Bori saman vi hva?

Vi hfum val.

Vi getum vali a lta blekkja okkur.

Vi getum vali a lta hra okkur.

Vi getum vali a lta sia okkur til tt vi hfum ekki gert neitt af okkur.

N eru eir til sem telja a slenskir jklar su a brna meira en hfilegt er a a s mannkyninu a kenna.

70891090_2627073827323651_6287323708885303296_n

Myndir af jklum eru bornar saman og niurstaan dregin fram: Sju! Jklarnir brna og eina hugsanlega stan er notkun mannkyns hagkvmu eldsneyti!

blasir vi a ef menn velja myndir annan htt sst engin srstk brnun. Til a mynda er jkullinn Ok lka ltill ri 1960 og hann er dag (sj myndina, tekin han). San tk vi svolti kuldaskei og hann stkkai. tk vi svoltil hlnun og hann brnai aftur.

Hamfarir? Nei. Bara nttrulegar sveiflur sem taka rmlega mannsaldur a eiga sr sta, sem um lei er ngu lengi til a enginn muni neitt.

g vel a lta ekki hra mig. Gildir einu hvort um er a ra stjrnmlamenn, trboa ea frttamenn. Auvita er margt hrilegt gangi heiminum, svo sem barnarlkun kbolt-nmum Afrku til a tvega hrefni batter Vesturlandaba, eilft strsstand Miausturlndum, eldflaugasmi Norur-Kreu og spenna samskiptum Vesturlanda og Rssa. a er samt arfi a missa svefn yfir v og tapa um lei heilsu sinni. Betra er a halda snu striki og leggja sitt af mrkum til a bta heiminn, einn dag einu.


mbl.is Sekndubrot a klra mlum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Plastframtin okkar

Plast hefur ori fyrir miklu akasti undanfari. A sumu leyti er a skiljanlegt: strum rkjum ar sem inving er enn fullum hraa hafa menn ekki alveg n a taka sorpvandamlinu: Nokkur strfljt eru notu til a losa grarlegt magn af rusli hafi, ar meal plastrmur sem mis dr flkjast og vera a myndefni fyrir ljsmyndara.

En plast er dsamlegt. a er ekki bara nota til a verja matvli fr skemmdum og minnka annig matarsun. a er lka nota sem byggingarefni bla, flugvlar og bta og ltta annig essa hluti tluvert mia vi stlsmina. etta btir eldsneytisntingu, eykur hagkvmni og minnkar hina ttuu losun kolefni andrmslofti. Hjlreiamenn Tour de France klast plasti, hjla plasti og drekka r plasti. Plasti er hrari lei me a ta stlinu til hliar og a er jkvtt.

Til a ba til plast arf olu og sem betur fer er ofgntt olu jru og jafnvel yfirborinu v eitt helsta vandaml margra oluframleienda er of lgt ver olu, sem er til merkis um a framboi er miki.

Er nefnt a ola er alveg frbr orkugjafi: Franlegur, geymanlegur og hr orkuinnihaldi.

a er mikilvgt a benda etta v samkvmt minni reynslu er almenn vitneskja um tbreislu, notagildi og gti plastsins lgmarki. g hef stai fyrir framan bekk af greindum grunnsklakrkkum sem ltu koma sr mjg vart a plasti er a finna skbnai okkar, bldekkjum (gervi-gmm), fatnai, bifreium og mun var. eim er bara kennt a hata oluna, en til vara a hlakka til brotthvarfs hennar. ess sta arf a fagna tilvist hennar umhverfi okkar.

fram plast!


mbl.is Brur strstur plastbtanna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kjsendur og hvatar

Stjrnmlamenn eru vanda staddir.

Hafir eir snar eigin hugsjnir og samflagssn er htt vi a kjsendur hafni eim sem einhvers konar rttklingum ea draumramnnum. Ef eir breyta of oft um stefnu og alaga stefnu sna a skoanaknnunum er htt vi a eir veri agreinanlegir fr rum stjrnmlamnnum.

a sem virist virka best er a taka tt loforakapphlaupinu og helst lofa miklu meira en nsti stjrnmlamaur. Og skiptir miklu mli a vera gur rumaur. a skiptir mestu mli til a skera sig r.

Til a geta lofa llu fgru arf a afneita llum niurstum eirra sem rannsaka hegun og atferli manna, hvort sem fagi heitir flagsfri, hagfri ea slfri. stainn skal ll trin sett Excel-skjlin: Ef skattur er hkkaur um 5% aukast skattheimtur um 5%. Enginn mun hafa vit v a fora eigum snum fr aukinni skattheimtu. Slkir hvatar eru bara drslegar hvatir sem mannflki ber ekki brjsti. Og ef stjrnmlamaur vill banna gashylkin sem flk notar rjmaspraututkin sn er hgt a gera a afleiingalaust. Unglingar htta einfaldlega a skja vmuna og enginn annar valkostur tekur vi.

Stjrnmlamaur arf v a vera gur rumaur og einblna reikniformlur Excel.

Kjsendur falla fyrir essu, v miur.


mbl.is Ptn snir „mjku hliina“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hagfri boa og banna

g er a lesa svolitla bk essa dagana sem mr finnst vera grarlega hugaver:The Economics of Prohibition.

henni reynir hagfringurinn, Mark Thornton, a tskra hva gerist egar hi opinbera setur bann (algjrt ea a hluta til). stuttu mli m segja a bo og bnn geri a sama og allt anna sem hefur hrif frambo og eftirspurn: Hvatar vera til.

Hva gerist til dmis egar hveitiuppskera bregst? Ver hkkar auvita en sama tma byrja markasailar a leita a lausnum, t.d. drari valkostum.

egar hi opinbera hf herfer sna gegn kannabis hkkai veri auvita og httan jkst. a myndai hvata, meal annars ann a fara t kynrktun til a auka styrkleika virku vmuefnanna kannabisplntunni. egar kkan lenti bannlistanum uru til hvatar til a finna ara valkosti, gjarnan sterkari vmuefni til a minnka flutningskostna og httu vegna framleislu, flutninga og slu.

N egar g er kominn nokku leiis bkinni eru msar frttir fjlmila farnar a blasa ruvsi vi mr. g s fiska a synda mti sterkum straum, og eftir v sem eir synda kvenar eykst straumhrainn. fangasta verur aldrei n en fyrirhfnin fer a taka meira og meira og fer jafnvel a valda meiri skaa en ef fiskarnir hefu spara sr feralagi.

a er hagfri boa og banna.


Enn eitt trogi fyrir rkisgrsina

sta ess a stula a hagstum rekstrarskilyrum fyrir fjlmila (lgri skattar, frri reglur, afnm eftirlits, lokun RV, heimild til a auglsa fengi osfrv.) a koma upp styrkjakerfi. ar me verur til enn eitt trogi sem svangir grsir skja .

etta trog er n egar loka land fyrir srhfa fjlmila, svo sem rttafjlmila (t.d. vefsur). eir urfa v a keppa vi bi rkisfjlmiil og rkisstyrkta fjlmila og vera vntanlega undir eim slag.

a er lka vibi a rki fi aukinn huga innihaldi fjlmila og takmarki agengi a troginu ef fjlmilar vkja of langt fr hinni samykktu lnu.

En a er allt gert til a forast almennar og skynsamlegar agerir, .e. minnka rkisvaldi.


mbl.is Styrkir til fjlmila lkki
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Geisp

Enn einu sinni er gefin t skrsla sem boar hamfarir af v a mannkyni er a auka aeins vi magn koltvsrings andrmsloftinu.

Er etta ekki ori svolti reytt?

a hefur engum tekist a sna fram a svoltil aukning koltvsringi andrmsloftinu hafi hrif hitastig lofthjpsins. Reikniknstir lkana eru ekki snnunarggn v ef svo vri vri hgt a gefa t reianlega veursp fyrir morgundaginn, en s er ekki raunin dag.

Vissulega er koltvsringur svokllu grurhsalofttegund en a er vatnsgufa lka og a er tluvert meira af henni andrmsloftinu en koltvsringi. Koltvsringur skiptir raunar engu mli fyrir loftslagi. Hann skiptir miklu meira mli fyrir lfrki: v meira af honum, v betra, enda hefur Jrin veri a grnka miki undanfarin r.

sta ess a tala endalaust um hitastigog loftslag og losun koltvsringi ttum vi a tala um mengun! Vi urfum a hjlpa Knverjum, Indverjum og Plverjuma hreinsa ryk og st r tblstri kolavera sinna. Vi urfum a stula a v a sem flestir hafi agang a drri og reianlegri orku, sem yfirleitt er heppilegast a afla me brennslu olu og gasi. Vi urfum a breia t gar aferir til a farga rusli ur en a fer t hafi vi strendur vanrara rkja.

Mengun, kra flk, er vandaml va um heiminn en ekki svoltil aukning koltvsrings andrmsloftinu.


mbl.is Magn grurhsalofttegunda aldrei meira
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

skugga drekans

Stundum er tala um Rssland sem bjrn og Kna sem dreka. Austur-Evrpu ba menn v skuggabjarnarins en Austur-Asu ba menn skugga drekans. Ekki funda g sem ba slkum skuggum!

(En ba slendingar ekki skugga Bandarkjanna? J, sennilega, en ef g mtti a velja milli skugga tki g hiklaust annbandarska fram yfir rssnesku og knversku!)

Hong Kong er stasett skugga drekans. a voru sennilega mistk a afhenta Hong Kong til Kna frekar en a heimila svinu a gerast sjlfsttt rki eins og Singapore. a er bara spurning um tma (og marga ltra af bli saklausra borgara ef eir kvea a streitast mti) ar til Knverjar lta til skara skra og slsa svi undir sig. Vesturlnd ora ekki a styggja Kna og hafa lti gert til a verja Hong Kong fyrir slni Knverja.

tmabili var mjg tsku a tala um frelsun Tbet. Tbet er ftkt fjallasvi og rkilega undir hl Knverja. En hva me Taiwan? Hong Kong? Hr egja Vesturlandabar yfir slni Knverja. Er a af v ar hefur duglegum bum Austur-Asu tekist a skapa au og velmegun? arf a vera ftkur fjallabndi til a verskulda sam Vesturlandabans? Maur spyr sig.


mbl.is Kjsendur flykkjast kjrstai Hong Kong
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Loftslagsrurinn kominn vrn

eir sem halda v fram a koltvsringslosun manna hafi mikil hrif loftslag Jarar og s jafnvel a hita Jrina meira en ef engin vri losunin eru komnir vrn, loksins.

alltof langan tma hafa boberar essarar tilgtu nnast tt opinbera umru, mtspyrnulaust. eir hafa seti einir a sjnvarpstsendingum og eru jafnvel komnir inn kennslustofur barnaskla.

Nna eru teikn lofti um a essi einokun opinberri umru s a la undir lok, sem betur fer.

Og hvaa teikn eru a? au eru nokkur:

97% talan

langan tma hefur v veri haldi lofti a 97% vsindamanna loftslagfrum telji a losun manna koltvsringi hafi einhver til mikil hrif hitastig lofthjpsins. Til a myndaheldur DV eirri tlu mjg lofti hr og hafnar, n efnislegra raka, skringum v hvernig essi tala var bin til snum tma (henda t llum rannsknum sem taka ekki afstu til hlutar mannsins run hitastigs og telja svo sem segja berum orum a hrif mannsins su meiri en engin, n ess samt a allir hafi tali hrif mannsins mjg mikil).

97%-talan eins og hn er notu stenst enga skoun og blaamenn og trboar hamfaranna vita a. kvein vandri fylgja v fyrir trboana v 97%-talan er alveg einstaklega hrifarkt rursvopn. Ef talan er raun 90% ea 80% ea 50% ea eitthva fjr 100%-tlunni eru trboarnir komnir vandri v eir hafa rghaldi svo fast 97%-tluna a a gti haft hrikalegar afleiingar fyrir boskapinn a trverugleiki tlunnar er dreginn efa.

Opinberar aftkur

Loftslagstrboarnir eru hrifnir af rum, drottningavitlum og fyrirlestrum en sur af rkrum og opnum umrum. etta hafa msir blaamenn fengi a finna eigin skinni. egar trboarnir komast a v a andspnis eim eiga a sitja sprenglrir prfessorar sem geta bora teljandi gt trboi mta eir einfaldlega ekki.

empty_seat

Nei, a er miklu auveldara a siga tveimur spyrlum og remur trboum eina manneskju og leyfa henni helst ekki a opna sr munninn. annig er reynt a myra mannor eirra sem efast um trboi, einn einstakling einu, og vona a arir lri annahvort a egja ea segja amen vieigandi tma.

Um langa hr gekk essi aferafri gtlega. Vsindamenn voru sviptir styrkjum og rum milum ef eir sungu r takt vi krinn. Menn voru reknir fr stum snum. En nna er a vera breyting . Rkin gegn trboinu hlaast upp, trverugleiki lkananna er a fjara t og fleiri og fleiri byrjair a andmla trboinu og komast upp me a n ess a vera sviptir lfsviurvrinu ea runni.

Opinberar aftkur vera samt fram reyndar og jafnvel settur meiri kraftur r nna rvntingarskyni. a mun samt ekki virka.

Vsindamenn eiga ekki a vera sammla

97%! Afneitunarsinni! Trir ekki vsndi! Svona upphrpanir hafa heyrst lengi. Ef allir vsindamenn eru sammla, af hverju ert a ekki? m velta fyrir sr hva urfi til a vsindamenn veri raun sammla um eitthva. tilraunakenndum vsindum er a frekar undantekningin er reglan. Meira a segja tvr veurstofur ngrannarkjum sp mismunandi fyrir um tmasetningu og magn rkomu. Ef a er ekki hgt a vera sammla um hvenr rignir morgun hvernig dettur einhverjum hug a vsindamenn su sammla um veri eftir 20 r? Enda er a ekki svo. Vsindamenn eru enn a leika sr me lknin, breyta grundvallarforsendum eirra, innleia nja tti og draga r rum og hefur ekki enn tekist a ba til eitt einasta lkan sem hefur sp einhverju rtt.

J, vissulega eru eir sammla grfum drttum a a eru til lofttegundir sem valda loftslagshrifum og a aukinn styrkur hefur vntanlega meiri hrif en minni styrkur en miki lengra nr a ekki. Menn eru sammla um hva gufar miki t r lofthjpnum og t geim, hvort koltvsringur aukist vegna hkkandi hitastigs ea hvort hkkandi hitastig leii til hkkandi styrks koltvsrings, um hrif skjafars, um hrif geimgeisla, slbletta, losunar eldfjalla bi koltvsringi og ru og svona mtti lengi telja.

a hefur hljma einkennilega langan tma a allt einu svii loftslagsvsinda s kominn einhvers konar sameiginlegur skilningur grarlega flknu fyrirbri, enda er a ekki svo.

Niurstaan

Tmi hins einhlia rurs er liinn og trboarnir f ekki lengura kfa andspyrnuna egjandi og hljalaust.

Gott.


Hart stt a efasemdamanneskju borgarafundi

RVskrifar nnast me stolti strri fyrirsgn:

Hart stt a efasemdamanneskju borgarafundi

a m svo sannarlega segja a. Manneskja var bou sjnvarpssal og mti henni tluu tveir spyrlar og rr gestir. Gripi var fram vi hvert tkifri svo vikomandi fkk aldrei a ljka setningu. Svo j, arna stti RV a svokallari efasemdamanneskju, sem er rangnefni v essi manneskja var s eina sem efaist ekki um a vsindamenn su a vinna vi vsindi ar sem n ekking er sfellt a skjta upp kollinum. Arir - kllum hina truu - telja ranglega a vsindin su einfaldlega frgengin og komin inn lokaskrsluna sem urfi ekki a bta fleiru vi.

En af hverju kveur RV a skja a efasemdamanneskju?

Frgur ervitalsttur RV vi Milton Friedman heitinn, einn frgasta hagfring sgunnar. ar stu mti honum einn blaamaur og rr mtherjar. ar stti RV lka a manneskju.

sta ess a skja a flki tti RV a reyna - eftir eirri snilega takmrkuu getu sem stofnuninyfir a ra - a bja upp umru ar sem maur rir vi mann ea menn ra vi menn. A siga heilum hpi af sanntruum eina manneskju, og leyfa svo essari manneskju aldrei a ljka setningu, er lleg blaamennska og skemmdarverk opinberri og upplstri umru.

Skamm, RV!


Kolefnisftspor ga flksins

Rannsknir hafa snt a vel menntaa, heimsvana, hyggjufulla ga flki leysir r lingi miklu meira kolefni en arir.

a er allt gu lagi me a. Kolefni er plntufur og stular a grnkun Jararinnar og ar me auknum lfmassa, meiri matvlauppskeru og hraustlegra lfrkis.

Verst er samt hugi ga flksins a skattleggja ppulinn svo miki a hann hefur ekki efni feralgum ga flksins. Ppullinn vill gjarnan eina utanlandsfer ri slina ea til a heimskja vini ea ttingja. Ga flki fer strborgarferir, menningarreisur og rstefnur - margar flugferir ri.

a vantar ekki predikara flabeinsturnum en g legg til a hunsa . Kolefni er ekki httulegt fyrir loftslagi, a er allt lagi a fljgaog ga flki ekki a f a ra tt a s duglegt a blara.


mbl.is Gubjrg og Ragnar r vldu brkaupsfer sta veislu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband