mgulegir stjrnmlamenn sem ra alltof miklu, ea hva?

slendingar hafa urft a kjsa oft undanfarin misseri. eir hafa fengi mrg tkifri til a skipta um valdhafa. Um lei virast slendingar ekki vera alltof hrifnir af stjrnmlamnnum snum. eir eru mist of gamlir og haldssamir ea of ungir og vitandi. Er ekki kominn tmi til a minnka a vgi sem llegir stjrnmlamenn hafa lfum okkar, og um lei au vld sem eir hafa yfir bi hagkerfinu og samflaginu?

Er ekki kominn tmi til a leyfa almenningi a kjsa, me greislukortum snum, beint og millilialaust hverjir sj honum fyrir vrum og jnustu?

Hva gerist ef hi opinbera minnkar skattheimtu sna r v a ta 50% af vermtaskpun samflagsins og niur 10%? Hva gerist ef reglugerafrumskgurinn er skorinn niur um 90%? Hva gerist ef rkisvaldi httir a gefa t peninga og halda hlfiskildi yfir brothttum bnkum? Mun ftkt flk svelta gtunum og fyrirtki selja rottueitur umbum barnamatar? Mun heill her af atvinnulausum opinberum starfsmnnum reika um gturnar og valda eirum? Mun averblga keyra lfskjr aftur til myrkra mialda?

Svrin llum tilfellum eru au smu: Eftir stutt tmabil algunar tekur vi tmabil svigrms. Launaflk fr meira svigrm til a eya, spara, gefa og fjrfesta. Fyrirtki f meira svigrm til a bta vi sig starfsmnnum, herja nja markai, fjrfesta og hkka laun og argreislur. Ggerarsamtk f glaari velunnara sem vita a gverk eru bara gverk egar au eru fjrmgnu af fsum og frjlsum vilja en ekki gegnum kgunartki skattheimtunnar. Sveigjanlegir og drfandi einkaailar taka vi af stnuum opinberum stofnunum ahlynningu sjklinga, umnnun leiksklabarna, kennslu grunnsklabarna og asto vi aldraa.

Samkeppni frjlsum markai er nefnilega ekki bara eitthva sem gagnast neytendum leit a strigaskm, gleraugum, blum og tlvum. Rekstraraili sem ttast samkeppni stendur sig betur en hinn sem arf ekki a ttast neitt slkt, eins og hi opinbera. Rekstraraili sem fr a gra rekstri snum leggur miki sig til a svo megi vera. Gri hann meira en gengur og gerist laar slkt a sr samkeppnisaila leit a vnum bita. Smu lgml hagfrinnar gilda alls staar og knja fram hugmyndaaugi, frumkvi, hagringu og tsjnarsemi hj einkaailum, en doa, stnun og sun hj opinberum ailum.

Nna eru Alingismenn komnir sumarfr og sveitastjrnarfulltrar uppteknir vi a raa sr nefndir og meirihluta. Ntum tkifri og myndum okkur lfi n eirra allt ri.

essi grein birtist Morgunblainu dag, fimmtudaginn 21. jn.


Mun gervigreind segja a Manhattan s sokkin s?

Gervigrein er mgnu. Hn mun leysa af hlmi rndra lgfringa ninni framt. Hn mun gera strf lkna mun auveldari. Hn mun hjlpa okkur daglegu lfi.

En hn mun lka segja einhverja vitleysu.

Hvernig mun fullkomnasta gervigreind dagsins dag lsa landslagi Manhattan New York? essi gervigreind mun lesa tugsundir af blaagreinum, ritrndum vsindagreinum og bkum. Hn mun kynna sr niurstur lkana og spdma helstu srfringa. Og gervigreindin mun segja a Manhattan s sokkin s - hlnun Jarar hefur brtt jklana, hkka sjvarbor og kaffrt mrgum strandlengjum Jarar.

Gervigreind er tki sem er bara jafnfullkomi og a efni sem a hefur til a vinna r. N er a koma betur og betur ljs a svokllu loftslagsvsindi eru flm myrkri, giskanir byggar plitskum setningi og lkanasmi sem nr ekki utan um nema brot af raunveruleikanum. Gervigreindin gleypir slkt sig gagnrnislaust og gefur au r til stjrnmlamanna a kaupa rabta fyrir ba Manhattan.

En sjum hva setur.


mbl.is IBM rar vlmenni sem rkrir vi flk
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Forritun ea hangs tlvum?

a er allt gott um a a segja a fleiri lri a forrita og tileinka sr forritun einn ea annan htt.

Forritun er samt ekki galdraseyi sem feykir nemendum inn framtina. vert mti getur hersla forritun stundum bara tt a nemendur eru settir enn lengur fyrir framan tlvuskj ar sem eir missa einbeitinguna og detta inn youtube.com.

Einu sinni reyndi g a kenna menntasklanemendumgrunnatrii Word og Excel. Mikilvgari forrit er erfitt a hugsa sr ( eim skilningi a s sem kann Word og Excel er lklega a fara spjara sig betur en ella hvaa vinnusta sem er, sem og einkalfinu).

etta reyndist sumum nemendum hin hreinasta kvl og pna. sta ess a rembast og reyna og prfa og mistakast og reyna aftur og heppnast var hndin mrgum fljt loft og uppgjafartnn rddinni. a var vitaskuld mn vinna a greia r eim vandrum og gleja ungar slir en hvernig tli forritunarkennsla hefi lagst mannskapinn? g hefi urft a fella 70% bekkjarins tt hann vri samansettur r einhverjum klrustu nemendum landsins (sem var raunin mnu tilviki).

S sem a lra forritun arf a nenna a lra forritun. Forritun getur veri grarlega verlaunandi en um lei uppspretta gremju sem reynir til hins trasta olinmina. Vikomandi arf annahvort a vilja lra forritun af mikilli einlgni ea sj alveg rosalega str verlaun framundan.

Svo j, kennum krkkum a forrita. Munum samt a forritunarkennsla er ekki fyrir alla og youtube.com er fyrir mrgum mun augljsari nting tlvutma.


mbl.is 30 sklar f styrk til forritunarkennslu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

egar rasismi var litinn nausynlegt hreinsunarafl

dag ykir ekki fnt a vera rasisti, .e. einhver sem dmir heilu kynttina ea jirnar t fr einhverjum meintum hpeinkennum, n tillits til gtis tiltekinna einstaklinga hpsins.

A vsu eru essu undantekningar, svo sem "hvti karlmaurinn" ea "kristnir", en ltum a kyrrt liggja.

rum tmum hefur rasismi hins vegar veri talinn bi vieigandi og nausynlegur (sj t.d. grein um "Eugenics" Wikipedia). Fna flki taldi a raunar vera skyldu sna a taka tt varveislu kyntts sns og bola rum t. roskaheftir voru geldir og hmlur settar innflytjendur. etta tti sr ekki bara sta skalandi nasismans heldur fjlmrgum vestrnum rkjum, ar meal Bandarkjunum (en a vsu tluvert mannlegri htt).

Svo virist sem Einstein hafi veri afskaplega "mainstream" a essu leyti mia vi essa tma. Seinni heimsstyrjldin fkk samt marga til a hugsa sinn gang og yfirgefa hugmyndir kynttahreinsunar. Sem betur fer segja margir.

Lexan er samt s a a ber a forast a lta viteknar skoanir stjrna eigin skounum alltof miki. Viteknar skoanir eru oft afur einhvers konar taranda sem er ekki endilega innblsinn af skotheldri rkfri ea yfirvegari hugsun. Viteknar skoanir geta veri bi httulegar og heimskulegar. g s mrg dmi um slkt dag.

N skal uppnefna Einstein fyrir a fylgja lnunni rum tmum. Hva verur sagt um okkur eftir 100 r? Erum vi kynslin sem frnai vestrnum gildum um frelsi, jafnrtti og lri altari misskilinnar gmennsku sem endai a valda bi okkur og eim sem vi hjlpuum endurkrfum skaa? Erum vi kynslin sem kastai eigin gildum fyrir nnur sta ess a tala fyrir gti okkar gilda vi sem brytja ara niur nafni trar, mannfyrirlitningar og valdaorsta?

a mun tminn leia ljs.


mbl.is Var Einstein rasisti?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Leggjum niur Selabanka slands

slenska rki a koma sr t r framleislu peninga og verkvrunum lnsf. Rki htti a framleia sement snum tma. Hi sama a gilda um peninga.

Nlega skilainefnd af sr skrslu ar sem mlt var me v a rkisvaldi hldi fram a standa peningaframleislu. Af hverju? J, af v a arf a varveita svokallaan fjrmlastugleika. En arf ekki lka a varveita stugleika raftkjaslu, beikonframleislu og tlvuleikjaframleislu? Nei. stugleiki fjrmlakerfisins er allskyns rkisafskiptum a kenna. Me afnmi eirra m auka stugleikann og koma standi sem mtti e.t.v. kalla "s kvlina sem vlina" ea "frelsi og byrg". dag heitir fyrirkomulagi a a megi hira grann egar vel gengur en senda reikninginn skattgreiendur egar illa gengur, ea kaupmttarrrnunina til almennra launega.

Kra rkisvald, httu a framleia peninga.


mbl.is Strivextir fram breyttir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

En ...

Nr meirihluti Reykjavk hefur teki upp stefnuml frfarandi meirihluta en lofar nna allt rum afleiingum. Sjum hva setur.

egar stjrnmlamenn eru vandrum me a stilla af frambo og eftirspurn er eitthva til ra?

J, er a ekki?

Hvernig stilla menn af eftirspurn eftir eftirsttustu svunum tnleikum og framboi eim? Menn rukka meira fyrir sum svi en nnur.

Hvernig tryggja menn a a mti einhver b rijudagskvldi? J, veita afsltt. Hva me fstudagskvldin? er eftirspurnin hmarki og v um a gera og rukka eins miki og hgt er n ess samt a sna fyrir tmum ea hlftmum sal. a er j hluti af andrmsloftinu a horfa mynd fullum sal.

sveitarstjrnum vefjast lgml frambos og eftirspurnar oft alveg rosalega fyrir mnnum. a skal byggja drt drustu lunum! a skal halda flki fr vegum lagstmum tt agangur a eim kosti jafnmiki allan slarhringinn! a skal rukka lti fyrir leiksklaplss tt eftirspurnin s grarleg enniurgreia menningarstarfsemi sem engin eftirspurn er eftir.

Kannski leynist eins og einn borgarfulltri innan Vireisnar sem skilur einfldustu grunnatrii hagfrinnar og getur komi eirri ekkingu leiis fundum meirihluta borgarstjrnar. Kannski. Lklegt er samt a menn tli a fylgja eirri formlu sem heitir a ef gerir sama hlutinn tvisvar en bst vi mismunandi niurstu ertu geveikur (en til vara afneitun).


mbl.is Vilja draga r fjlda blfera
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rass fjldamoringja sleiktur

Leitogi Norur-Kreu er, og hefur veri undanfarna ratugi (h persnu), siblindur og svfinn fjldamoringi.

(Ef ert a hugsa a Donald Trump s engu skrri skjtlast r.)

Heimsbyggin hefur ekki vita hva hn a gera vi fangelsi og rlabirnar sem Norur-Krea er heild sinni. ar lifir ltill hpur vellystingum og arir vi rbirg a v marki sem eir mega yfirleitt vera lfi.

Norur-Kreu hafa menn passa sig vel v a forast myndun smilega efnarar og sjlfbjarga mistttar.

Menn f allt (lesist: ekkert) keypis en mega um lei ekki klra sr rassgatinu n leyfis. Flkgrtur egar v er sagt a grta og hlr egar v er sagt a hlgja.

Nna ferast leitogi essa ofvaxna fangelsis og leyfir flki a sleikja sr rassgati.

Kannski eru meintar umrur vi ennan mann snjallri til a lokka hann r greni snu. a kemur ljs. Kannski tekst loksins a opna umrur um framt rlabanna illrmdu. Kannski verur leitoganum viurstyggilega mta til a koma sr r veginum og leyfa kguum egnum hans a n sambandi vi umheiminn.

Vonandi gerist eitthva. Norur-Krea er svartasti blettur Jararinnar, bkstaflega.


mbl.is Rherra ni einstakri sjlfu me Kim
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Meirihlutahefin

slandi mynda flokkar yfirleitt einhvers konar meirihluta a loknum kosningum. Oft eru etta brothttir meirihlutar og stundum fr maur tilfinninguna a innan eirra su menn helst sammla um a a hafa vldin. Mlefnin koma svo ru sti. Reynslan gefur jafnvel til kynna a innan brothttra meirihluta veri menn eingngu sammla um tgjaldatillgur en aldrei um lkkun tgjalda ea rttka breytingu forgangsatria opinberum rekstri.

Svona er etta ekki alls staar. Danmrku er t.d. svoltil hef fyrir minnihlutastjrnum. Slkar stjrnir urfa a semja vi alla flokka llum mlum. Til a n gegn mli X arf atkvi flokka A og B, en mli Y er betra a f atkvi flokka B og C.

En er eitthva betra en anna? Auvita er starfhfur og samstga meirihluti skilvirkasta leiin. Brothttir meirihlutar eru hins vegar slmir. Af hverju er aldrei hugleitt a koma minnihlutastjrn? Er a af v allir flokkar vilja f sna formannsstu nefnd ea sinn rherra rkisstjrn? Ea af v forramenn flokkanna hafa megna beit llum hinum flokkunum?

Reykjavk stefnir n mjg blanda bandalag einlglega sammla flokka sem hafa urft tvr vikur til a pssa sig saman. Niurstaan verur vntanlega tvatna skjal. Sjum hva setur. Kannski hefi veri betra a koma minnihlutastjrn strsta flokksins ea Samfylkingarinnar. yri erfiara fyrir flokk borgarstjra a skla sr bak vi ara og skauta framhj byrg.


mbl.is Meirihluti lklega kynntur vikunni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hvaa lkan spi essu?

Miki er tala um a essi og hin tlvulkn spi fyrir essu og hinu. Sum eiga a sp fyrir um loftslagi, nnur um samspil peningaprentunar og verlags og enn nnur um run bygga og umferar.

Einu sinni var llu tali um spdmshfileika lkana teki me miklum fyrirvara. eir fyrirvarar virast hafa gefi eftir undanfarin r. Tlvur eru ornar svo flugar a menn treysta eim til a sp fyrir um allskyns hluti.

su lkn ekki fyrir um hruni ri 2008. a geru hins vegar msir hagfringar sem studdust ekki vi lkn.

au su ekki fyrir um hafs vi strendur slands jn 2018. eir sem efast um lknin hafa ekki tiloka slkt.

Lkn eiga aldrei a koma sta elilegrar rkhugsunar. Munum a.


mbl.is Ekki lklegt a hafsjaka reki a landi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

breyttir skattar eru hinar nju skattahkkanir

a er a renna upp fyrir mrgum kjrnum fulltrum a skattahkkanir eru ekki lklegar til vinslda. Skattar eru lka hstu hum og n egar byrjair a drepa fyrirtki, festa flk kvenum rstfunartekjum ( samstarfi vi btakerfi) og valda fltta, t.d. fltta fyrirtkja fr Reykjavk.

En a lkka skatta? Nei, v verur hi hvra vinstri alveg brjla.

En hvernig er hgt a hkka skatta n ess a hkka ?

J, me v a halda msum hlutfllum og krnutlum breyttum!

Sveitarflg hsldalagningu fasteignaskatta nokku stugum mean fasteignamat rkur r llu valdi. etta er skattahkkun.

Rkisvaldihefur stundum reynt a fresta hkkun persnuafslttar tt verblga og laun su upplei. a er skattahkkun.

Nna a halda veiigjldum breyttum tt afkoma sjvartvegs, t.d. vegna gengis krnunnar, fari versnandi. a er skattahkkun.

breyttir skattar eru hin nja skattahkkun.


mbl.is Leggur til breytt veiigjld
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband