Rki gti selt vegakerfi

a er vandlifa a vera stjrnmlamaur me alla ri samflagsins hndum sr.

Til a ltta lf stjrnmlamanna sting g upp v a eir selji megni af rkisrekstrinum til einkaaila. Einkaailar byggja upp fullkomnustu dreifikerfi heims fyrir farsma, koma vrum milli landshluta, trofylla hillur verslana hverjum degi, leirtta dapra sjn og senda pizzur allan slarhringinn. Einkaailar geta lka hellt fljtandi drullu jrina og flatt hana t, gegn gjaldi.

a er rkinu greinilega ofvia a mennta brn, lkna sjka og halda ti vegakerfi. g legg til a rki htti essu og einbeiti sr a framleislu papprs.


mbl.is Skorar andstinga veggjalda
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Strtinn sem komst ekki upp brekkuna

Eftir nokkur r munum vi mannflki lta til baka til dagsins dag og hlgja okkur mttlaus yfir tilefnislausum tta okkar vi koltvsring.

Hldum vi virkilega a essi lofttegund - snefilefni andrmsloftinu besta falli - gti stjrna hitastigi Jarar? Loftslaginu? Verinu? Sjvarfllunum? Jklunum? Miki vorum vi vitlaus! Hver seldi okkur snkaolu? Ahhh, j kommnistarnir auvita, sem funduupp koltvsringsttann til a berja frjlsu markashagkerfi eftir hrun Sovtrkjanna.

Grarlegum vermtum er n sa til a berjast gegn hinni meintu v.

Ftku flki er meina um agang a dru og orkumiklu eldsneyti.

Strt er settur llegt eldsneyti og endar sennilega v a festast brekkum Breiholts, ef hann kemst einhvern tmann handan Elliar.

v fyrr sem vi httum essari vitleysu, v betra.


mbl.is Bka um vetnisvagna Strt bs.
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bilu klukka hefur stundum rtt fyrir sr

Donald Trump, forseti Bandarkjanna, er eins og bilu klukka. a sem hann segir stenst yfirleitt ekki, en einu sinni 12 tma fresti hefur hann samt rtt fyrir sr. Og hann hefur rtt fyrir sr egar hann afhjpar frnleikann v a vera sekur vi a eitt a vera sakaur um eitthva. N ea mehndlaur eins og sakamaur n ess a hafa fengi sn rttarhld. a er glata.

Segjum sem svo a konu s nauga. a er hrilegt. Hn fer gegnum srsaukafullar lknisskoanir og rttarhld. Naugarinn er dmdur sekur. Rttltinu er fullngt. a var erfitt en rttlti er ekki keypis.

Segjum n sem svo a konu s ekki nauga en hn sakar mann um a hafa nauga sr til a koma hann hggi. Hn fer vitl hj llum fjlmilum. Hn fr stuning samflagsmilum. Lur a rttarhldum. Lgreglan fer a leita sannana. Hn finnur engar. S sem var sakaur er ›knaur en mannor hans er rst.

Hva gerist? J,sakanir um naugun f sig fyrirvara fr flki. Flk fer a efast um a frnarlmb naugana su a segja satt. Er eitthva anna a baki? Hva er a? Er etta athyglissjklingur? Plitskur andstingur? Ofan srsaukann vi a leita rttltisins btist dmharka samflagsins, og samflagsmilasurfrnarlambsins fyllast af leiinlegum athugasemdum.

a blasir vi a a eru fleiri en frnarlmb naugana sem eru a saka hinn og ennan um a hafa misnota sig kynferislega. a er tsku a saka mann og annan um a hafa gert eitthva af sr. Auvita bitnar a hinum msu karlmnnum, en fyrst og fremst bitnar svona andrmsloft raunverulegum frnarlmbum naugara.

Sumir segja #metoo og eiga fyllilega skili hrs fyrir hugrekki. Arir segja #metoo og eiga skili skammir fyrir athyglisskina.


mbl.is Trump hddi Ford opinberlega
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sminn lkkar, sjkrarmi hkkar

skiptum fyrir frri og frri krnur dag fst nna meiri og fullkomnari fjarskiptajnusta en gr.

skiptum fyrir fleiri og fleiri krnur dag fst nna miklu minni og rrari heilbrigisjnusta en gr, .e. ef maur er ekki bilistaar sem engin jnusta er boi.

Heldur v einhver fram a a s tknilegra flknara a setja upp og reka njustu gerir af fjarskiptatkni en a rlla manni inn og t r mskanna?

Nei, svo er ekki. a er eitthva anna gangi hrna sem heitir: Markasahald.

Vonandi sj ingmenn a eir hvatar sem gera fjarskiptajnustu eirri bi betri og drari eiga lka heima heilbrigisjnustunni.


mbl.is Fjarskiptakostnaur ingmanna helmingast
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bragginn og Heiarbr rbjarhverfi

rbjarhverfi Reykjavk er ltil og rleg gata sem heitir Heiarbr. Heiarb eru 17 einblishs og hverju eirra eru ein ea tvr fyrirvinnur. Meallaun banna eru nokkurn veginn meallaun launega slandi heild sinni. tsvar og fasteignaskatta greia bar Heiarbjar nokkrar milljnir mnui. eim milljnum hefur undanfari ekki veri eytt skla, gatnager, gslu barna ea ara svokallaa grunnjnustu sveitarflaga. Nei, bragginn tk r.

Grpum aeins niur akkarru sem aldrei verur flutt vi vgslu braggans: Srstakar akkir f bar Heiarbjar rb fyrir framlag sitt til endurreisnar braggans. Hver einasta tsvarskrna essa gta flks hefur veri sett a breyta gmlum bragga njan. bar Heiarbjar hafa ekki lagt krnu af mrkum til a fjrmagna rekstur grunnskla, leikskla og vegakerfis. Nei, bragga urfti a gera upp og tsvar Heiarbjar fr hann. Borgaryfirvld akka krlega fyrir framlagi.

Reyndar lgu ekki allir bar Heiarbjar sitt af mrkum. einu hsinu neyddist mir til a taka sr tmabundi orlof fr vinnu til a vera heima me ungu barni sem fkk ekki leiksklaplss. Leiksklaplssi skorti v tsvari fr braggann en ekki til rekstur leikskla. Kannski vri r a breyta bragganum leikskla?

bar ngrenni Heiarbjar vonast n til a Heiarb geti bar n byrja a leggja sitt af mrkum til reksturs opinberrar einokunarstarfsemi, svo sem grunnskla og leikskla. Heiarb eru menn lka me blendnar tilfinningar yfir v a hir skattar hafi ekki geta runni anna en bragga svo mnuum skiptir. Sjum n hva setur. eir rhsinu hljta a finna upp einhverju sniugu til a taka vi af bragganum, til dmis sporvagnakerfi.

essi pistill birtist Morgunblainu dag og er agengilegur skrifendumblasinshr.


Styjum smkkun sveitarflaga og samkeppni eirra milli

Stkkun sveitarflaga er af mrgum stum slm hugmynd sem ber a forast eins og heitan eldinn.

a er meal annars af eftirfarandi stum:

Auveldara fyrir rki a bta vi verkefnalista eirra

egar sveitarflg eru "str og sterk" er auveldara fyrir rki a setja lg sem bta vi verkefnalista eirra. S listi er n egar orinn alltof langur og um lei alltof dr fyrir tsvarsgreiendur. Ekki btir svo r skk a fyrir utan ll lgbundnu verkefnin hafa sum strri sveitarflaganna teki upp allskonar ru lka, svo sem rekstri mannrttindara og braggavinaflaga.

Erfiara fyrir flk a flja me ftunum

Str sveitarflg, srstaklega ti landi, ekja grarleg landflmi. etta lokar flk a vissu leyti innan landamra eirra - a er erfiara a flja illa reki sveitarflag me ftunum nema skilja eftir vini og vandamenn. Sveitarflg gera sr grein fyrir essum samkeppnishamlandi eiginleika vfemra sveitarflaga og ganga lagi og slaka enn frekar ahaldi rekstri.

a hefur veri styrkur hfuborgarsvisins a vera klofi mrg sveitarflg sem veita ahald. Nlega flutti einn sem g ekki r Reykjavk Garab og hann sagi a aan flytji maur greinilega ekki.

S sem nar miki getur lna miki

Str sveitarflg eru me marga tsvarsgreiendur sem er hgt a vesetja og reisa fyrir lnsf sundlaugar, tnleikahallir og rttavelli. smrri sveitarflgum urfa menn a eiga fyrir veislunni. eim strri er hgt a taka himinh ln og binda tsvarsgreiendur skuldavafninga sem er erfitt a losna r nema sameinast betur reknu ngrannasveitarflagi (eins og tilviki lftaness).

arfarekstur

Str sveitarflg stofna ekki bara mannrttindar og braggavinaflg.au ta lka einkaailum til hliar hvar sem au geta. Reykjavk er til dmis Sorpa a sa f skattgreienda me smrri og smrri tunnum og flknari og flknari endurvinnslureglum mean Akureyri er ruslamehndlun boin t til srhfra einkaaila sem taka a sr allt etta leiinlega. Strri sveitarflg telja sig geta meira en au smrri, og a kostar tsvarsgreiendur strf.

Niurstaa

a blasir vi hva arf a gera til a gera sveitarstjrnarstigi slenskri stjrnsslu brilegra:

  • Afnema lg um lgmarkstsvar
  • Stytta listann yfir lgbundin verkefni sveitarflaga um 90%
  • Breyta lggjfinni svo a s auveldara a stofna til nrra sveitarflaga me klofningi fr strri sveitarflgum

Samband slenskra sveitarflaga talar t fr hagsmunum sveitarflaga.a er v g umalputtaregla a gera allt verfugt vi eirra memliog verja annig hagsmuni almennings ogskattgreienda.


mbl.is Styji stkkun og eflingu sveitarflaga
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Engin samstaa kortunum

a mun aldrei nst neins konar samstaa um slenska sjvartveg fyrr en er bi a gera allan hagna hans upptkan og setja ofan rkissj.

Um lei verur sjvartvegurinn lagur rst og hann gerur a lmusaega eins og vi um sjvartveg vast hvar heiminum.

Sameign er ekki nothft hugtak. Sameign er gangurinn fjlblishsinu sem bar skiptast a ryksuga ea borga til a lta ara ryksuga. Fiskur sj er allt annars elis. Hann er anna hvort veiddur ea ekki og hann er ekki veiddur nema einhver telji sig hagnast v. S hagnaur getur veri lmusar vsum skattgreienda ea arur af hagkvmum veium, vinnslu, dreifingu, markassetningu og slu.

Rki vill hira allan ann hagna sem a getur, hvar sem hann er a finna. kk s kaffihsaspekingum Reykjavkur hefur tekist a gera skattheimtu af sjvartvegi grarlega mikla og heilu fyrirtkin jafnvel komin rot vegna hennar.

Kommnistarvilja a allar tegundir af hagnaispistofan peningadreifikerfi rkisins. Reynslan tti a hafa kennt okkur a hunsa slkar beinir. Svo er ekki.


mbl.is Frumvarp mun vonandi skapa samstu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

tfylltu tkkarnir

Hinar msu opinberu einingar virast vera a gefa t marga tfyllta tkka essa dagana.

Fyrst m nefna htarfundinn Alingi ar sem a er beinlnis jta a tkkinn hafi veri tfylltur.

San er a auvita bragginn frgi Reykjavk sem verur vntanlega orinn a valkosti vi Kolaporti ur en langt um lur (sem hsni fyrir slu notuum hlutum og DVD-diskum).

Borgarlnan m ekki gleymast. hugmynd er n veri a selja fyrir um 70 milljara en endanlegur vermii verur sennilega tvfalt ea refalt hrri ur en fyrsti sporvagninn rllar af sta ( samkeppni vi litlar og sjlfkeyrandi rtur sem skja flk heim a dyrum og skutla a dyrum vinnustaarins).

Allt gerist etta mean skuldir og byrgir herum skattgreienda eru enn grarlegar og stutt nsta hrun fjrmlamrkuum (sennilega verur a ekki bankahrun eins og a seinasta heldur rkissja- og gjaldmilahrun, en almenningur fr a jst sama hva).

Ekki finnst mr slenskir fjlmilar veita essu fjraustri miki ahald svona almennt s (tt eir gramsi aeins hinum og essum mlum). eir hafa kannski bara gefist upp. Skattgreiendur eru lka sofandi. eir ttast sennilega allir a ef skattar lkka hverfi niurgreislan sem eir sjlfir njta gs af. S skuldugi ttast a vaxtabturnar lkki. S menningarlegi ttast a miar tnleika Sinfnuhljmsveitarinnar hkki veri. Verktakinn ttast a hi opinbera htti a ausa f yfir hann sjlfan. S lasni ttast a sjkrarmi hans lokist. Fstir gera sr grein fyrir v a hi opinbera er ekki velunnari eirra heldur er a mafsi sem geri alla samkeppnisaila tlga og snarhkkai verlagi llum snum jnustum.

En kannski mun opinber eining einhvern tmann ganga fram af skattgreiendum og fjlmilaflki. Einu sinni var stungi upp v a grafa gng til Vestmannaeyja og hlgu flestir. N er tala um a reisa sporvagnakerfi veurbarinni Reykjavkurborg og enginn hlr. Einhvers staar arna milli liggja mrk ess umborna og hins frnlega.


mbl.is Engin kostnaartlun l fyrir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Klappstran sem var varnarjaxl

lafur Ragnar Grmsson var tmabili klappstra bankamannanna sem fru of geyst. San breytti hann um hlutverk. Hann fr t vllinn og gerist varnarjaxl. Hann vari hagsmuni slands erlendis egar slendingar sjlfir skulfu hnjnum og kiknuu eim egar eir heyru erlent tunguml.

Kannski ori lafur a standa lappirnar af v hann vissi a hann vri ekki lei einhverja kosningabarttu. Hann ori a lta hjarta sitt og finna ar rttlti og hann ori a mta umheiminum og berjast fyrir v rttlti.

Svipaa sgu m segja af rum rherra sem var a htta plitk og tlai sr ekki ara kosningabarttu: Fririk Sophusson, fjrmlarherra rin 1991-1998. Undir hans stjrn lkkuu ekki bara skattar heldur einnig a hlutfall af landsframleislunni sem rkisvaldi gleypti. Gleymum v ekki a egar rki httir a mergsjga hagkerfi stkkar a og dafnar og a veldur v a lgri skattprsentur byrja a skila meira f rkiskassann, fleiri fara a na meira og allskyns afslttir og undangur fara a vega minna svo skattheimtan vex sem hlutfall af landsframleislu. En ekki undir stjrn Fririks, sem hefur sennilega fengi vnan skammt af gagnrni fyrir a standa snu.

Vi ttum e.t.v. a lra af essu og setja bara hvta karlmenn komna yfir mijan aldur ll helstu embtti. Nei g segi svona.


mbl.is Dagbkur lafs varpa ljsi Icesave
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Samb me 100 manns

myndau r a vrir samb. Fyrir utan maka inn og n eigin brn vru sama heimili 100 arar manneskjur. etta vri vissulega strt heimili en fjldinn lka mikill.

essi hpur arf a kvea hverjir rfa klsetti, versla inn, taka til, rfa glf, urrka af, vo ft og ganga fr eim, hjlpa brnum a bursta tennur og tba nesti, skja, skutla og setja bensn blinn.

svona miklum fjlda er htt vi a einhverjir reyni a komast hj v a vinna sn verk. Um lei tlast eir smu til a arir vinni sn verk. etta flk kemst stundum upp me a. etta eru eir ltu sem uppskera meira en eir su. eir njta smu lfskjara og arir en skiptum fyrir minni vinnu.

Um lei vru arir sem leggu meira sig en arir svo sambin gangi vel fyrir sig. eir tna upp rusl sem eir sj jafnum tt slkt eigi a vera verkahring annarra. eir rfa aeins meira en verkskipulagimlir fyrir. eir borga aeins meira til sameiginlegu innkaupanna en arir. etta eru eir sem uppskera minna en eir su. eir njta smu lfskjara og arir en skiptum fyrir meiri vinnu.

Skyndilega dettur einhverjum hug a samb me svona mrgu flki gangi ekki upp. a urfi a setja upp milliveggi og innan eirra ba smrri hpar sem urfi a skipta verkum snum upp ntt. Skyndilega blasir a betur vi hverjir gera meira en tlast er til og hverjir gera meira. eir duglegu heimta meiri umbun og a eir ltu fi minna en arir. a blasti sur vi 100 manna sambinni hverjir voru hinir duglegu og hverjir voru hinir ltu. Nna blasir a vi llum.

Verkalsflgin eru a reyna steypa launegum saman 100 manna sambina. a mun draga r starfsorku eirra duglegu en eir ltu vera alslir. Allir f meallaun hpsins heild sinni. eir duglegu geta ekki unni sig upp. eir ltu hafa minni stu til a rfa sig upp af rassgatinu.

Vri ekki best ef flk fengi bara a semja um sn eigin kaup og kjr?


mbl.is Reyna a n breiri samstu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband