were allowed free rein. No longer would a libeler or slanderer have the automatic power to ruin a persons reputation.

Me rum orum: Almenningur fri a hugsa gagnrni sta ess a tra llu sem sagt er og skrifa eim forsendum a vri eitthva satt ferinni munu dmstlar kvea upp rskur um slkt.

annig yru eir sem fullyra a fra fram sannanir ella eiga httu a vera hunsair.

essu er fugt fari dag. Maur sem er ranglega sakaur um eitthva arf a berjast fyrir dmstlum fyrir mli snu, oft me rnum tilkostnai og fjrfestingu tma. S sem fullyrir bur bara rlegur heima hj sr eftir stefnunni og almenningur trir llu mean dmstlar egja.

Er ekki kominn tmi til a almenningur fi a spreyta sig gagnrnu hugarfari?


mbl.is Egill tapai mli snu fyrir MDE
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kirkjan: Fyrsti slenski skattheimtumaurinn

slandi eru margar kirkjur. r eru auvita samkomustaur kristinna manna. Um lei er slenska kirkjan fyrsti slenski skattheimtumaurinn. ur en kristni var vitekin og tundin tekin upp var ekki skattheimta slandi. Framkvmdavaldinu var dreift og hndum goanna, og bndur gtu vali milli goa til a verja sig fyrir glpamnnum og tala mli snu Alingi.

essum tma rkti a sem sumir kalla stjrnleysi slandi, .e. a var ekkert rkisvald. En stjrnleysi var a heldur ekki. slendingar voru n rkisvalds lengri tma en Bandarkin hafa veri uppi sem rki dag. a var ekki fyrr en hfingjar fru a breia t tundina og via a sr skatttekjum a framkvmdavaldi fr a safnast frri hendur og var loks afhent Noregskonungi.

a var me rum orum innleiing fyrsta slenska skattsins, tundarinnar, a samjppun valds fr a taka vi dreifu valdi.

etta er hugavert efni sem arir hafa gert gt skil, meal annarshrna (David Friedman) og hrna (Thomas Whiston). Kirkjan sem slk er samkomustaur kristinna manna. Kirkjan sem opinber stofnun hefur sgulega s veri hamar til a berja almganum me.


mbl.is BBC fjallar um slenskar kirkjur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

guanna bnum, einkavi heilbrigiskerfi!

Menn eru vonandi essari stundu a setjast alvarlega yfir tlanir um a einkava heilbrigiskerfi. a gengur ekki a einstaka stttir heilbrigisstarfsmanna geti treka stefnt heilsu og lfi flks bullandi httu.

Auvita er ekki fari vel me essar stttir. Heilbrigisstarfsflk vinnur eli mlsins samkvmt aallega vaktavinnu, en oft eru r vaktir langar og of fmennar og valda miklu lagi starfsflk. Um a er a g held ekki deilt. En viti hva -svipa standgildir um starfsflk malbikun, lgreglujna, ryggisveri, flatbkusendla, flugfreyjur og verkamenn sumum verksmijum. a er ekki fyrr en etta flk kemst stttarflg ea guatlu me opinberum starfsmnnum sem hafa vld til a beita ofbeldi og vinnustvun a vandamlin byrja a skjta upp kollinum, fyrir alla!

Rkisvaldi ekki a urfa hafa sundir starfsmanna sinni knnu sem safna innistulausum lfeyrisskuldbindingum og taka samflagi gslingu nokkrara fresti.

Rki a geta sinnt llu v sem a lofar a sinna n ess a hafa einn einasta fastrna starfsmann sinnu knnu fyrir utan nokkra ritara sem sj um a millifra verktakagreislur verktaka hins opinbera.

Helst rki auvita a gera miklu minna en a gerir dag - helst ekki neitt - en mean stjrnmlin snast um a veita Sigga eitthva fyrir skattf Bigga er hgt a gera a n opinberra starfsmanna. Og n fer a vera randi a koma slku fyrirkomulagi.


mbl.is Vakni rkisstjrn!
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ljsmur eru ekki vandamli

Ljsmur standa n barttu vi rki. Krfur eirra eru sagar yfirdrifnar. Sjlfar tala r um leirttingu en ekki launahkkun. Uppsagnir blasa vi. lttar konur hafa hyggjur. Forstisrherra hefur uppi str or. Hva er til ra?

a er nausynlegt a gera sr grein fyrir v a ljsmur eru ekki vandamli. r eru opinberir starfsmenn sem hafa srmennta sig til a starfa fyrir rki og geta ekki fundi ara atvinnurekendur. Hi sama gildir um hjkrunarfringa, lkna, meinatkna og kennara. Starfsflk essum stttum getur ekki fari eitthva anna ef a er stt vi kjrin (nema henda menntun sinni og reynslu og gerast flugliar). Rki veit etta vel. Og tt allir tali um slm kjr essum stttum er frambo af flki engu a sur svo miki a rki arf engu a kva.

Vandamli er rekstrarformi: Rkiseinokunin.

Ljsmur ttu a sjlfsgu a vera verktakar ea starfa hj einkareknum fyrirtkjum sem semja vi bi heilbrigisstofnanir og einstaklinga. Hi sama tti a gilda um alla ara jnustu sem rki veitir dag fyrir f skattgreienda. Rki ttu a bja hana t ea htta me llu a bja hana og lta a eftir einkaailum.

etta veitir sveigjanleika sem rki hefur ekki dag. Einkaailar hafa hvata til a ra njungar og rri til a lkka kostna en um lei bta jnustuna. Hi opinbera sleppur vi a safna lfeyrissji fyrir allan ennan fjlda sem starfar hj hinu opinbera dag (ea skuldbinda sig n ess a safna sji). Starfskjr einstakra hpa htta a setja samflagi hliina og vera a einfldu samningsatrii milli veitenda og iggjenda.

Er eftir einhverju a ba? Er ekki einmitt frbrt tkifri dag til a bja t vinnu ljsmra?


mbl.is Uppskrift a stugleika
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kostnaur og ahald

sland er hluti af varnarbandalagi. t a arf svo sem ekki a setja. sland er herlaust en Rssland er a ekki. Ekki viljum vi a Ptn sendi eins og einnJrund hundadagakonungtil slands sem hertekur landi menokkrum fallbyssum, er a?

Varnarbandalagi er hins vegar ekki bara a. a er lka plitskt bandalag sem hefur ani t hlutverk sitt langt umfram a bara verja landamri. A hluta m kenna stjrnmlastandinu Bandarkjunum um. ar starfa flugir hpar sem vilja endilega a Bandarkin stundi vopnaskak um va verld af msum stum, sumum yfirlstum og rum ekki. Stundum tekst a lokka varnarbandalagi me r vegferir, t.d. Lbu (til a koma veg fyrir a landi htti a nota dollar oluviskiptum snum) og fyrrum Jgslavu (af mannarstum). annig geta Bandarkin spara sr einhverja hermenn og jafnvel einhvern kostna.

Reikningurinn fyrir essu brlti er hins vegar orinn himinhr og Bandarkin hafa borga megni af honum. Nna vilja sumir segja stopp. Og a er gott.

Ef slenskir skattgreiendur f a borga fyrir brlti er lklegra en ella a eir veri tortryggnari tilgang ess og hvetji slensk yfirvld til a beita neitunarvaldi snu innan ess (eitthva sem margir bjuggust vi a Vinstri-grnir myndu gera tilviki Lbu, en r v rttist ekki). Hi sama gildir um Dani, jverja og ara. a tti a veita kvei ahald og halda aftur af hernaaragerum bandalagsins.

Ef slenskir skattgreiendur og stjrnmlamenn urfa a htta a lta varnarbandalagi sem tekjulind ogess sta sem tgjaldali er hugsanlegt a eir einbeiti sr frekar a raunverulegri vermtaskpun.

Bandarkjaforseti talai sinni kosningabarttu um adraga r strsrekstri um va verld. verki hefur a tal reynst frekar innantmt, en kannski hann s me bakanka. Me v a senda reikninginn vegna varnarbandalagsins auknum mli aila ess er vonandi a fast elilegt ahald sem heldur varnarbandalaginu innan skilgreinds hlutverks sns: A verja, frekar en gera rs.


mbl.is Spennurunginn fundur NATO dag
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vtamnsprautur

Margar slenskar jarir eru a komast eigu erlendra fjrfesta. etta eru gar frttir. essir fjrfestar koma me peninga til a byggja upp. eir hafa hyggju a na fjrfestingu sinni en stundum arf a eya miklum peningum til a gra (og stundum tapast ll fjrfestingin og endar brunatslu).

a vri frbrt ef sland gti ori a lxusfangasta fyrir feramenn. Slkir feramenn eru tilbnir a borga fyrir klsett. eir kka sur bera jrina. eir vilja gan mat og vn me. eir vilja herbergi me tsni en um lei a a tsni s snortin nttra.

tmabili leit t fyrir a yfirvld tluu a reyna stva erlenda fjrfestingu jrum. a hefi veri slm hugmynd. Vi vitum ll hvaa rki a eru sem stva erlenda fjrfestingu: Ftk rki.

Framt slensks feramannainaar er bjrt ef greinin fr a laa a srefnaa fjrfesta, innlenda og erlenda.


mbl.is 4.700 hektara jr seld me hteli
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Mlppur rkisvaldsins?

Fjlmiill rkisstyrkjum er ekki hur. Ef hann byggir afkomu sna opinberum fjrstuningi byggir hann lka efnistk sn v a hi opinbera samykki au.

Me v a styrkja fjlmila me f skattgreienda er veri a gera a mlppum hinna viteknu skoana - hins plitska rtttrnaar.

Vonandi hafa fjlmilar bein nefinu og mtmla rkisstyrkjum. eir ttu frekar a bija um skattalkkanir rekstur sinn annig a bi nir og gamlir fjlmilar sitja vi sama bor og urfi um lei a vinna fyrir peningunum.


mbl.is slenskir fjlmilar f minni stuning
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband