Bloggfrslur mnaarins, gst 2016

egar frambo og eftirspurn mtast ekki

Hva getur a kallast egar frambo og eftirspurn mtast ekki? etta virist vera staan hsnismarkai hfuborgarsvinu. Margir sem vilja kaupa eru ess sta a leigja. Afborganir yru yfirleitt ekki hrri vi kaup en etta flk greiir n egar leigu. Sumir eiga smvegis sparif en arir ekki, m.a. af v a leigan er svo h a ekkert svigrm er til a spara.

Hva geta svona astur kallast?

Sumir myndu segja a etta s dmi um svokallaan markasbrest og a til a leirtta hann urfi hi opinbera a dla skattf byggingaframkvmdir og tapa svo rekstri leiguba (ea verleggja near en markasver, sem er nnur lei til a segja a vxtun skattfnu a vera lgri en hn yri ef peningarnir yru eftir vsum skattgreienda).

Svo er hins vegar ekki. etta stand er dmi um slmar afleiingar rkisafskipta. Rkisvaldi heldur ti svo lngum lista af skilyrum og reglum vegna bygginga a a vri oftar en ekki bilun fyrir einkafyrirtki a tla sr a hagnast eim. Reglurnar eru skraddarasaumaar kringum krfur ingmanna og opinberra starfsmanna sem ba rmgu hsni gum svum. etta flk gerir krfu um lyftu, svalir, geymslu og fullbi eldhs og sr ekki hvernig nokkur maur getur vilja eitthva anna. Fyrir viki rsa bara rndrar og risastrar bir sem er ekki fri allra a kaupa.

N a gefa flki leyfi til a beina sparnai snum r lstum reikningum sem a hefur litla stjrn og yfir hsniskaup. a er t af fyrir sig allt lagi - vali a f a vera til staar fyrir sem vilja. etta er hins vegar engin lausn vandamlinu fyrir flesta. A afnema megni af byggingareglugerum landsins vri rkrttara skref. vri hgt a byggja drt og lta annig frambo og eftirspurn mtast.


mbl.is Leysir ekki neinn bravanda
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skilaskylda gjaldeyri - kanntu annan!

Lg ea rttara sagt reglur um skilaskyldu gjaldeyri eru sennilega einhver minnst virtu opinberu fyrirmli slandssgunnar.

Samkvmt eim flk sem erlendan gjaldeyri a labba af fsum og frjlsum vilja nsta banka og skipta honum og slenskum krnum.

a er eflaust leit a eim sem hefur gert etta tilneyddur (t.d. af v tollurinn gmai vikomandi me ykkt selabnt lei til landsins).

En essi fyrirmli leia hugann a rum lka vanvirtum fyrirmlum hins opinbera.

Ein sna a fengisneyslu ungmenna. Samkvmt lgum m slendingur aldrinum 18-19 ra ekki kaupa fengi, f a gefins, vera afhent a, ekki brugga a og almennt ekki komast yfir a. Hafi hann hins vegar af einhverjum stum komist yfir fengi m hann, sem sjlfra einstaklingur, eiga a og neyta ess. essu m hlja a.

nnur vanvirt fyrirmli sna a llu nirandi tali um tlendinga, konur, eldkka, mslma, innflytjendur, gleraugnaglma, offitusjklinga og hvaeina. eir sem hafa uppi nirandi tal um essa hpa eru mist sttir til saka - hafir eir broti einhver lg sem skera tjningarfrelsi - ea f yfir sig vanltisskammt. En hva gerist egar flk fr ekki a tj sig (af hvaa hvtum sem er)? Hverfur tali? Nei. a frist bara. Menn byrja a tj sig vi ara sem eru sama sinnis og n ess a nokkur s til staar til a rkra vi vikomandi. a sem byrjar sem saklaus athugasemd vindur upp sig skjli fr almennri umru og breytist jafnvel blssandi hatursumru sem brst svo fram yfirbori einhvern vntan og jafnvel heppilegan htt. Nr vri a leyfa llum a tj sig og bja til yfirvegarar rkru. En nei, fyrirmlin skulu standa og san krossleggja menn fingur og vona a au dugi. Sem au gera auvita ekki.

Enn eitt dmi um vanvirt fyrirmli hins opinbera sna a svartri atvinnustarfsemi. N eru skattar laun, vinnu, jnustu, innkaup og hvaeina svo hir a eingngu rfir geta fjrmagna msa vinnu lglega. Menn grpa v oftar en ekki til hinnar svoklluu svrtu atvinnustarfsemi. Siggi frndi getur laga vaskinn fyrir fimm sundkall. Binni flagi getur skipt um pstrr. Lsi lgga getur redda r snsku munntbaki sem tollurinn geri upptkt hj einhverjum unglingnum lei til landsins. a mtti jafnvel segja a n essarar svrtu atvinnustarfsemi lgju blar, hs og innb mun var undir skemmdum en raunin er dag. Hi svarta btir upp fyrir skasemina af skattheimtunni hvtu. etta kannast bkstaflega hver einasti slendingur vi.

En j, skilaskylda gjaldeyri verur n rmku. Kanntu annan!


mbl.is Dregi r hftum heimili og fyrirtki
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bnnum lka hnetusmjr

N vera settar hmlur vertryggingu slandi. Gott og vel. Rkisvaldi rur llu og getur leyft hva sem er og banna hva sem er.

Vertryggingin er samt ekki vandamli. a er rkiseinokun peningatgfu slandi hins vegar.

Neytendur gera miklar krfur til framleienda sma, sjnvarpa og hlaupafatnaar. eir prfa eitt og anna og velja a lokum a sem hentar eim best me tilliti til vers, ga, tlits, ferar, hnnunar og fleira.

essi tilraunastarfsemi me peninga er raun bnnu. Ekki er hgt a hefja tgfu annarra peninga slandi en slensku krnunnar. Allir eru vingair til a klast sama litlausa straupokanum og ola ll au gindi sem honum fylgja. Sumir kunna a meta einsleitnina og agengi a essum straupokum. rum kljar klofinu ea eru jafnvel me ofnmi fyrir efninu.

slenska krnan er stundum gefin t miklu magni og stundum ekki. S magni auki miki minnkar kaupmttur hennar. Afleiingin er verblga - hkkandi verlag slenskum krnum. Vertryggingin veitir lnveitendum vernd fyrir essu hringli me krnuna. N a setja hmlur vrn. Getur einhver giska hverjar afleiingarnar vera?


mbl.is Vertryggingin ekki afnumin
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ertu bin(n) a rstafa num skattahkkunum?

nstu mnuum verur kosi. Hvort sem kosningar fara fram haust ea samkvmt fyrirmlum stjrnarskrr nsta vor er aukaatrii. Kosningar nlgast.

Skoanakannanir benda til a flokkar sem vilja skattahkkanir muni n meirihluta. raun m setja alla stjrnmlaflokka ann hp en e.t.v. Sjlfstisflokkurinn sst heima ar af eim flokkum sem eiga ingmenn Alingi dag.

Gott og vel. Skattahkkanir eru lklega framundan. Spurningin er bara hvernig skattgreiendur tla a fjrmagna r.

Ert bin(n) a rstafa num skattahkkunum?

Fyrir suma a komandi skattahkkanir a sumarfri verur fbrotnara. Fyrir ara ir a a gamla druslan blastinu arf a tra aeins lengur. Fyrir enn ara a komandi skattahkkanir a sparnaurinn er ekki a fara aukast og fyrir suma jafnvela hann urfi a dragast saman.

Afleiingar komandi skattahkkana eiga eftir a bitna llum einhvern veginn, beint ea beint. Sumir missa vinnuna og fara btur v atvinnurekandinn urfti a skera niur rekstrinum til a eiga fyrir skttunum. Sumir missa sparnainn. Sumir missa af tkifrum til a kaupa ruggari bifrei. Sumir urfa jafnvel a fresta barneignum ea selja eigur snar.

g bi flk um a byrja n egar a hugleia hvernig a rstafar snum skattahkkunum svo srsaukinn vegna eirra veri sem minnstur.


Kostir og gallar kosninga haust

a a kjsa haust hefur bi kosti og galla. Kostanirnarog gallarnir eru ekki eir smu fyrir stjrnarflokka og stjrnarandstu.

Kostirnir fyrir stjrnarandstuna er a hn kemst hugsanlega til valda og nr meirihluta og myndar rkisstjrn og getur hafist handa vi a auka tgjld, bta vi skuldir rkisins og hrra stjrnskipan landsins. sland frist skrefum nr ssalsku jskipulagi sem er draumur margrasem skjast eftir ingmennsku.

kostirnir fyrir stjrnarandstuna er a hn er yfirleitt illa undirbin undir kosningar. Kosningaloforin eru ekki ekki tilbin. Ekki er bi a kvea hvern eigi a rna og hverja eigi a niurgreia nema a takmrkuu leyti.

Kostirnirfyrir stjrnarflokkana er a me v a henda eim fr vldum er erfitt a saka hana um a hafa sviki lofor sn v hn fkk ekki a klra kjrtmabili. Gjaldeyrishftin standa v ekki eftir eirra byrg svo dmi s teki. A vsu finnst mr a rkisstjrnin ttia hafa unni mun hraar a v a vinda ofan af Jhnnu-smanum (srstaklega llum skattahkkunum Steingrms J.) en a er nnur saga.

kostirnir fyrir stjrnarflokkana eru a samkvmt knnunum tla kjsendur a henda eim fr vldum og vi taka nnur Jhnnu-r me tilheyrandi vissu og jningum fyrir allt og alla (nema innvga).

g er auvita svolti litaur greiningu minni. g er frjlshyggjumaur og get besta falli kosi sst llega kostinn srhverjum kosningum. finnst mr skrra a nverandi rkisstjrn sitji fram nsta vor en a Birgitta Jnsdttir geti mynda rkisstjrn me vinstriflokkunum.


mbl.is „essari strukeppni verur a ljka“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rkisvaldi borspili

Flestir kannast vi borspilin Matador og Monopoly sem snast um a kaupa og selja og kreista leigu t r eim sem lenda tilteknum reitum. Menn spila oft kruleysislega og taka httur enda eru tttakendur ekki a spila me eigin peninga. Auvita er metnaur a na sem mest og vinna spili en lengra nr a samtekki. Spila er me gervipeninga og leikendur eru jafnvel staddir eftir spili hvort sem eir vinna ea ekki.

egar rkisvaldi reynir a reka fyrirtki er svipu staa gangi. Stjrnmla- og embttismenn reyna a gra og vinna kvena leiki en eru ekki a spila me eigin peninga. eir f sn laun hvort sem spili gengur upp ea ekki.

Menn geta alveg mynda sr muninn hvtum egar etta er staan samanbori vi viskipti einkaaila sem leggja eigi f undir. Hvatarnir eru einfaldlega arir.

Sumir vilja meina a s sem spilar borspil spili me betra hugarfari ea gfugra - hann fjrfestir sjlfbrni, umhverfi, jafnrtti og til langtma mean s sem spilar me eigi f spilar til skamms tma og af annarlegum hvtum. essu er g sammla.

slenska rkisvaldi auvita a koma sr t r rekstri flugvalla me llu. Til vara tti a minnka hlut rkisins til mikilla muna. Hr m leita fordma hinum Norurlandanna (frekar en til Sovtrkjanna slugu eins og slendingum er gjarnan tamt). Til dmis er Kaupmannahafnarflugvllur a mestu leyti eigu einkaaila. Margir ttuust a versta egar rkisvaldi seldi randi hlut sinn snum tma en enginn kvartar dag enda flugvllurinn einn s besti heimi a margra mati.

Borspil eru skemmtileg en eiga ekki a spilast me eignir annarra.


mbl.is Of mikil htta fyrir rki
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sparnaarhugmynd fyrir rkisvaldi

Fjldi nefnda, starfshpa og verkefnastjrna innan hins opinbera er grarlegur. A sumu leyti er a skiljanlegt. ingmenn eru oft a fst vi flkin ml sem erfitt er a taka afstu til og er auvita leita rgjafar fr rum sem ekkja til. Stundum eru stjrnmlamenn me frestunarrttu og ta mlum fr sr me v a setja au nefnd eins og sagt er. annig nefndir eru jafnvel drari fyrir skattgreiendur en a lta einhvern rherrann taka kvrun.

ingmenn geta hins vegar ntt sr nefndafyrirkomulagi me rum htti. eir geta ntt a sem innblstur sparnaaragerir fyrir hi opinbera og vsbendingu um hvar megi einkava tiltekinn hluta rkisrekstursins.

etta fri annig fram a eitthva ml kemur bor hins opinbera, t.d. hvar eigi a reisa sptala, leggja veg, byggja skla ea reisa virkjun. Rherra finnst mli erfitt viureignar. Hann hugsar sjlfrtt a best s a stofna nefnd. Hann tti hins vegar a hugsa: Af hverju er g, kjrinn fulltri, a eiga vi svona tknilegt rlausnarefni? Af hverju eru einkaailar ekki a finna t r essu me viskiptum, samningum, rgjf srfringa og kaupum og slu afngum, svo sem landi og ntingarrtti?

Nsta spurning sem tti a leita rherra er: Hvernig kem g essu hvimleia mli, sem fri yfirleitt beint nefnd, af verkefnadagskr hins opinbera og til einkaaila?

v hfum eitt hreinu: Opinber rekstur er aldrei rtt verlagur og minnir mann a flma t lofti dimmu herbergi leit a stystu lei a dyrunum. Til a thluta aulindum, vermtum og f rtt (ea sem rttast) arf a hlusta skilabo hagnaar og taps af rekstri. Opinber rekstur br ekki vi slkt rekstrarahald. Nefndir leysa ekki a vandaml.

arf a stofna nefnd? Nei, a arf a einkava.


mbl.is Rmlega 1,1 milljarur fyrir 536 nefndir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vertrygging er vibrag vi vandamli en ekki vandamli sjlfu sr

slenska rkisvaldi hefur setning um a gefa t gjaldmiil: slensku krnuna. tgfan sem slk hefur alltaf gengi gtlega. A hafa hemil tgefnu magni hefur ekki gengi eins vel.

Verblga er afleiing aukningar peningamagni umfer. Hn kemur fram egar auki magn peninga keppir um svipa magn af vrum og jnustu. Ver er einfaldlega s upph sem verur til egar frambo og eftirspurn nr jafnvgi. Verblga er niurstaan egar eftirspurnin eykst en framboi helst breytt ea svipa.

Vertrygging er vibrag vi verblgunni, .e. hinu aukna peningamagni umfer. Hn er ekki vandamli. Henni var ekki komi af einhverri ltt. Lnamarkair voru ekki til staar slandi og vertryggingin var vibrag vi v.

Ef menn banna vertrygginguna ea setja hmlur hana sem valkost fyrir sem vilja(v ekki er hn lagaskylda) geta menn bist vi afleiingum.

Auvita vri rttast a slenska rki lti peningatgfu alveg eiga sig og geri val flks peningum frjlst, sem og tgfu peningum. Vi v er samt ekki a bast ninni framt. mean er vertryggingin einhverri mynd e.t.v. nausynleg til a dempa hagri af rkisafskiptunum.


mbl.is Vera slandsln bnnu?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

jaratkvagreisluflokkarnir

a virist vera hlfgert lgml slenskum stjrnmlum a eir sem tala mest fyrir jaratkvagreislum vilja ekki - egar hlminn er komi - fara t slka httu. eir kvea yfirleitt a lokum a knja bara samykkt Alingis.

Kjsendur lta vonandi ekki tldraga lengur sig me gylliboum um jaratkvagreslur um hplitsk ml. Stjrnmlin munu ar alltaf hafa betur.


mbl.is Kjsa um ESB vi upphaf samstarfs
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vermti fyrir hvern?

Menn tala gjarnan um a til su vermti sem virast samt ekki vera vermt fyrir neinn. Munir, byggingar og anna er tali vera rosalega vermtt en enginn virist samt vilja kaupa au ea halda vi.

Hva gerist ?

eru skattgreiendur boair stainn og eir ltnir greia fyrir varveislu og vihald. eir eru ekki spurir mjg kurteisislega. eim er bara sagt a um vermti s a ra sem eir urfi a greia fyrir n ess a eignast neitt stainn.

g legg til a gamlir skrar sem einhver kallar vermti veri seldir til eirra sem kalla vermti og hinir nju eigendur geta svo gert a sem eir vilja - varveitt, vihaldi ea valta til jarar.


mbl.is Menningarvermti mikilli niurnslu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband