Bloggfrslur mnaarins, janar 2023

Innviir og orka

slendingum virist ganga eitthva illa essa mnuina a halda innvium snum gangandi. Gildir etta um vegi, heitt vatn og rafmagn. Auvita hefur veri veri slmt og allt a en menn ttu n a hafa tlanir, ea hva? Er ekkieinn heitavatnstankur Reykjavkur eingngu til staar til a tryggja a allir komist sturtu afangadag? a er tlanager lagi!

En gott og vel, menn geta alltaf veri heppnir. skiptir mli a hafa eitthva til vara. Varaafl. Vestmannaeyjar ganga n Dsil-olu. Dalvk var eitt sinn orkulaus og urfti varskip til a stinga bnum samband. Af hverju var ekki Dsil-rafst til taks ar?

Kannski hafa menn trafalsspm um hlnandi veur og brotthvarf snjkomu.

Kannski hafa menn vanrkt fjrfestingar og eytt gluverkefni stainn.

Kannski hefur mikil reynsla og ekking tapast.

Kannski eru innviirnir undir of miklu lagi vegna flksfjlgunar og menn ekki a bregast vi.

Ekki veit g af hverju. Og kannski er ekkert venjulegt seyi en frttaflutningur einfaldlega eim mun meiri - nokku sem gefur okkur skakka mynd af stu mla. En eitt er vst: Dsil-rafstin arf alltaf a vera lagi. a vita eyjaskeggjar Vestmannaeyjum og vonandi bar Dalvkur lka.


mbl.is „Halda allri forgangsorku Vestmannaeyjum gangandi“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hughreystingaror fyrir sunnlenska rafblaeigendur

Rafmagnslaust er fr Hvolsvelli og austur fyrir Vk ttina a Klaustri og Vestmannaeyjar me v. etta stafestir bilanavakt Rarik samtali vi mbl.is. Ekki er vita hvenr rafmagn kemst aftur .

etta skiptir auvita litlu mli fyrir flesta. a er hgt a bora rgbrau og kveikja kerti ea vasaljsi. Kannski eru einhver batter hlain sem m nota fyrir smana. Stundum hefur rafmagnsleysi tt auknar barneignir 9 mnuum sar. egar innviafyrirtkjum mistekst a takast vi nttruflin hefur flk alagast til skemmri tma.

En etta skipti eru afleiingarnar mgulega verri fyrir svoltinn hp flks sem hefur fjrfest i rafmagnsblum. Hva gera rafmagnsblar n rafmagns? Ekkert. Vonandi eru etta rkir einstaklingar sem eiga bensn- ea Dsil-bl fyrir utan rafmagnsblinn. Gott ml, a kemst leiar sinnar. Vonandi er enginn a treysta eingngu innstunguna til a komast vinnuna, bina ea me brnin flagsskap, flagslf og nm.

Strri flutningablar eru sem betur fer nmir fyrir essu rafmagnsleysi og halda fram a skja mjlk, keyra varning og eldsneyti og bera pst, knnir fram fljtandi jarefnaeldsneyti.

Skipin eru lka hult og geta jafnvel siglt a rafmagnslausum bjum ogstungi eim samband vi Dsil-vlar snar.

En g vil hrna hughreysta rafmagnsblaeigendur. a getur vel veri a a kvikni blum ykkar ar sem eir standa kyrrstir blskrum snum. eir eru komnir hrakviri eftir 5 r. eir svkja ig ef hitastigi ti lkkar aeins. Hrefnin eru grafin upp af brnum nau. En viti til - i eru a bjarga loftslaginu!

Srstaklega egar bllinn stendur kyrr, rafmagnsleysi.

a er v engin sta til a sj eftir fjrfestingunni. Hn er ljmandi g. Eins og stytta. Listaverk. Klsettbursti.

Veri ykkur a gu.


Faraldur umframdausfalla rkir nna

dag eru rj liin fr v a Aljaheilbrigismlastofnunin (WHO) lsti yfir hsta mgulega neyarstigi aljavsu vegna Covid-19 heimsfaraldursins. ar b eru menn enn v a mikil htta stafi af mannkyninu vegna veirunnar.

a er auvita ekki rtt tt stofnun peningaleit segi a. Hins vegar er mgulega annar faraldur gangi: Faraldur umframdausfalla.

Fjlmilum er a sjlfsgu ekki treystandi til a segja okkur fr v frekar en lfshttulegum aukaverkunum msum lffrum kjlfar sprautu. Slkt ekki a koma vart. agefur eim sem viljalta hi opinbera draga sig einsvagna gegnum lfi mguleika a segja: Ekkert a sj hr!

En svona aferafri dugir ekki lengur. Fjlmilar hafa veri afhjpair sem launair blaamannafulltrar hins opinbera og strfyrirtkja. eir ora ekki a kafa undir yfirbori af tta vi a vera uppnefndir og stta sig viallskyns yfirklrr kjafti embttismanna. Hugsjn blaamennskunnar er horfin. Nna vilja blaamenn allir enda gilegri innivinnu sem blaamannafulltrar strra fyrirtkja, runeyta og opinberra stofnana. dugir ekki a vera me einhvern stimpil sr, er a?

essa dagana er flk a lta sprauta sig enn einu sinni gegn veiru sem er orin landlg og bin a stkkbreyta sr til a veikja minna og smitast meira. g ttast a umframdausfll fari af sta kjlfari en vona auvita a mr skjtlist. En hva sem v lur rkir n va hinum vestrna heimi faraldur umframdausfalla, og a er frttnmt en ekki frttum.


mbl.is WHO: Aljlegt neyarstand rkir enn
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

tklj vsindi

Eins og allir sem hafa fylgst ngilega lti me frttum undanfarin 2-3 r komast vsindin nnast aldrei a einhverri endanlegri niurstu ar sem menn pakka saman og htta frekari rannsknum. Meira a segja niurstur sem allir eru nokku sammla um, svo sem a langvarandi tbaksreykingar auki tluvert lkurnar krabbameini lungum, eru sfellt undir smsj vsindamanna. Menn geta alltaf fundi njar nlganir, skoa fleiri hliar mls ea einfaldlega stafest fyrri niurstur.

eir sem reyna a kfa mlefnalegt ahald fullyringum eirra sem telja sig tala nafni vsindanna eru annig a starfa gegn anda vsindanna.

Okkur er oft sagt a vsindin su einfaldlega tklj og af einhverjum furulegum stum eru a oft njustu vsindagreinarnar sem menn telja a su einfaldlega komnar a endanlegri niurstu mean r eldri halda aldrei neinu slku fram. Sem dmi m auvita taka loftslagsvsindin ar sem flkin tlvulkn eru mtu af hugdettum lkanasmia og niurstaa treikninganna auvita s sem lkani var hanna til a komast a. Og vsindin eru ar me sg tklj.

Anna dmi um gln en um lei tklj vsindi eru vsindi mRNA-bluefnanna svoklluu. au fru fr v a vera htknileg en lti prfu uppfinning til a geta leyst ll heimsins vandaml augabragi (auk ess a vera rugg, lka fyrir ungabrn), og allir sem efast um slkt eru lhattar sem vilja drepa mmu sna.

En hva me eitthva eins og nringarfri? Mannkyni hefur alla t bora og drukki og mis samflg bin a komast a v hva umhverfi eirra stular a gri heilsu, ekki satt? Eru essi vsindi ekki tklj? Sykur er vondur. Koffn er slmt. Ea svo mtti tla egaressi frslusa Landlknis er skou. a er v betra a drekka Pepsi Max en Pepsi: Minni sykur og svipa magn af koffni. Augljst.

Nei, fjarri v. Hva kemur sta sykurs gosdrykkjum? J, stuefni. au eru mun minna rannsku en gamli gi sykurinn. g gan vin sem finnur um lei til maganum ef hann drekkur vart ltinn sopa af sykurlausum gosdrykk (sjlfur finn g ekkert fyrir v en vibrg hans eru umhugsunarver).

Hvaa vsindi er Landlknir a boa hrna? Hvaa leibeiningar er hann a reyna a koma framfri me v a bera bara saman magn sykurs og koffns drykkjum?

A a s kannski bara best a drekka vatn? J, gtt ef manni vantar engin steinefni ea kveinnringarefnisem fst r sumum drykkjum.

A sykurlaust gos s hollara en a me sykri? g leyfi mr a vefengjaslk memli.

Nringarfri eru sennilega elsta vsindagrein heims og samt er okkur enn sg einhver vitleysa. Hvernig er komi fyrir llum essum tklju nmins vsindagreinum?


Majnes-neytendur hlpnir!

Samkeppniseftirliti hefur gilt kaup Kaupflags Skagfiringa Gunnars ehf., sem ur ht Gunnars majnes. A mati eftirlitsins hefi samruninn haft alvarlegar afleiingar fyrir samkeppni, viskiptavinumog neytendum til tjns.Markasrandi staa hefi ori til nnar tilgreindum mrkuum fyrir hreint majnes og arar tilbnar kaldar ssur sem skilgreindir eru nnar kvruninni.

Mikilli gfu afstrt og majnes-neytendur og neytendur annarra kaldra ssa eru hlpnir. fram munu litlir framleiendur keppa markai fmennis og dreifrar byggar, en auvita blssandi samkeppni. a er ekki eins og verlag hagkvmasta framleiandans leii verrunina ea neitt slkt. Halda arf uppi mannausdeildum, innkaupadeildum, lager, dreifikerfi og framleislulnum til a tryggja slendingum majnes.

Framsknirfrumkvlar me frumlegar uppskriftir a majnesi (eitthva krydd ea bragefni fyrir utan eggin og oluna) f svigrm til a spreyta sig, lkt v sem annars hefi veri.

En s vitleysa.

Eru skattgreiendur virkilega a borga flki gilegri innivinnu h laun til a standa askilnai ssuframleienda rsmum markai sem a auki er opinn fyrir innflutningi fr erlendum ssuframleiendum?

J.

Hvaa fleiri botnlausu htir geymir hi opinbera fyrir skattgreiendur?

Margar.

tlar einhver a mtmla vitleysunni?

Nei.


mbl.is gilda kaupin Gunnars
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Plastrrin og platrrin

dag birtistgrein eftir mig Krossgotur.is sem fjallar svolti um samhengi og notar sem dmi plastrrin og umfjllun um bann eim. Ea rttara sagt: Skort umfjllun. Plastrrin voru annig s tekin af okkur me valdboi, n umru. Til a bta gru ofan svart httu margir a bja upp plastrr og stainn bja upp rr r pappr til a ykjast vera umhverfisvn.

etta er olandi run, rekin fram af valdboi og studd me heilavotti, v plastrrin hafa marga og stra kosti en fa og litla kosti, eins og g rek grein minni. Papprsrrin eru lleg og duga illa til verksins, gefi a au su ekki hreinlega nt eftir misheppnaar tilraunir til a troa eim gegnum plastfilmu fernu. Tilraunir til a drekka mjlkurhristing gegnum papprsrr eru lka dmdar til a mistakast. Eftir nokkra sopa er rri ori blautt gegn og endarnir a falla saman.

Hvernig tkst a selja okkur essa vlu? Er ein stan mgulega s a blaamenn hafi einfaldlega matreitt yfirlsingar yfirvalda fyrir okkur sta ess a spyrja spurninga? A gagnrni hafi fengi lti plss? A vi sum autra og aldrei ngari en egar vi skerum lfsgi okkar nafni umhverfisverndar? Jafnvel tt umhverfi s ekki a jst vegna notkunar plastrrum. engan htt.

Ea mgulega blndu af llu essu? tli a ekki.


Brotkast

hafa eir sem hafa ori fyrir brottkasti loksins fundi sr samasta: Brotkast. etta er n slensk hlavarpsveita sem g hlakka mjg til a prfa. Byrjunin lofar gu sem sst v a kvenir einstaklingar eru strax ornir brjlair t eitthva sem var sagt. Kynningartextinn heimasunni er athyglisverur:

Brotkast er efnisveita ar sem dagskrrgerarmenn eru hir auglsendum og svara eingngu til skrifenda sinna. annig bjum vi upp heilbrigari umru sem verur ekki naubeyg undir hvran hp rttklinga Twitter.

Ekki treyst fyrirtki sem ora ekki a n til allra neytenda. Engir opinberir styrkir. Bara g og , venjulegt flk, sem kaupir ea segir upp skrift algjrlega eftir okkar hentisemi, smekk og huga.

g ska astandendum og ttagerarmnnum Brotkasts mikillar velgengni og vona a mlfrelsi hafi arna fundi sr ruggt skjl.


Lru n a ttast, litla manneskja

„Dmsdagsklukkan“ hefur aldrei veri nr mintti eftir a frimenn vsindaritsins Bulletin of the Atomic Scientists (BPA), fru vsana r 100 sekndum mintti og yfir 90 sekndur mintti.

etta m umora: Ltill hpur manna telur a heimurinn hafi aldrei veri nr endalokum snum.

essi litli hpur margar klappstrur. Heimsendaspr eru tluvert fleiri en heimsendarnir. Heimsendarnir eru raunar nll talsins og ekki erfitt a sl tlu. En a er um a gera a bta vi enn einni sp. Vi erum j a eiga vi loftslagv! Yfirvofandi kjarnorkustyrjld! a eru tk kranu, sem g merki korti hr a nean.

heimsendir

a er j aldrei a vita. Dag einn rtist heimsendaspin. Kannski tekur a nokkra tugi sunda ra, kannski nokkra daga. etta er spurning um tmasetningu. A lokum hefur einhver heimsendaspmaur rtt fyrir sr.

a er auvita hgt a auka lkurnar tluvert, t.d. jarma a kjarnorkuveldi me v a tma vopnabr vestrnna rkja ar til stru flugvlarnar me strusprengjurnareru rstar. Hgfara landhernaur ar sem skoti er af varfrni breytist a heilu svin vera teppalg me sprengjum. Slkt gti mgulega fltt heimsendi.

a er lka hgt a rkta fleiri veirur rannsknarstofum og sleppa t andrmslofti, og sannfra svo almenning kjlfari a lta sprauta sig me nstrlegu glundri. Kannski ekki heimsendir, en greinilega skilvirk lei til a fkka aeins mannkyninu (viljandi ea viljandi - vi skulum ekkert sp v).

etta me loftslagi er snnari leikur. Loftslagi er j a breytast sfellu.Einn daginn kuldinn a drepa okkur og ann nsta snjr a vera fjarlg minning. En svo breytist allt bara einhvern veginn annan htt en lknin sp fyrir um. Pirrandi.

En eitt bregst ekki: Hrslururinn. Hann virkar. Hann hrfur. Hann dugir, bili.


mbl.is „Dmsdagsklukkan“ aldrei veri nr mintti
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skridrekar vruhsum

krana vk a verjast gegn rssneskum hersveitum og mlalium og ekki skrti a eir leiti n logandi ljsi a styrkingu her snum. Elilega leita eir nir jverja sem hafa veri duglegir adla vopnum til taka Miausturlndum me tilheyrandi kostnai mannslfum. Svo af hverju ekki kranu?

g meina, allir essir fnu skridrekar standa j bara vruhsum!

Nei, httu n alveg.

Rki eiga ekki herafla sem stendur og rykfellur vruhsum. au kaupa vopn drum dmum til a jna hlutverki. etta eru varnir rkja sem eru keyptar eftir a hafa skoa kosti og galla ess a eya f vopn frekar en lyf og lkna. Mrg sund skridrekar vruhsum eru eins og mrg sund tonn af korni vruhsum, ea mrg sund kl af lyfjum. Birgir vissulega, en einnig undirbningur fyrir vissa framt.

Danski varnarmlarherrannsagi n bara hreint t - sem lka vi um nnur rki - a skridrekar eirra hefu hlutverk hernum og gtu ekki bara si svona yfirgefi a hlutverk og fari a jna einhverju ru hlutverki. Auvita ekki!

krana er bin a f svimandi fjlda milljara gefins til a mta skorunum snum. Geta eir ekki bara keypt sna eigin skridreka sta ess a laumast vruhs annarra rkja? Til dmis bandarska skridreka? Af hverju essi skn vopnabr Vestur-Evrpu? Liggur eitthva a baki? Maur spyr sig, enda ekkert samhengi essum endalausu frttum um annars vegar hva gengur vel hj kranska hernum (fjldi Rssa fallinn, hver sigurinn ftur rum) og hins vegar frttum um hva gengur illa hj kranska hernum (innviirnir farnir, Rssar me miklu betri vopn).

Best vri n samt a setja allt kapp a koma Rssum og kranumnnum a samningaborinu tt fyrri samningar rkjanna mlefnum Austur-kranu hafi allir runni t sandinn, kostna flksins svinu. slekkur ekki eld me olu.


mbl.is Banvn kvaranaflni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er brennuvargurinn lka besti slkkvilismaurinn?

Hatursumra hefur veri miki til umfjllunar og hafa yfirvld meal annars gefi t a opinberir starfsmenn urfi a sitja nmskei slkri umru.

J, hver er betri en brennuvargurinn til a kenna okkur um brunavarnir? Hann tti a vita hvar er auveldast a kveikja og ar me hvernig er best a verjast kveikju!

v hfum eitt hreinu: Yfirvld hafa beint og beint stai a hatursumru undanfarin misseri.

essu er held g hvergi betur lst en grein Krossgtum, Orin sem geyma hatri. Tilvitnun:

g, fullorin kona og tveggja barna mir, hsklagengin og lfsreynd, me blaamannataugina tifandimrllum stundum.g var uppnefnd „lhattur“ og „flatearther“ ness ahafa hugmynd um hvaflk var ameina mev. Uppnefnd „trumpisti“ og „ptnisti“ egarg kom meara snmeginstraums-narratfi,ness ag hafi nokkurn tma lst neinum stuningi vi essa menn.

Af hverju helltist yfir mig hatur fyrir tveimur rum?

Allt einu var kvein lyfjagjf orin sta til a fordma flk, lsa yfir daua ess ea einangrun fr samflagi manna. Trartknin nju - grmurnar, sprittbrsarnir og fjarlgamlingar - fengu slkan drarljma a allir sem bru au ekki rtt voru thrpair og kallair nfnum. Venjulegt flk dansai takt vi filu yfirvalda og eir sem dnsuu ekki takt flokkair hp vina samflagsins.

a arf ekki miki myndunarafl til a sj hvernig flk fyrri tmum fylltist af heilagri reii og studdi vi myrkar tlanir yfirvalda. Einrisherrar hafa lengi kunna ennan leik og stjrnvld lrisrkjum eru a lra hann hratt.

Munurinn er samt s a a hefur ekki tekist a agga niur mtmlarddum. Almenningur hefur agang a upplstri umru ef hann ltur aeins lengra en til frttatma sjnvarpsstvanna. a er aldrei of seint a snast hugur og skera sig r snru rurs, mannhaturs og fordminga. S hgri hndin n egar lofti, bein og vsar tt a foringjanum er hgt a setja hana niur og labba t r samkomunni.

Stjrnvld geta ekki kennt okkur a forast hatursumru. au eru fremst meal jafningja a boa hana. au eru brennuvargurinn og kunna ekki brunavarnir. En a kunnum vi, ef vi hugsum aeins t fyrir rammann.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband