Bloggfrslur mnaarins, mars 2011

Rkisstjrnin er vandamli, ekki Icesave

Hpur slenskra fyrirtkja sem lifu af hruni 2008 n nauasamninga ea annars eim dr hefur stt sr um 126 milljara krna til erlendra fjrfesta og fjrmlastofnana sastlinum misserum. Um er a ra fyrirtkin ssur, Marel, Icelandic Group og Landsvirkjun.

a er rtt a halda svona upplsingum til haga. eir sem f allar frttir snar fr 365 fjlmilum og RV hafa fstum tilvikum heyrt anna en a slandi s allt frosti og bi ess a Icesave-klafinn veri lagur slenska skattgreiendur til a f einhverja hreyfingu lnveitingar til slenskra fyrirtkja.

N veit g a vsu a mbl.is-frttin sem hr er vsa segir ekki alla sguna. Lnasamningur vi ssur var til a mynda bara gerur vi erlend dtturflg fyrirtkisins, a sgn vegna ess a erlendir fjrfestar treysta ekki slandi. En eftir stendur a slensk fyrirtki eru a f ln, og virast eiga auveldar me a ef au geta sannfrt lnveitendur um a hvorki Steingrmur J. fjrmlaruneytinu n Mr selabankanum geti komist me klrnar peningana.

Meira a segja rkisfyrirtki Landsvirkjun, hvers forstjri virist ganga erinda rkisstjrnarflokkanna Icesave-mlinu, hefur neyst til a setja plitska forgangsrun ofan skffu og einbeita sr a kjarnarekstri snum: A reisa og reka orkuver.

Bjrn Bjarnason hitti naglann hfui:

Hva sem lur umrum um slenska krnu, aildarvirur vi ESB ea Icesave-samninga er augljst a ekkert af v snertir brnasta rlausnarefni vilji menn skapa betri astur fyrir slenskt atvinnulf. Leiin til ess liggur ekki til tlanda. Vandinn er heimagerur. Hann er a finna stjrnarrinu og hj meirihluta ingmanna sem styur rkisstjrnina alingi. Rkisstjrnin og stjrnarhttir hennar eru sjlf meinsemdin.

Og hanan!


mbl.is F fst til slands n
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nna kostar mjlkurlterinn 50 kr

Selabankar heimsins eru eli snu verlagsstringarstofnanir sem kvea "ver" peningum (vexti). ar starfa vel menntair einstaklingar me miki sjlfstraust. eir hittast reglulega og ra sn milli um "rtt ver" peningum. a megi ekki vera of htt v a valdi fltta fr peningunum. a megi heldur ekki vera of lgt v a ti undir lntkur og enslu peningamagni.

Niurstaan er svo kvein tala, "vaxtaprsentan", sem ykir hfa hagkerfinu eirri stundu.

g sat einu sinni fyrirlestur hj manni sem starfai snum tma stofnun Sovtrkjunum sem s um a safna ggnum um efnahaginn og stjrna veri hinu og essu. Samstarfsflagi hans hafi komi til hans einn daginn og kvarta miki undan vinnulagi. "a er rosalega erfitt a kvea 1000 ver." J, g tri v vel!

Einnig kom fram a Sovtrkjunum var snum tma kvei a vodka vri slmur, og tti a vera dr, en barnamatur vri gur, og tti a vera dr. Niurstaan: Vodka var hgt a f nnast hvar sem er, en barnamat hvergi.

a er erfitt a stjrna verlagi svo vel fari. En menn halda samt fram a reyna.


mbl.is Spir vaxtalkkun
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hlf kakan tin tt minnkandi fari

Hi slenska hagkerfi er a skreppa saman. a eina sem heldur v loftinu er lnsf fr tlndum og seinustu andadrttir eftirlifandi stndugra fyrirtkja einkageiranum. etta er slmt.

Hi slenska rki heldur fram a ta um hlfa "landsframleisluna" tt kakan fari minnkandi. a sem eftir er fyrir alla hina er v breytt hlutfall af minnkandi kku. etta er slmt.

Menn spyrja stundum sem gagnrna kreppumel rkisstjrnarinnar: Hva a gera ef stjrnlaus skuldsetning hins opinbera er ekki mli?

v svara g stundum me v a benda umfjllun um hina svoklluu "gleymdu kreppu" Bandarkjunum, sem geisai ar runum 1920-1923 kjlfar blu peningamagni sem var til vi fjrmgnun Bandarkjanna tttku fyrri heimsstyrjldinni. Um essa gleymdu kreppu m lesa hr. Tilvitnun (feitletrun mn):

The economic situation in 1920 was grim. By that year unemployment had jumped from 4 percent to nearly 12 percent, and GNP declined 17 percent. No wonder, then, that Secretary of Commerce Herbert Hoover — falsely characterized as a supporter of laissez-faire economics — urged President Harding to consider an array of interventions to turn the economy around. Hoover was ignored.

Instead of "fiscal stimulus," Harding cut the government's budget nearly in half between 1920 and 1922. The rest of Harding's approach was equally laissez-faire. Tax rates were slashed for all income groups. The national debt was reduced by one-third.

The Federal Reserve's activity, moreover, was hardly noticeable. As one economic historian puts it, "Despite the severity of the contraction, the Fed did not move to use its powers to turn the money supply around and fight the contraction." By the late summer of 1921, signs of recovery were already visible. The following year, unemployment was back down to 6.7 percent and it was only 2.4 percent by 1923.

Kreppu eytt 2-3 rum. Ekki slmt.

Tu rum seinna, sama landi, me nokkurn veginn smu einstaklingum, sem ru yfir nokkurn veginn smu tkni nokkurn veginn sama hagkerfi, skall nnur kreppa ( kjlfar stugrar aukningar peningamagni umfer, n strsstands). Vi henni var brugist me v a blsa peningaprentbli og llum rum ri gegn samdrtti og tiltekt hagkerfinu. r var "Kreppan mikla" sem entist nstum v tvo ratugi.

Lexan, einhver?


mbl.is tgjld hins opinbera lkkuu um 2%
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hn tti a vkja, sama hva

sgerur Halldrsdttir, bjarstjri Seltjarnarness, tti a vkja r stl bjarstjra, hvort sem hn lagi starfsmann einelti ea ekki. Af hverju? Af v hn er einn af essum handntu stjrnmlamnnum sem kunna bara a bregast vi rekstrarerfileikum einn htt: Me hkkun skatta.

Seltjarnarnes hefur lengi veri "vgi" skattgreienda, ar sem stjrnmlamenn hafa ekki komist upp me a skrfa upp gjaldskrr og skatta n afleiinga. N eru breyttir tmar og tsvarsgreiendum gert a punga t fyrir rekstur ar sem tgjld eru hrri en tekjur. sta ess a taka til rekstri hins opinbera og draga saman seglin hafa stjrnmlamenn beitt skattahkkunarvendinum, og virast tla komast upp me a.

Handntir stjrnmlamenn ttu a gera okkur llum greia og vkja, hvort sem eir leggja einelti ea ekki.


mbl.is Hafnar skunum um einelti
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Af hverju a lkka vextina?

Rki evrusvinu svonefnda neituu grkvldi a lkka vexti neyarlnum, sem rar f hj Evrpusambandinu og Aljagjaldeyrissjnum.

Hver bjst vi ru?

egar rki er komi hnn og nir Aljagjaldeyrissjsins er lti svigrm til "endur"samninga.

Ef slendingar taka sig Icesave-krfur Breta og Hollendinga arf sennilega a f ln fr Aljagjaldeyrissjnum til a standa undir afborgunum. Ln slegi til a greia handrukkaranum, v ekki standa launatekjurnar undir upphunum.

Vextir af Icesave-krfum eru aukaatrii v vextir Aljagjaldeyrissjsins vera endanum randi. rar "fengu" 5,8% vexti. slendingar urfa a skoa vaxtaprsentu vandlega v lklega verur hn svipu lnunum sem slendingar urfa a taka til a hella Icesave-htina (ef hn fr n kjsenda slandi).


mbl.is Neita a lkka vexti ra
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Trskm hent spunavlarnar

Um uppruna orsins "sabotage" (skemmdarverk) segir Wikipedia:

That it derives from the Netherlands in the 15th century when workers would throw their sabots (wooden shoes) into the wooden gears of the textile looms to break the cogs, fearing the automated machines would render the human workers obsolete.

Mrgum ntmamanninum finnst skrti a hugsa til ess a upphafi inbyltingar hafi verkamenn kasta trskm snum spunavlarnar af tta vi a vera gerir atvinnulausir og reltir. eir hldu, ranglega, a r v strf eirra hyrfu r spunainainum vri ekkert anna fyrir a gera.

RV segir frtt:

Stvarfjrur er einn eirra staa sem fr illa t r frjlsu framsali kvta. Togararnir fru og frystihsinu var loka.

Hr er tala um a kveinn br hafi fari "illa t r" hagringu og breyttum aferum tger. etta er rtt - strf voru lg niur ea flutt ar sem au gtu skapa fleiri vermti, og ein bygg fr "illa t r" v. En frttin tir samt undir ann almennan misskilning almennings a tilflutningar vegna hins "frjlsa framsals" kvta hafi valdi slenskum byggum miklum skaa sem ekki hafi komi neinu jkvu leiis. Skr hollensku verkamannanna eiga v a f a dynja slenskum tgerum svo au htti hagringarformum snum, allt nafni "byggastefnu" og "varveislu starfa".

Hfum vi ekkert lrt?


Sign me up!

Stofnu hafa veri samtkin ADVICE, sem segjast hafa a a markmii a upplsa, fra og mila upplsingum um stur og mikilvgi ess a hafna beri Icesave lgunum jaratkvagreislu ann 9. aprl nstkomandi.

Frbrt framtak! Sign me up!

a er mikil nausyn fyrir samtk af essu tagi. rurinn fyrir Icesave-klafanum er svo gengdarlaus a a er engu lagi lkt. Flestir fjlmilamenn styja vinstristjrnina, og flestir sem styja vinstristjrnina styja Icesave-ml hennar. Mtvgi er v nausynlegt.


mbl.is Stofna samtk gegn Icesave
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

ESB-Icesave pillan: orir a taka hana?

g ver a jta a g dist a hugrekki eirra sem vilja a sland gangi ESB. ar b er sfellt veri a breyta reglum og stjrnskipan, og vgi slands ESB-inginu v sfelldu uppnmi: Fer r v a vera 4 menn af 736 ingmnnum (0,5% vgi) 6 menn af 751 (0,8% vgi) eins og hendi s veifa (bar tlur a vsu agnarsmar, en samt sfelldu flakki). Fer r v a ESB-ingi fr aukin vld a framkvmdastjrn ESB fr aukin vld, ea fugt. Stundum a efla stofnanir ESB, stundum a efla mistringuna. Ea hva? Er a fugt? Hver veit. Tminn mun leia a ljs.

ESB er fljtandi rungaspa ofan lgusj - sfellt a breytast, mist a frumkvi ESB-rkjanna ea ESB-embttismannanna, en alltaf meira og meira ttina a sambandsrki (hafa menn teki eftir v a Ryder Cup golfmtinu er bandarska fnanum flagga vi hliina ESB-fnanum?). Menn geta kalla sig hugrakka a vilja arna inn. Ekki ori g v. Mr lur best a stjrna eigin rlgum. A setja au hendur erlendra embttismanna er utan vi gindaramma minn.

g dist lka a hugrekki eirra sem vilja a slenska lggjafarvaldi samykki strstu stutku slensku krnunni seinni t, byggt gengi sem er haldi uppi me gjaldeyrishftum. N er g auvita a tala um a gera Icesave-krfur Breta og Hollendinga a tgjaldali slenskra heimila. g hlt a margir hefu brennt sig illa stutku krnunni, og vru n httir slku nema hafa tekjur erlendri mynt. g hefi haldi a einhverjir eirra slendinga sem lentu vondum mlum eftir stutku slensku krnunni hefu vara Alingismenn vi slkum vintrum.

En nei. eir eru til sem vilja a rkissjur slands (s sami og fjrmagnar heilbrigis- og menntakerfi landsins) s settur erlenda skuldabrfamarkai, og ltinn synda ar lgusj, og ef allt fer illa er a slenska krnan, gjaldeyrishftum, sem arf a koma stainn fyrir hinar erlendu krfur hinum erlendu myntum.

a vantar ekki hrejarnar essa ESB-Icesave pillutur.


Sala sterku fengi hefur aukist

a stingur kannski svolti stf vi tlur TVR a halda v fram a sala sterku fengi slandi hafi aukist. S sluaukning verur hvorki mld tlum n upphum, en g fullyri engu a sur a hn hafi tt sr sta og frist enn aukana.

g er auvita a tala um slu hinum svarta markai. ar selja menn sterkt fengi, bi smygla og heimabrugga, og upplifa miki "gri".

Lttvn og bjr henta illa til svartamarkasstarfsemi. lagning getur ekki ori eins mikil (samkeppnin vi TVR ekki eins hr), ltin eru strri og erfiara a koma miklu magni slu. Efna flk drekkur frekar lttvn en hi efnaminna og efna flk hefur enn efni v a versla TVR. Hitt lii, ftki skrllinn sem skattkerfi treur undir hl snum, a arf a leita til svarta markaarins.

Ekki btir r skk a fengissjklingar eru oftar en ekki hpi efnaminna flks og eir hafa v engin nnur rri til a fjrmagna daglega neyslu sna en a versla vi sfellt skuggalegri og skuggalegri fengissala og -bruggara.

Ef opinberir embttismenn hafa enn efni a kaupa sr rauvn. a er n gott.


mbl.is fram dregur r fengisslu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rkisvald 2011 veri a rkisvaldi 2005

Landsframleisla rinu 2010 nam 1540 milljrum krna en a er 44 milljrum ea 3% hrri fjrh en ri ur. Landsframleisla linu ri nemur svipari fjrh a raungildi og landsframleisla rsins 2005.

etta er umhugsunarvert. Rkisvaldi ri 2011 er a reyna halda sr 2008-str me v a skattleggja og skuldsetja hagkerfi 2005-str.

Hvers vegna er ekki hgt a rlla rkisrekstrinum aftur til rsins 2005 til a byrja me? Setja hnfinn miskunnarlaust allt sem rki hefur sinni knnu dag sem a hafi ekki sinni knnu ri 2005. Burt me tnlistarhsi Reykjavk, stjrnlagaing, allar nefndir og stofnanir sem hafa veri stofnaar san 2005, ESB-umsknina ofan skffu og Icesave-umruna s.

sland var ekki svo gali ri 2005. Hr voru sjkrahs (meira a segja ti landi!), lgregla, dmstlar og landhelgisgsla. Hr mldust kjr barnaflks, ellilfseyrisega og lgtekjuflks me eim bestu heiminum.

a arf ekki miki myndunarafl til a sj a rkisvald umfangi rsins 2005 er alveg ngu gott. Alltof, alltof miki a mnu mati (lesist: meira en ekkert rkisvald), en ngu gott fyrir alla nema embttismenn rkisspenanum.


mbl.is Svipu landsframleisla og 2005
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband