Bloggfrslur mnaarins, jn 2021

Delta-afbrigi til bjargar heilbrigiskerfinu

Myndirnar hr a nean eru fengnar ressu myndbandi um delta-afbrigi (indverska afbrigi) svokallaa. Tlurnar eru fr Bretlandi.

Fyrri myndin snir hlutfall delta-afbrigsins af llum smitum seinustu vikur og mnui (fjlubla svi). a er greinilegt a etta afbrigi smitar meira en nnur og er dag svo a segja sta nnast allra smita. Slmt, ea hva?

1

Nsta mynd snir sptalainnlagnir.

2

Nsta mynd snir bi tbreislu delta-afbrigisins og sptalainnlagnir (grn lna) smu mynd.

3

Vi vitum a flensuveirur og fyrri krnaveirurstkkbreytastannig a r ni sem mestri tbreislu en vera um lei kraftminni. etta hafa menn vonast til a sj me nju veiruna (SARS-CoV-2) og svo virist vera raunin, sem betur fer. Vi getumv fagna v a delta-afbrigi er a breia r sr og getum hent grmunum og bluefnunum rusli, famast og knsast, haldi jht Eyjum og opna landamri ( von um fleiri delta-afbrigi).


mbl.is Delta-afbrigi veldur 21% aukningu Covid-smita
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sktt me rtaki, a er niurstaan sem skiptir mli

Seinustu mnui hafa fjlmargir ailar gert allskonar prfanir allskonar lyfjum me a a markmii a ra skilvirkar meferir gegn COVID-19, srstaklega n egar enginn treystir bluefnum gegn afbrigum og ar fram eftir gtunum, og rndr bluefni tilraunastigi sem valdaoft alvarlegum aukaverkunum eru ekki allra smekkur.

essum prfunum meferum hafa fleiri hundru og jafnvel sundir einstaklinga fengi hina og essa lyfjaskammta og upplifa 70-80% minni veikindi og frri dausfll og fleira gott. Svolitla samantekt m finnahr fr m.a. stralu, Mexk og Indlandi.

Samt er sfellt bari trommu a engin skilvirk mefer finnist! a vantar klnskar rannsknir slembikenndum rtkum til lengri tma!

Og j, j, a er alveg rtt. En takist eitt skipti a smala undir 300 manna rtak Noregi til a kanna langtmaafleiingar COVID-19 er hgt a sl stra fyrirsgn, svona eins og menn hafi komist a mikilvgu atrii og vsindalegri stareynd sem a f okkur til a hrast veiruna enn meira.

g held a bi s rtt: A a finnist skilvirkar lyfjameferir gegn COVID-19 sem lti eru rddar, og a COVID-19 leggist illa suma, mist til skemmri ea lengri tma, ea jafnvel bi, mean arir viti varla a eir eru me veirusjkdm.

t fr v m svo kannski lykta sem svo a ef fleiri meferir stu til boa og vru teknar til greina vru minni lkur alvarlegum eftirkstum COVID-19.

En nei, httir flk a nenna blusetningu.

Og vi viljum a ekki. Meferir og drm tttaka blusetningum? vri htt vi a skilyrt markasleyfi (neyarleyfi) falli r gildi!

Og vi viljum a ekki, er a nokku?


mbl.is Eftirkst algeng hj ungu flki me vg veikindi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Eru jklarnir ekki a brna?

Vatnsh risvatni mlist mun lgri n en sama tma fyrra. Bi virist a stafa af ltilli rkomu en einnig ltilli brnun jkla.

ri 2018 var a gefi t a bi vri a sma ntt lkansem gerir vsindamnnum betur kleift a sp fyrir um hversu hratt jklar bregast vi loftslagsbreytingum. Lkani er meal afraksturs riggja ra rannsknarverkefnis sem vsindamenn vi Jarvsindastofnun Hsklans hafa unni samstarfi vi innlendar og erlendar stofnanir og fyrirtki. Lkaninu ertla til a ntast m.a. Landsvirkjun vi tlanager raforkuframleislu og flvrnum. Fjldi sprenglrra srfringa komu a verkefninu.

ri 2019spi Landsvirkjun v a jklar slandi vru horfnir innan 200 ra.

tli s sp hafi komi fr nja splkaninu?

Splkn eru oft erfi viureignar, ea eins og einn hpur vsindamanna sem smar jklalknjtai:

The often conflicting acceptability scores across the signatures highlights the difficulty and inherent uncertainty in model structure selection.

Enda kemur ljs a jklar eru hreint ekkert a brna. Landsvirkjun vantar meira vatn. slandi vantar meiri hlju. Minnkandi slvirkni og nttrulegar sveiflur loftslaginu eru a koma llum lknunum uppnm. ess vegna heita au lkn. au lkjast fortinni. En framtin er vandasamari.


mbl.is Vatnshin venjulg
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Allt bi?

Bi er a afltta llum takmrkunum innanlands slandi og a er auvita frbrt, og tt fyrr hefi veri. Yfir 80% landsmanna bnir a f sprautuna og llu tali htt, ef undan eru skilin hin strhttulegu landamri.

En eins og einn vinur minn sagi einu sinni: Til a forast vonbrigi er best a hafa litlar vntingar.

N eru vntingar miklar. Vestmannaeyjum keppast menn vi a undirba jht. Flk skipuleggur brkaup og veislur, fer djammi og httir a fleygja sr t skur ef manneskja kemur gangandi r andstri tt. Grmurnar fara rusli.

En svo kemur a. Dag einn. Fyrirsgn sem fleygir llu ls:

SMIT GREINDIST!

HPSMIT KPASKERI!

SMIT VINNUSTA!

RAKNING SMITI GERLEG!

FERAMAUR ME SMIT!

SMITAIST RTT FYRIR BLUSETNINGU!

jht aflst. Brkaup frast fjarfundarbna.

v etta er ekki bartta vi loftborna veiru sem verur ekki trmt frekar en rum flensu- og krnaveirum. etta er hrsla. Og hn er enn til staar.


mbl.is Hin kurteisa j, slendingar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er matarsun g fyrir umhverfi?

ann 3. jl ganga gildinjar reglur sem taka fyrir a slustair gefi viskiptavinum snum keypis einnota plastlt undir mat sem er tekinn heim (e. take-away) og veri a rukka fyrir a gjald.

etta vst a vera gott fyrir umhverfi.

Slmt fyrir neytendur, en gott fyrir umhverfi.

Ekki vissi g a frgun rusli vri svona miki vandaml. Eru allar essar einnota umbir a enda ti sj ea hlendinu? Lendir a ekki ruslatunnum sem eru tmdar af fagmnnum sem kunna a mehndla a n ess a rast umhverfi?

Greinilega ekki ef srstakur skattur er innleiddur til a fla flk fr einnota umbum rum en pappr.

En af hverju nota menn umbir r plasti ea me plasth? J, til a verja matvli. Hefur geymt brau yfir ntt brfpoka? Slkt brau lendir ruslinu daginn eftir. Hva me brau plastpoka? a endist lengur og er lklegra til a enda maga en botni ruslaftu.

Bartta gegn umbum sem verja matvli er bartta fyrir aukinni matarsun. Er a gott fyrir umhverfi? Auvita ekki.


Jafnrtti leiir til kynjamismunar

Fjldi rannskna snir a v jafnrttissinnara land, v meiri munur er milli karla og kvenna skapger og huga, ea svo segir gri grein um muninn krlum og konum. etta er rtt og ekki n sannindi. Til a mynda hefur slfringurinn Jordan Peterson oft bent etta. En m segja svona laga dag?

Vera einhver vibrg viessum skrifum ea vera au hunsu?

Miki er kvarta yfir v hva far konur eru forstjrastlum fyrirtkja. Er hgt a tskra a me rannsknum slfri og jafnvel lffri? Kannski eru 60-70 tma vinnuvikur alaandi fyrir suma en ekki alla. Er a vandaml?

Ekkert er rtt um ltinn huga karlmanna umnnunarstrfum en tmum hjnaskilnaa ar sem brnum er jafnvel haldi fr ferum snum ir ltill huga karlmanna umnnunarstrfum a margir krakkar eru varla me neina karlkynsfyrirmynd lfi snu. Er a ekki vandaml?

byggingalum er varla a finna einn einasta kvenmann tt ar su mrg vel launu strf og miki um mannleg samskipti. Er a vandaml?

menntaskla sagi einn strfrikennarinn vi bekkinn minn a til a treysta sr verkfrinm fyndiststelpum r oft urfa a hafa himinhar einkunnir raungreinum mean strkarnir ltu frekar bara vaa, h fyrri einkunnum. essi strfrikennari var kona, vel minnst. En er etta vandaml?

Umran virist oftar en ekki snast um a reyna trma kynjamun hinu og essu. Til a gera a er bara ein lei: Taka vali af flki. egar flk fr a velja kir a kynjamun me frjlsu vali snu, ekki fugt. Er a vandaml?


mbl.is Eru karlar og konur lk?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Blaamennskan er tnd atvinnugrein

Fjlmilar hafa snt a treka veirutmum a eir eru besta falli nothfir til afjalla um hluta heildarmyndarinnar og versta falli httulegir rurspsar sem bera blekkingar og hlfan sannleik bor almennings, treka.fjolmidlar

En a eru ekki bara veiruml sem fjlmilar virast frir a fjalla um. Hi svokallaa str gegn hryjuverkum er anna dmi. Ritstjrnargrein Morgunblainu dag ber ess merki. ar er miklum hyggjum lst yfir v a Bandarkjamenn dragi n herli sitt t r Afganistan og geri landi n a yfirrasvi talbana.

Ekkert essari grein gengurgegn hinu ranga meginstefi sem er a talbanar styji vi hryjuverkamenn ti um allan heim og su llum rum verstir egar kemur a mefer konum og brnum.

Auvita eru talbanar engir frielskandi hippar sem tala fyrir lri og mannrttindum. En valkostirnir vi eru fir og llegir. Og egar Bandarkjamenn og bandamenn eirra sprengja ttlur konur og brn og skla og sptala og hefja mora glpamenn til valda, hrifa og peninga f talbanarlisauka formi ungra manna sem vilja hefna fyrir morin fjlskyldumelimum snum, vinum og ngrnnum.

Stri Afganistan hefur skila nkvmlega engu nema spillingu, blsthellingum og auvita botnlausu fjraustri. Bandarkjamenn eiga a yfirgefa svi hi snarasta og lgmarka annig skaann af nrveru sinni. Og blaamaur tti a opna bk.


M ekki loka sjoppunni?

ri 2018 ritai rlfur nokkur Gunasongrein Lknablai og sagi meal annars etta:

Blusetningar verja ekki einungis sem eru blusettir heldur einnig sem eru blusettir (hjarnmi), a v gefnu a almenn tttaka samflaginu s 80-95%. v er mikilvgt a halda uppi gri tttku blusetningum svo koma megi veg fyrir faraldra httulegra smitsjkdma.

N er tala um a yfir 80% slendinga su komnir me vrn gegn Covid-19. M ekki loka sjoppunni og afltta takmrkunum? Ea tlar rlfur Gunason 2021 ekki a hlusta rlf Gunason 2018 frekar en rlf Gunason 2020?


mbl.is 83,6% me vrn gegn Covid-19
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

A mennta sig til atvinnuleysis

Margir mennta sig til atvinnuleysis. etta er vinsl stareynd en stareynd engu a sur. Danska blai Information er meira a segja me heilan dlk sem heitir "Uddannet til arbejdslshed". Margargreiningar Danmrku sna hvaa menntun er lkleg til a leia tilatvinnuleysis og llegra launa, jafnvel langt og strangt hsklanm. mean flk raar sig grum samskiptum, umhverfisvernd og kynjafri, sem engin eftirspurn er eftir (nema hj hinu opinbera), eru inaarmenn adrukkna verkefnum og tlit fyrirmikinn skort slkum framtinni.

Me rum orum: Of mikil hersla er a troa flki hsklanm til a lra eitthva sem engin eftirspurn er eftir.

Ekki finnst mr slensk ungmenni vera vru miki vi essu. g man ekki eftir a hafa s greiningu atvinnuleysi tskrifara hinum og essum fgum (og auglsi hr me eftir einni slkri ef einhver finnst). Eru margir bkmenntafringar a steikja hamborgara? Eru margir kynjafringar a banka dyrnar hj stjrnvldum og bija um a lta ba til strf fyrir sig inn opinberum stofnunum? Eru margir a bta vi sig riju ea fjru grunni einhverju kjaftafaginu von um a komast ofar lista?

Auvita nm a vera skemmtilegt og hfa til vikomandi og undirba undir lf atvinnumarkainum en ekki er allt nm fyrir alla, hsklanm er ekki endilega lykillinn a hentugu starfi og fleiri grur eru ekki endilega betri en frri.


Nja normi

Nja normi er yfirlst stand slandi dag.

covid

Ekki mega fleiri hittast en 300 manns sama rmi og ar me deyja allir strri tnleikar og jafnvel veglegar brkaupsveislur.

Vi landamrin er flk flokka eftir msum skilrkjum um blusetningar sem enginn trir , fyrri smit, smitleysi, greind smit en einkennalaus og hvaeina.

Allir httuhpar bnir a f sprautu af einhverju.

Engin krva til a fletja. Engir httuhpar vegna veiru sem eru kortlagir og mevitair um veiru.

Bara nir httuhpar a vera til vegna hrifa bluefna lkama flks, en llum er sktsama um .

Klikkun, ar til bjrgunarsveitarmaur tjir sig:„etta er bara „kommon sens“, vi erum ekki a fara a n flki. a verur bara a geta skrii til baka og g held a flk geri sr ekki grein fyrir essu.“

A vsu er hann a tala um eldgos en etta vi um allt.

Ef einstaklingur velur a labba heitu hrauni m hann eiga sig. Gott og vel, hann er ekki a draga mmu sna og vikvma vini og ttingja me sr httufr.

En hafi hann greinist me smit (me rttu ea rngu), jafnvel tt hann bi aeins me a heimskja mmu sna hjkrunarheimili og endurtaka Landakotsslys yfirvalda, skal hann stofufangelsi.

Nja normi er me rum orum a a fylgja handahfskenndum fyrirmlum ofsknarra embttismanna sem eru fyrir lngu httir a kortleggja afleiingar kvarana sinna.

Og alla klappa upp af helstu srfringum jarinnar veirusjkdmum sem telja aKnverjar hafi fundi upp hjli.

Nja normi, takk fyrir.


mbl.is „Vi erum ekki a fara a n flki“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband