Er žetta atvinnugreinin sem į aš rķkisvęša?

Sjįvarśtvegurinn er bašašur ķ svo mörgum óvissu- og įhęttužįttum aš žaš er engu lagi lķkt. Įkvaršanir einhvers valdasjśks forsętisrįšherra ķ fjarlęgu landi geta haft stór įhrif į afkomuna. Ef eitthvaš stórt rķki įkvešur aš rżra kaupmįtt gjaldmišils sķns hefur žaš įhrif. Ef einhver hitastigsbreyting į sér staš ķ hafinu hefur žaš įhrif. Ef vešur til veiša er slęmt lengi hefur žaš įhrif. Ef einhver arabinn įkvešur aš draga śr olķuframleišslu sinni hefur žaš įhrif. 

Mannlegir žęttir eins og kjaradeilur hafa įhrif. Rangar įkvaršanir um hvar į aš veiša hvaš og hvenęr og hvernig hafa įhrif. 

Er žetta virkilega atvinnugreinin sem margir Ķslendingar vilja rķkisvęša meš žvķ aš sjśga śt hagnašinn žegar hann er til stašar og hlaupa til meš björgunarašgeršir žegar eitthvaš bjįtar į?

Er ekki betra aš atvinnugreinin sjįlf taki į sig sveiflurnar og borgi venjulegan skatt af hagnaši žegar vel įrar en taki į sig nišurskuršinn žegar illa įrar?

Ķslenska rķkiš var nįtengt rekstri bankanna žegar allt fór į hlišina haustiš 2008. Innlįnstryggingar, lįnveitandi til žrautavara og umsvifamikiš regluverk - allt įtti žetta aš tryggja stöšugt rekstrarumhverfi žar sem ekkert įtti aš geta komiš upp į. Sķšan kom hiš ófyrirséša og dró rķkissjóš meš sér ķ hķtina. 

Er reynsla Ķslendinga sś aš ķslenska rķkiš eigi aš blanda sér enn frekar inn ķ įhęttusaman og óvissan rekstur?

Žį hafa Ķslendingar ekki lęrt mikiš af hruninu. 


mbl.is 3% samdrįttur vegna višskiptabanns
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Įsgrķmur Hartmannsson

Hruninu?  ķsleningar hafa lķtiš lęrt af įrunum 1944-2016.  Svona almennt talaš.

Įsgrķmur Hartmannsson, 23.11.2016 kl. 09:37

2 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Ég vil ekki vera alveg svo svartsżnn. Ķ fiskveišistjórnun lęršu Ķslendingar aš žaš er betra aš śthluta veišiheimildum og leyfa žeim aš ganga göngum og sölum en aš skipta sér of mikiš af žvķ hver veišir hvaš og hvar og hvenęr og meš hvers konar skipi og allt žetta. Sķšan žį hefur ekki veriš talaš um aš gengisfella krónuna til aš bjarga śtgeršinni. 

Geir Įgśstsson, 23.11.2016 kl. 11:14

3 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Veišiheimildir uršu žannig til aš rķkiš afnam 1000 įra almannarétt til veiša ķ ķslenskri lögsögu. Vegna žess aš heimildirnar eru takmarkašar eru žęr veršmętar. Žegar rķkiš bżr til veršmęti meš žessum hętti og skeršir meš žvķ réttindi almennings er augljóst aš žaš er almenningur sem į tilkall til veršmętanna, ekki ašrir.

Žorsteinn Siglaugsson, 23.11.2016 kl. 12:19

4 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Ętli Bretari hafi sagt eitthvaš svipaš žegar Ķslendingar hentu žeim śt śr landhelginni į sķnum tķma?

Ég sé fyrir mér mann sem reisir litla giršingu į Mżrdalssandi žar sem ķ dag er autt hraun. Fólk brosir aš žessu uppįtęki. Hann fęri leyfi og heimildir og alla pappķra upp į aš hann megi setja upp žessa giršingu og afnotarétt af landinu. Hann fęr öll leyfi. Enginn spįir ķ žvķ - hvaš er hann aš eyša pśšrinu ķ svona ónżtt land?

30 įra lķša.

Sķšan kemur ķ ljós aš stór gullnįma er undir jöršinni nįkvęmlega į žessum staš.

Menn brjįlast og heimta aš fį aš vaša um nįkvęmlega žetta land. Ekki annaš. Menn tala um almannarétt til aš ganga um allan Mżrdalssand en vķsa aušvitaš sérstaklega til litla afgirta hlutans meš gullnįmunni.

Greyiš mašurinn aš hafa lagt allt undir til žess eins aš sjį žaš hirt af honum af ęstum mśg meš heykvķslar. 

Geir Įgśstsson, 23.11.2016 kl. 13:34

5 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Žetta er engan veginn sambęrilegt. Fyrir žaš fyrsta hefur fiskurinn ķ sjónum aldrei veriš veršlaus. Žaš er nś įstęšan fyrir žvķ aš menn veiša hann, lķka įšur en kvótakerfiš var sett į. Ķ öšru lagi uppgötvašist engin gullnįma į fiskimišunum, gullnįman var bśin til af rķkisvaldinu meš ašgangstakmörkunum.

Sambęrilegra dęmi er ef settar yršu fjöldatakmarkanir į gesti til Žingvalla, ašgangskvótarnir afhentir fįeinum feršaskrifstofum og öllum Ķslendingum sem fram til žessa hafa haft frjįlsan ašgang svęšinu yrši skyndilega gert aš greiša feršaskrifstofunum fyrir ašganginn.

Žorsteinn Siglaugsson, 23.11.2016 kl. 14:22

6 identicon

Geir, žś žarft aš kynna žér hvaš rķkisvęšing žżšir. Ég hélt aš žaš vęri öllum ljóst en svo er greinilega ekki.

Veršmęti, sem meiri eftirspurn er eftir en framboš, žarf aš sjįlfsögšu aš greiša sannvirši fyrir. Žaš er aušvitaš frįleitt aš žjóšin gefi rķkustu žegnunum žessi veršmęti į mešan ašrir hafa enga möguleika į aš notfęra sér žau.

Flokkar sem meirihluti žjóšarinnar ašhyllst eru sammįla um žetta. Vonandi munu önnur mįl ekki koma ķ veg fyrir aš žetta verši nišurstašan.

Įsmundur (IP-tala skrįš) 23.11.2016 kl. 14:26

7 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Hér žurfa menn aš svara fyrir žaš hvers vegna sjįvarśtvegur vķšast hvar ķ heiminum er nišurgreiddur taprekstur. Žó eru takmarkanir į žeim veišum. Menn nota svipuš skip, mannskap meš svipaša žjįlfun og sękja fisk sem er svipašur žeim sem syndir viš Ķsland.

Er žetta einhvers konar kraftaverk?

Menn žurfa lķka aš svara fyrir žau vandręši sem sjįvarśtvegurinn var ķ įšur en veišiheimildir uršu aš veršmętum atvinnutękjum sem eru veršlagšar sem slķk. Menn gleyma žvķ e.t.v. aš verš į atvinnutękjum og fjįrmunaeignum er hįš veršmętasköpun žeirra. Ef enginn vęri fiskurinn viš Ķsland eša ef tap vęri af žvķ aš sękja hann žį vęri kvótinn sennilega hręódżr. Eftir žvķ sem betur gengur aš sękja veršmęti ķ sjó, žeim mun dżrari er kvótinn. Hįtt kvótaverš er merki um velgengni kvótakerfisins. 

Geir Įgśstsson, 23.11.2016 kl. 15:32

8 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Svariš viš žessari spurningu er einfalt Geir: Kvótakerfi er einfaldlega afar hagkvęm leiš til žess aš stżra veišum. Žaš breytir hins vegar engu um aš ókeypis śthlutun til valinna ašila er ekki réttlįt leiš til aš śtdeila žeim veršmętum sem uršu til meš upptöku kerfisins.

Žorsteinn Siglaugsson, 23.11.2016 kl. 19:13

9 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Hverjir eru žaš ķ dag sem sitja į "ókeypis" kvóta? Meirihluti kvótans hefur skipt um hendur į seinustu įratugum. Į aš féfletta alla vegna žeirra fįu sem framkvęmdu žann óvinsęla leik meš eigur sķnar aš selja žęr ekki? 

Į sķnum tķma var śthlutaš eftir veišireynslu, ž.e. til žeirra sem voru į sjó og höfšu lifibrauš sitt af sjómennsku. Ef ekki žeir, žį hverjir?

Segjum aš įriš sé 2050. Allir sem fengu kvóta byggšan į veišireynslu į sķnum tķma eru daušir. Breytast žį forsendur andstęšinga kvótakerfisins? Skiptir žaš mįli? 

Hver er žį nęstur ķ röšinni? Afkomandi Ingólfs Arnarssonar sem į enn eins og einn hektara ķ landi Reykjavķkur sem hefur erfst ķ 1000 įr og mį lķta į sem "gjafaland"?

Hver gaf rķkinu fiskinn ķ sjónum til aš byrja meš? 

Annars sżnist mér nżr framkvęmdastjóri SFS ętla sér aš uppręta gošsagnirnar ķ kringum kvótakerfiš į Ķslandi eina af annarri og žvķ fagna ég:
http://www.sfs.is/um-sfs/nanar/tilraunir-eru-ekki-avisun-a-arangur

Geir Įgśstsson, 23.11.2016 kl. 19:55

10 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Hvaš višskipti meš kvótann į undanförnum įratugum įhręrir breyta žau engu um hvaš rétt er og rangt. Eftir valdarįn kommśnista ķ Austur-Evrópu ķ kjölfar seinni heimstyrjaldar voru eigur hirtar af fólki og afhentar žeim sem stjórnvöldum voru žóknanlegir. Žęr gengu vissulega kaupum og sölum eftir žaš. En fyrsta verk nżrra stjórnvalda eftir fall kśgunarstjórnanna var aš afhenda réttmętum eigendum žessar eignir eša erfingjum žeirra, aš nżju.

Śthlutun kvótans var reyndar ekki til žeirra sem höfšu lifibrauš sitt af sjómennsku, enda fengu sjómenn engu śthlutaš. Ešlilegt hefši veriš, žį strax, aš selja veišiheimildirnar, sem rķkiš hafši bśiš til, į markaši. Žaš er augljóst.

Žś mįtt ekki rugla saman andstöšu viš kvótakerfiš og gagnrżni į śthlutun kvótans. Og ef stjórnvöld hafa af fólki eignir eša réttindi į óréttmętan hįtt er žaš óréttmętt, sama hversu langt er um lišiš.

Ekki rugla heldur saman veršmętum sem verša til vegna rķkisafskipta og eignum sem menn helga sér viš landnįm. Žar er ekkert sambęrilegt.

Aš lokum snżst mįliš ekki um eignarhald į fiski ķ sjónum heldur réttindi til aš veiša žennan fisk. Hann tilheyrši landsmönnum öllum allt žar til réttindin voru afnumin og žeim śthlutaš til sumra landsmanna įn žess aš ašrir fengju bętur fyrir missi žeirra.

Prófašu aš setja mįliš ķ samhengi viš dęmiš sem ég nefni um Žingvelli. Žį įttar žś žig kannski į hvar villan ķ mįlflutningi žķnum liggur.

Žorsteinn Siglaugsson, 24.11.2016 kl. 00:00

11 identicon

"Svariš viš žessari spurningu er einfalt Geir: Kvótakerfi er einfaldlega afar hagkvęm leiš til žess aš stżra veišum. Žaš breytir hins vegar engu um aš ókeypis śthlutun til valinna ašila er ekki réttlįt leiš til aš śtdeila žeim veršmętum sem uršu til meš upptöku kerfisins."

Žetta er hįrrétt en veršum viš ekki aš skoša hvernig ašstęšurnar voru žį. Mišaš viš žaš sem ég hef lesiš įtti engin von į žvķ aš rķkiš myndi žurfa hętta aš styrkja sjįvarśtvegin en žetta var leiš sem lofaši góšu og sem betur fer heppnašist hśn vel.

"Śthlutun kvótans var reyndar ekki til žeirra sem höfšu lifibrauš sitt af sjómennsku, enda fengu sjómenn engu śthlutaš. Ešlilegt hefši veriš, žį strax, aš selja veišiheimildirnar, sem rķkiš hafši bśiš til, į markaši. Žaš er augljóst." 

Jį žaš hefši veriš best aš selja žęr į markaši, žaš er aušvitaš augljóst en žaš var ekki gert į žeim tķma en nśna er žannig hįttur komin į. Ég verš samt aš vera ósįttur viš aš žś segir aš rétturin til aš veiša žennan fisk hafi veriš afnumin ég og žś höfum en rétt til aš fara veiša ķ sošiš, en ef žś meinar aš setja af staš śtgerš žar sem viš vinnum afurš śr fisknum ķ miklu magni til aš selja į markaš žį er žaš rétt į žeim tķma. Žaš er ekkert sem stoppar okkur ķ žvķ nśna nema aš fjįrmagna kvóta- og tękjakaup.  Annars mjög įhugaverš skrif hjį žér. 

Axel (IP-tala skrįš) 24.11.2016 kl. 06:03

12 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Nś vill svo til aš ég žekki a.m.k. tvo einstaklinga sem fiskušu eins og vindurinn ķ žau 3 įr sem veišireynslan var undir til aš eignast veišiheimildir aš śthlutun lokinni. 

Sem sagt, menn sem veiddu meš eigin höndum og fengu svo leyfi til aš halda žvķ įfram eftir tilkomu kvótakerfisins.

Įtti aš lįta einhverja ašra en žį fį veišiheimildirnar? Hverja? Hvernig hefšu žeir žį įtt aš gera įętlanir til framtķšar ķ žau 3 įr sem žeir stundušu veišar? Meš žvķ aš vešsetja hśs og konu og börn og slįst viš rķka fjįrfesta ķ Reykjavķk um veišiheimildirnar?

Varanlegar veišiheimildir į fiskveišiheimildum ašskilja rķkisvald og śtgerš. Heildarmagn er įkvešiš meš sem vķsindalegustum hętti. Sjómenn hafa tekiš į sig óteljandi skeršingar hér og ekki bešiš um ašstoš hins opinbera. Śtgeršin hefur lifaš af alltof sterka ķslenska krónu og ķ stašinn notiš góšs af tķmabilum veikrar krónu. 

Žaš eina sem ég sé menn hérna stinga upp į er aš rķkisvęša hagnašinn og einkavęša tapiš. 

Geir Įgśstsson, 24.11.2016 kl. 08:11

13 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Žvķ įttum okkur į einu: Umręšan um afnįm nśverandi kerfis varanlegra veišiheimilda ķ umsjón einkaašila var ekki svona hįvęr žegar śtgeršin var ennžį aš berjast viš aš skila hagnaši og var raunar vķša dragbķtur į skattgreišendum. Žaš er fyrst aš dollaramerkin komu ķ augu fólks aš menn fóru aš finna upp į allskyns heimspekilegum įstęšum til aš taka atvinnutękin af śtgeršinni. 

Geir Įgśstsson, 24.11.2016 kl. 08:14

14 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Žaš er enginn aš tala um aš taka atvinnutęki af einum eša neinum Geir. Ašeins aš menn greiši ešlilegt verš fyrir hrįefniš.

Žorsteinn Siglaugsson, 24.11.2016 kl. 10:57

15 Smįmynd: Geir Įgśstsson

"Ešlilegt verš" mį greinilega skilgreina į alla vegu. Ég vil aftur benda į aš kvóti er veršlagšur eftir vęntanlegri veršmętasköpun hans til framtķšar og aš žaš er ķ flestum afkimum hagkerfisins tališ ešlilegt verš. 

Geir Įgśstsson, 24.11.2016 kl. 11:36

16 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Ešlilegt verš er markašsverš.

Žorsteinn Siglaugsson, 24.11.2016 kl. 14:36

17 Smįmynd: Geir Įgśstsson

"Įhrif uppbošs dregur śr žvķ fé sem fyrirtęki geta nżtt til fjįrfestinga og žvķ žurfa žau aš treysta į lįnsfé. Lįnsfé mun žó aš öllum lķkindum vera dżrara vegna óvissu ķ greininni. Uppboš sem endurtekin eru reglulega żta auk žess undir skammtķma hagnašarhįmörkun sem hefur žaš ķ för meš sér aš fjįrfesting ķ fiskistofnum minnkar og framleišsla eykst. Fyrningar- og uppbošsleiš leišir žvķ til minni og óhagkvęmari fjįrfestinga en vęru viš óbreyttar ašstęšur."

http://skemman.is/item/view/1946/8219

Geir Įgśstsson, 24.11.2016 kl. 14:58

18 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Aušvitaš veldur žaš óvissu ef menn žurfa aš greiša fyrir hrįefniš ķ staš žess aš fį žaš frķtt. Viltu žį ekki lķka aš rķkiš kaupi hrįefniš fyrir ašrar atvinnugreinar, aš rķkiš śthluti kvótum til verslunarrekstrar svo kaupmenn žurfi ekki aš bśa viš óvissu markašarins? Žį geta žeir aušvitaš fjįrfest meira.

Žorsteinn Siglaugsson, 24.11.2016 kl. 20:15

19 identicon

Žorsteinn ég held aš skilji hvert žś ert aš fara meš žetta, žś vilt aš śtgeršir greiši gjald fyrir aš fį aš veiša fiskin. Afhverju segiru žaš ekki frekar en aš vera blanda öšru innķ žetta? 

Axel (IP-tala skrįš) 24.11.2016 kl. 21:03

20 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Ég er nś bśinn aš segja žaš margoft Axel.

Žorsteinn Siglaugsson, 24.11.2016 kl. 22:47

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband