Frsluflokkur: Stjrnml og samflag

Umframdaufll: vntur hvalreki rkisins

Vi getum nlesi frttum a milljararnir streyma vnt inn rkissj gegnum dauaskattinn, egar lk eru rnd mean au eru a klna n ess a erfingjar geti nokku a gert, stundum kallaur erfafjrskattur. Vi erum ekki a tala um einhverjar smupphir:

Gert er r fyrir miklu meiri tekjum rkisins af erfafjrskatti nsta ri en var tla fjrlgum essa rs. Upphin ferr 8,8 milljrum 14,5 milljara krna. a segir ekki alla sguna v erfafjrskatturinn sem hefur skila sr rkissj r er langt umfram vntingar, hann verur lklega orinn um 13,5 milljarar ur en gamlrsdagur rennur upp.

Menn hafa sjlfu sr ekki arar skringar en r a flk s auknum mli a tma sji sna vasa erfingja me fyrirframgreiddum erfagreislum, og ar ltur blaamaur staar numi, a sjlfsgu.

En eir eru fleiri sem upplifa vinning af v alkin hrannist upp - sannkallair hvalrekar sem nra sem a eim koma. tfararstofur og lkkistusmiir hljta a vera upplifa svipa gri enda deyr flk n meira en venjulega, svo nemur tugum prsenta, og gjarnannokkrum mnuum kjlfar umfangsmikilla sprautuherfera rkisvaldsins.

N grisja menn oft skga ogmsar rkisstjrnirgrisja gjarnan kvenum (og fjlgandi) jflagshpum. Grisjun leiir til aukins svigrm fyrir sem lifa hana af. Nna baar rkisvaldi sig dauaskttum og virist alslt. Mgulega eru bilistar hjkrunarheimili fyrir aldraa lka a styttast samhlia vaxandi lagi hjartadeildir sptalanna vegna ungmenna. Erfitt a segja, enda gegnsilti, og a af setningi.

Rkisvaldi slandi telur a standi muni vara lengur og tlar a enn meira muni skila sr af dauaskttum nsta ri en rinu sem er a la, jafnvel tt stofnanir sem fylgjast me umframdausfllumtelji a au su n komin elilegt horf n. a er auvita vita a skattar lifandi hafa ekki duga hinu opinbera langan tma og a eir dauu urfi v a leggja sitt af mrkum, svo sjum hva setur n egar flk er htt a lta plata sig fleiri sprautur.


egar sklastjri gerist ritstjri

Sklastjri nokkur slandi hefur kvei a stga skref tt a stu ritstjra ar sem srstakar reglur eru ltnar gilda um kennara sklans eftir v hvaa persnulegu skoanir eir vira frtma snum (ekki hefur komi fram a kennarar su a endurtaka r skoanir sklastofu, enda s slenskukennarinn ekki a fjalla um loftslagsv ea strfrikennari a tala um kynhneig og rvun endaarmi).

etta er athyglisver run.

essi sklastjri fylgist vntanlega vel me opinberri tjningu starfsflks sns og fer svo skrifstofu sna og kveur hvar nemendur urfi a mta til kennslu og hvar slkt s valfrjlst (almenn mtingaskylda framhaldsskla er a g tel vla, en a er nnur saga).

a er jafnvel lklegt a sklastjri s binn a kortleggja hvar flk stendur stjrnmlum, hversu hrtt a er vi svokallaa loftslagsv, hvort a aki um bensnbl ea s komi einhvers konar rafmagnsbl og svona mtti lengi telja.

Kennararnir auvita alslir me etta mean eir eru me rttar skoanir.

Og nemendur eru kjlfari upplstir um a og eim sagt hvar eir urfi a mta og hvar eir megi ra v.

Rherra menntamla hltur a vera vakandi fyrir essari run.

Kannski verur hi ga a mtingaskylda framhaldssklum veri afnumin me llu svo hn s ekki nothf sem tki sklastjra til a jarma a starfsflki snu fjlmilum og drottningavitlum. Kannski heimta nemendur a f a skrpa hj rum kennurum en eim sem heita Pll ea Helga.

Spennandi tmar, vgast sagt.


mbl.is urfa ekki a mta tma til Pls
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Peningaprentunin hafi fyrirsjanleg hrif

ri er 2020. Rkissjur er a skkva sr skuldir til a borga fyrirtkjum fyrir a hafa loka, flki fyrir a mta ekki vinnuna og lyfjafyrirtkjum fyrir a framleia gagnslaust glundur. Ekki er innista fyrir essari vegfer og rkissjir arf a taka ln. Str og mikil ln.

Selabanki slands kveur a hlaupa undir bagga:

sgeir Jnsson selabankastjri segir a peningaprentun af hlfu Selabanka slands muni hefjast a ri nsta ri. sgeir sagi a „a liggur fyrir a peningaprentunin hj okkur [Selabanka slands] verur a kaupa rkisskuldabrf“. etta kom fram varpi sgeirs Peningamlafundi Viskiptars sem fr fram an me stafrnum htti.

etta var vinslt. Nna hfu yfirvld r ngu a moa og au eyddu eins og fullur unglingur me greislukort foreldra sinna. a var hgt a borga fyrir allar skeringarnar og halda ti stjrnarfari sem g vil kalla nfasisma, ar sem einstaklingurinn er til fyrir rki en ekki fugt.

En hva kemur etta verblgu vi?J, egar magn peninga umfer er auki rrnar kaupmttur hverrar og einnar krnu v magn varnings og jnustu er ekki a aukast sama mli. etta er auvelt a skilja smrra samhengi: Segjum a 100 manns bi eyju og eigi samanlagt eina milljn krnur sem frist sfellu milli handa viskiptum og lntkum. Dag einn kveur hfinginn a auka magni milljar krna. Eru allir ornir rkir? Nei, v eir sem fi hi nja f fyrst hendurnar byrja a bja hrra og hrra a sem er til slu og smtt og smtt hkkar verlag llu. jafnt mgulega byrjun, en a lokum llu.

Selabankastjri skilur etta auvita en hann tlai a fara fnt etta og stilla af peningaprentunina eftir run verblgunnar. a mistkst auvita, bi hj honum og rum erlendum selabankastjrum sem geru a sama. Nna arf a taka afleiingunum. a er allt svo auvelt egar peningamagni er a aukast, en a er um lei allt svo erfitt egar v er neita a halda fram a aukast jafnhratt.

g veit ekki hvenr s dagur kemur a skattgreiendur uppgtva a eir eru ekki bara rnir inni a skinni me skttum heldur lka gegnum verblguna. Kannski fyrr en g ori a vona.


mbl.is Verblgan hafi veri vanmetin
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Um kennslu 7-10 ra barna v hvernig eigi a rva endaarm sinn kynferislega

rass͠nlega ddri kennslubk fyrir 7-10 ra brn, sem inniheldur orin kyn og kynlf titli, agengileghr(og tel lklegt a veri fjarlg ninni framt, svo vonandi er einhver binn a skja afrit), er fjalla um a, blasu 65, hvernig brn aldrinum 7-10 ra geti rva sig kynferislega me v a snerta sr endaarminn (bara ekki of harkalega, og muna a vo sr hendurnar eftir ). gta umfjllun um essa blasu, auk annarra, m finna frtt DV, sem kom mr vart varfrinni en raunsrri umfjllun um etta kennsluefni (undantekningin sannar regluna v DVfltti sr a birta ara frtt sem kallar gagnrni kennslu endaarmsrvun 7-10 ra barna, meal annarra kynlfsleibeininga, meiandi og srandi og hvaeina).

N b g litlu sveitarflagi Danmrku og 12 ra og 5 ra brn sem starfsmenn sama sveitarflags umgangast marga klukkutma dag virkum dgum. g hef ekki s nein ummerki um a essum brnum s sagt a eim hafi veri thluta kyni, hvernig au geti stunda sjlfsfrun og a flk s af ru kyni en blasir vi me berum augum.

Mr finnst a vera alveg ljmandi gott (og man vel tma egar sonur minn var ungur og me frekar stt hr og oft varpaur eins og stlka). Kannski kynlfsfrsla eigi heima meal eirra sem eru ornir kynroska ea alveg a detta slkt.

Hva um a. Ltil umra er um kennslu 7-10 ra barna kynferislegri rvun endaarmi snum slandi og kennurum finnst a sr vegiegar a er svo miki semrttum gti ess.

etta finnst mr skrti, v kennsla kynferislegri rvun endaarmi er svolti skref og frvik fr annars gtu fyrirkomulagi kynlfsfrslu slenskum sklum.

a btir aeins r skk a eim er bent gan handvott kjlfar ess a hafa stroki endaarm sinn, en mr finnst a ekki ng.

a tti mgulega a htta svona kennslu, og lka kennslu v a efast um eigi kyn.

En a er bara mn skoun, sem foreldris sem hef hyggjur af hugarstandi slenskra kennara, nmsefninu sem er bori bor ltilla barna og hugaleysi stjrnvalda og foreldra essari innrs lf krakka.

Og me innrs vil g helst bera saman vi sprengjurs, sem skilur eftir sig rstir.

Ga endaarmsrvun, gott flk, og kru brn. Muna a vo hendur!


Hva tla hgrimenn a gera?

Ef g vri flokksbundinn Sjlfstismaur og hefi taugar til flokksins og skai honum meiri hrifa vri g a hugsa minn gang.

g hef a vsu taugar til flokksins. g man me hlju hjarta eftir v litla ungmennastarfi sem g tk tt hj flokknum. egar g gat kosi gallharan frjlshyggjumenn embtti formanns Heimdallar ar sem hann atti kappi vi einhvers konar hgri-krata me ESB-blti. S var tin.

San eru linir ratugir.

snum tma tluum vi frjlshyggjumenn um a stofna stjrnmlaflokk og bja fram. Hi heppilega gerist svo kjlfari: Menn hfu ekki tma v eir voru a rkja nm af metnai ea vinna a starfsframa og framleia vermti. N fyrir utan a Sjlfstisflokkurinn var essum tma fyrsta val 30-40% kjsenda og tt auvita mtti gagnrna hann - fr hgri - var hann me hjarta nokkurn veginn rttum sta. Skattar voru a lkka, viskiptahindranir a dofna og skuldir rkisins a hverfa, svo dmi su tekin.

San eru linir ratugir.

Innflytjendaml voru annig s ekki dagskr. Innflytjendur voru j aallega harduglegt flk sem fann strax vinnu og kom sr fyrir ea snri heim a lokinni vert. Af einhverjum stum gat flttamaur fr Serbu lrt slensku nokkrum misserum en dag geta allir bara tala ensku, og lra ekki or slensku.

San eru linir ratugir.

Nna eru allir skattar botni. Skuldir eru svimandi. Velferarkerfi fyrir marga ori a helfararkerfi ar sem flk deyr bilistum versta falli. Alingi er ori a leku gatasigti fyrir tilskipanir a utan. Feraskrifstofur auglsa sland sem fangasta fyrir flttaflk ar sem boi er hsni, jnusta og framfrsla.

San eru linir ratugir.

Valkostir vi gmlu og steinrunnu hgriflokkana eru a skjta upp kollinum va. Ekki eru eir allir til fyrirmyndar llum mlaflokkum en eitt eiga eir sammerkt: eir eru a veia upp ngjufylgi eirra sem efast um samruna opinbers valds hendur tlendra embttismanna, svimandi rsuna og breium skilningi afr a samflagsger okkar sem sr sta va, fr sklastofum til lggjafaringa.

Er rtta leiin s a stofna nja stjrnmlaflokka? g get ekki svara v. En a gera ekkert er ekki boi.


mbl.is li Bjrn httur sem ingflokksformaur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Leiir til a eya mannkyninu

g veit a sfellt fleiri eru komnir skoun a mannkyni s vandaml heimsins, og ar me mannkynsins. Til a leysa etta hvimleia vandaml - mannkyni - er v sfellt a btast listann yfir leiir til a trma mannkyninu.

Hr kemur stuttur listi yfir a sem mr dettur hug fljtu bragi, en mgulega gti hann ori lengri:

  • Losun lofttegunda: Mannkyni losar miki magn af lofttegundum andrmslofti. sumum tilvikum jafnvel pari vi eldfjll og arar glufur jarskorpunni, tt mr finnist a lklegt. Me v a takmarka ea banna slka losun er um lei veri a svipta mannkyninu orku og hrefnum og dma a orku- og hrefnaskort og ar me ftkt sem felur meal annars sr daua ea hindrun gegn fjlgun.
  • Fjlgun: Mannkyni fjlgar sr eins og kannur. Ein lei til a koma veg fyrir slkt er a gelda flk. etta er gmul hugmynd en njasta birtingarmyndin er s a sannfra brn um a au su rngum lkama og a gelding s ljmandi afleiing ess a gera eitthva v.
  • Hungur: Afrin a bndum sem framleia miki magn matvla er hafin fyrir lngu. Lnd eirra eru tekin af eim ea rekstur landbnai gerur yfirstganlega dr me allskynsgjldum og reglum. Svangt flk fjlgar sr mgulega hgar en anna, og s rktarsvi nota til a framleia pddur og svnafur (oft kallar sojafi dag) sta mannamatar hgir vonandi og vntanlega fjlgun flks.

a er frekar auvelt a spyrna vi ftum svona standi, en tekur stundum slina.

Viltu bora svnafur og vera endast ttartrnu? Gott og vel. Viltu a ekki? Geru eitthva v.


Hundar sttkv en laxarnir ekki

g les af miklum huga alveg strkostlega vel unnar frttir Eggerts Sklasonar um gngu norskra eldislaxa slenskar r. essar frttir bera vott um mikla ekkingu blaamanns vifangsefninu og srstaklega finnst mr hugavert egar blaamaur dregur lyktanir byggar ekkingu sinni vifangsefninu og auvita skounum snum.

Dekksta svismyndin sem samtk sem berjast gegn sjkvaeldi hafa teikna upp er n a raungerast. Frjr norskur lax er mttur nokkrar af helstu laxveiim slands og mun ar taka tt hrygningu me villtum slenskum lxum nstu vikum.

En a er fleira hugavert hrna en sjlft umhverfisslysi. slandi eru einhverjar strngustu reglur heimi um sttkv hunda og katta sem koma til landsins. Sumir segja yfirgengilegar. Margir hafa sennilega urft a vera viskila vi gludr sn vegna hindrana yfirvalda.

Rkin fyrir essum hindrunum eru auvita au a menn vilji verja eyjuna sland fyrir httulegum sjkdmum og velja a allt a v daurota frekar en rota til a tryggja a. En n ganga hundar og kettir ekki tonnatali upp laxveiir og keppa vi stabundnar tegundir um plss og fu. ttu ekki a gilda sama nlgun um erlenda laxa og erlenda hunda? Ea hvar er um grundvallarmun a ra? Framlg kosningasji, kannski?

Sumir hafa lkt sjkvaeldi laxi vi stsvartan og sktugan ina sem mengar umhverfi og veldur afturkrfum skaa. En rtt eins og gildir um ina skapar sjkvaeldi strf. Ltil plss ti landi eru a upplifa endurnjun lfdaga og sumum er veri a byggja ntt barhsni fyrsta skipti ratugi. Vegur eitt uppi mti ru? Er ess viri a frna laxveiinni fyrir laxeldi? sjvarplssi a f a menga hafi og rnar kostna bndans sem hrkklast fr starfi snu?

a finnst mr ekki, persnulega. r v mnnum tekst ekki a hafa hemil eyileggingu slenska laxastofnsins ttu eir a urfa loka verksmijunni ea koma henni upp land.


mbl.is Strokulaxinn er fr Arctic Sea Farm
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Margar leiir til a trufla vermtaskapandi atvinnu

Veirutmar voru gott snidmi v sem g vil kalla nfasisma: Stjrnarskrin er tmabundi ea varanlega sett ruslatunnuna til a fra aukin vld hendur rkisins n stjrnarskrrheimilda og rmka fyrir truflunum frislum samskiptum og viskiptum flks og fyrirtkja.

Veirutmar voru kallair fordmalausir tmar en eru nna ornir a fordmi.

slandi stundar fyrirtki lglegar veiar hvlum. Engu a sur kemst ltill og hvr hpur, me miki agengi a fjlmilum og greinilega fjrmunum lka, upp me a raska starfsemi ess, a v er virist n afleiinga.

Fyrirtki reynir a varveita starfsfri starfsmanna sinna en birtir fjlmiill pistil um a r varnir su mgulega lglegar.

g veit ekki hvar etta endar en stjrnmlamenn urfa a kvea sig: Gilda lg landinu, ea ekki? Er hgt a stunda lglega starfsemi frii, ea ekki?

Veri s starfsemi bnnu me lgum er a mgulega hreinlegri niurstaa. getur fyrirtki eirri starfsemi selt ea sett kyrrstu drar eignir sem krefjast vihalds og mannafla. En gra svi er algjrlega sttanlegt og er raun lgleysa. Fyrirtki gti allt eins veri stasett Kna ea Norur-Kreu - rki sem slensk stjrnvld eru vonandi ekki a taka sr til fyrirmyndar.

Ea hva?


mbl.is Segir Hval hafa reist lglega rafmagnsgiringu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hvernig veiir apa?

Frgt er eitt r til a veia apa. Holau kkoshnetu a innan og settu eitthva eftirlti apans inn hana. Apinn setur opinn lfann inn, grpur um ggti og getur svo ekki n krepptum hnefanum t. Veiimaurinn getur gengi a v vsu a apinn hafi annig fest sjlfan sig hnetunni og svolti kylfuhgg hfu apans lkur veiinni. Fyrir lifandi lsingu essari veiiafer, me heimspekilegu vafi, er hgt a horfa ennan unga mann segja fr.

samhengi Parsarhjls hafnarbakka gjaldrota borgar er blaamaurinn orinn a apa og borgarstjri orinn a manninum me kylfuna sem daurotar. Blaamaurinn grpur um alveg vintralega vitlausa hugmynd og gleymir llu um skuldir, vxtunarkrfu og uppgjr, og borgarstjri getur teki sinn tma og jafnvel teki v rlega mean blaamaurinn neitar a sleppa ggtinu sem hann mun aldrei f.

Hva getum vi lrt af essu?

Ekki vera apinn.


mbl.is Borgarstjri vill Parsarhjl hafnarbakkann
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Um fasisma og hinn nja

dag birtist eftir miggrein vefritinu Krossgtum ar sem g gli vi skilgreiningu rkjandi stjrnarfari lrislegum rkjum essi misserin og raunar mrg undanfarin r. Sgulegar rtur essa stjrnarfars eru teknar fyrir og koma kannski einhverjum vart.

Sumir telja a fasismi s einhvers konar Hiterlismi og snist um a hertaka nnur rki og senda minnihlutahpa trmingarbir. Svo er alls ekki. Fasismi upprunalegri skilgreiningu Benito Mussolini fjallai einfaldlega um sterkt rkisvald sem var ofar einstaklingnum og hans sjlfselsku einstaklingshyggju. Einstaklingurinn var til fyrir rki, ekki fugt.

Hann m vissulega eiga hluti og fyrirtki en egar rkisvaldi bankar dyrnar arf vikomandi a hla.

Menn skrifuu stjrnarskrr vestrnna rkja me algjrlega fugu hugarfari eins og g fjalla um grein minni en framkvmd er raun um kvena ger af fasisma a ra - nfasisma.

annig getur rkisvaldi til dmis teki af okkur rttinn til a gera allskonar frisamlegt, eins og a eiga viskipti og samskipti, a v er virist.

rtt fyrir stjrnarskrr, ekki vegna eirra.

Af v egar rkisvaldi skilgreinir einhverja hagsmuni rtthrri okkar sjlfselska einstaklingafrelsi er a ori stjrnarfari. Fasismi raun, en af v hann er stundaur stjrnarskrrbundnum lveldum: Nfasismi.

gmun mgulega halda fram a gla vi essa hugleiingu og etta hugtak skrifum, en er ekki alveg viss. etta er j svo augljst raun a a vri eins og a benda hi augljsa treka. Kannski tti g frekar a fjalla um leiir til a vinda ofan af nfasismanum og mgulega koma g tkifri til ess vetur egar menn blsa nja veirutma.

Sjum hva setur.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband