Bloggfrslur mnaarins, gst 2013

Japan lei ynnku (eftir fylleri)

Japan vinna n yfirvld hrum hndum a v a skapa falskt gri sem mun ljka srsaukafullri algun fyrir launega, eigendur sparifjr og sem hafa skuldsett sig.

Fyrsta skrefi er a auka peningamagn umfer. etta lkkar vexti og gefur fjrfestum au flsku skilabo a ngur sparnaur s til staar til a fjrmagna kaup drum fjrfestingum (t.d. hsni ea verslunrrmi verslunarmist) framtinni.

eir sem tla sr a spara er sagt a vextir su ekki hir og eir fara v a eya. Eftirspurn eftir neysluvarningi eykst, en fjrfestingar leita dr langtmaverkefni sta ess a leita aukna framleislu neysluvarningi. Misrmi arna milli er augljst.

egar rrnun gjaldmiilsins er orin of mikil, og almenningur orinn sttur vi aukna drt (ar sem verlag er a hkka mun hraar en laun, og vextir tlnum eru byrjair a klifra hratt upp til a bta upp fyrir rrnun kaupmtti peninganna), verur hgt aukningu peningamagns umfer. Vextir hkka enda ekki anna f til tlna en hi nprentaa, v ekki er sparnainum fyrir a fara.

Niursveifla skellur . Tekjur fyrirtkja lkka mean skuldirnar standa sta. Einstaklingar sem tku str ln fyrir drum fjrfestingum fara smu lei. Yfirvld gefa aftur peningaprentvlarnar.

essu ferli hampa n glrulausir blaamenn og hagfringar fr virtustu hsklunum.

San mnnum datt a hug 18. ld ea ar um bil a hgt vri a prenta peninga til a rva hagkerfi hefur almenningur auknum mli urfa a sj eftir traustu peningunum snum. stainn hafa komi papprspeningar sem rkisvaldi ea selabanki ess hefur haft umsjn me.

Vi urfum gull og silfur aftur. Stjrnmlamenn geta rtt fyrir allt ekki framleitt a jafnmiklum mli og rafpeninga og pappr.


mbl.is Verhjnun a baki Japan?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Norur-Krea

bar Norur-Kreu eru sennilega kgaasta flk jarar. eir eru svo kgair a eir gera sr ekki einu sinni grein fyrir v. g s heimildamynd um daginn sem sndi flk lsa yfir adun sinni kgurum snum af mikilli einlgni en um lei af miklum tta. a veit a ef a hrsar ekki yfirvldum snum og lofar au hverjum andadrtti tekur vi lf fangabum; strit til dauadags, ar sem dauinn er sennilega meiri blessun en lfi.

Engu a sur virist rkja kvei umburarlyndi gagnvart yfirvldum arna. au f skuldir afskrifaar, neyarasto og hlfgera vorkunn. au eiga ekkert slkt skili.

Yfirvld Norur-Kreu eru ekki fordmd fyrir a sltra saklausu flki ea hneppa rlahald. au komast upp me a rna erlendum rkisborgurum. au eru rlegheitum a byggja upp vopnabr af langdrgum eldflaugum, tbnum kjarnorkuoddum, og "fa sig" a skjta eim tt a Suur-Kreu og Japan.

Eitthva minna hefur n veri nota til a rttlta innrs rki. a tla g n samt ekki a reyna gera. Skattgreiendur eiga ekki a urfa fjrmagna lgregluleik stjrnmlamanna. Aldrei.

Er enginn mlaliaher a safna f til a fjrmagna leynilegt feralag inn Norur-Kreu til a myra alla stu toppa hersins og Kommnistaflokksins? Mr er illa vi a segja a, en g myndi huga a styrkja slkan leiangur. Kannski arf ekki meira til a losa um heljartaki. g held a meira a segja hermenn landsins yru v fegnir a geta lagt byssuna hilluna.

Norur-Krea er vti Jru fyrir sem fast ar. Er ekki hgt a gera eitthva v n ess a gefa stjrnmlamnnum frjlsar hendur til a kaupa atkvi me strsrekstri og sjlfsupphafningu?


mbl.is Lt taka fyrrverandi unnustu sna af lfi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gert upp vi Icesave

Hrnaer ger gt grein fyrir run Icesave-mlsins svokallaa. Icesave-mli m ekki gleymast. raun eru "Icesave-ml" alltaf a skjta upp kollinum eim skilningi a sfellt er veri a reyna klna auknum byrum skattgreiendur. Icesave-mlinu stu nokkrir einstaklingar lappirnar og frddu almenning og forseta slands um ranglti sem felst v a moka gjaldrotum rkisbyrga (beinna og beinna) almenning, hva sem lagabkstafurinn tautar og raular.

Raunveruleikinn er raunar verri en a. Hin svokallaa stjrnarskr slands er mehndlu eins og glfteppi til a urrka skt af skslum stjrnmlamanna og helstu vina eirra. Aulegarskatturinn svokallai er til dmis af mrgum talinn vera hrein eignaupptaka trssi vi fyrirmli stjrnarskrr. Stjrnmlamenn tala niur til eirra sem reyna a verja sig me stjrnarskrnni. fstum tilvikum f kjsendur a tj sig um vntanlegan yfirgang stjrnvalda. Stjrnmlamenn telja sig hafa frjlsar hendur til a setja hva sem er lg og eiga heilt bkasafn af "stum" fyrir hinni og essari "neyarrstfuninni", sem enda oft a vera varanlegar.

Icesave-mli kenndi vonandi slendingum a eltan sem vill stjrna okkur hefur einfaldlega ekki alltaf rtt fyrir sr. Vonandi taka sem flestir lexuna alla lei og hefja barttuna fyrir strkostlega minnkuum vldum og umsvifum hins opinbera.


Rkisstjrnin strax komin tmahrak

Rkisstjrnin er tmahraki. etta hljmar kannski trlega, en v skal samt tra. Hn er tmahraki v mrg str ml urfa a komast af sta, og reynslan hefur strax snt a rkisstjrnin stgur varlega til jarar og ltur hvra litsgjafa trufla einbeitingu sna. Ltil og ltt ml, eins og a senda tlvupst til Brussel og tilkynna endalok algunarvirna, tla a taka trlega langan tma, svo dmi s teki.

Mikilvgt er a rkissjur htti a safna skuldum. Grarlegur niurskurur rkistgjalda arf a eiga sr sta, og samningavirur vi lnadrottna rkissjs smuleiis.

etta er samt ekki ng. Ekki dugir a mikilvg "kerfi", eins og heilbrigiskerfi, drepist eins og sveltur grs urrum spena hins opinbera. v arf a koma r snru rkisvaldsins og t hinn frjlsa marka. Eilfur niurskurur kfandi famlgum hins opinbera er engum til gs. Heilbrigiskerfi arf a komast fr rkisvaldinu til a geta dafna krafti einkaframtaks, frumkvla og samkeppni.

egar strir bitar eins og heilbrigiskerfi og sklakerfi eins og a leggur sig eru komnir r hndum hins opinbera arf ekki lengur a gera rekstur eirra a plitsku bitbeini og sta skuldasfnunar fyrir hnd skattgreienda.

Er g bjartsnn egar g sting upp v a stjrnmlamenn mttu e.t.v. aeins lkka vntingar snar til eigin hfni til a rskast me slendinga og hagkerfi sem eir starfa ?


mbl.is ingi kemur saman 10. september
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

sland og Sviss smu skffu

Gunnar Bragi Sveinsson utanrkisrherra, segir svari til rna Pls rnasonar formanns Samfylkingarinnar, a hl hafi veri gert aildarvirum vi Evrpusambandi en umsknin hafi ekki veri afturkllu.

etta eru gar frttir. "Hl" umskn ir vntanlega a her skrifstofuflks, sem fram til dagsins dag hefur unni a v hrum hndum a svara spurningum Evrpusambandsins um slenska stjrnsslu, a lg og reglugerir sambandsins og skrifa lagafrumvrp sem alaga slenska stjrnkerfi a krfum sambandsins fer a gera eitthva anna.

a tti a spara skattgreiendumheilmiki f.

Ef rkisstjrnin orir ekki a afturkalla umsknina formlega hefur hn vonandi hugrekki til a gera ekki meira henni. slenska umsknin lendir vonandi og vntanlega smu skffu og umskn Sviss sem hefurlegi dvala san ri 1992. a gerir ekkert til mean a kostar slenska skattgreiendur ekkert.

Nna urfa rherrar rkisstjrnarinnar a gera a skrt a umra um aild slands a ESB er aftur orin a kaffihsaspjalli og hefur ekki hrif strf yfirvalda essu kjrtmabili (og vonandi um alla framt). Allskyns fyrirspurnir rherra og ESB-blaamanna m skjta niur me v a benda tgefi svar rherra. Nsta spurning, takk? a vera stala svar um lei og vsa er stjrnarsttmlann og svar rherra fyrir fyrirspurn.


mbl.is Umsknin hefur ekki veri afturkllu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

J sland - Nei ESB

Umrunni, ef svo m kalla, um umsknaraild og algunarferli slands a ESB er nna haldi mjg lofti af aildarsinnum. Starfsmenn RV (margir hverjir ESB-aildarsinnar, ea "Evrpusinnar" eins og a kallast vst af eim sjlfum) hafa grafi upp rfu ingmenn Sjlfstisflokksins sem vilja halda umrum um aild og algun fram. Undirskriftum er safna. Tindtar ESB-aildarsinna eru komnir fullt Facebook.

Gott og vel. Sumir vilja einfaldlega a sland gangi ESB. Li eim a enginn. Arir slendingar hafa tala um aild slands a NAFTA. Enn arir tala fyrir rsgn r EES. Fyrir llum essum skounum m fra rk.

Fyrir mitt leyti finnst mr sumt alaandi vi ESB: Agangur a innri markai sambandsins, raun sk yfirstjrn peningamla (tt undan henni s grafi) og franskir hermenn til jnustu reiubnir ef fjlskyldunni minni yri rnt Afrku, og svona m lengi telja. Anna finnst mr sra. g vil ekki a sland gangi ESB.

g veit hva er " pakkanum". g arf ekki a "kkja pakkann". g b ESB-rki (Danmrku). g s kringum mig hva er " pakkanum". "pakkanum" er banna a kosta ost Feta-ost nema hann s framleiddur Grikklandi, og agrkur urfa a vera beinar. Munntbak m selja lausu en ekki pokum. lvuolan borum veitingastaa skal vera merktum neytendaumbum en ekki merktum glerflskum. Skatta skal fra upp a vi a eim ar sem eir eru hstir ESB, svo "skattasamkeppni" valdi ekki stjrnmlamnnum of miklum gindum. Og svona m lengi telja.

A sland s norar lfunni og vilji niurgreislur r vsum danskra skattgreienda til slenskra bnda er eitthva sem mr finnst alaandi vi innihald "pakkans". Ef ESB tlar a bja slendingum upp slka millifrslu finnst mr a til marks um stjrnlyndi og yfirgang sem er frhrindandi mnum augum. N egar slenska rki er barmi gjaldrots vri einmitt upplagt og jafnvel plitskt raunstt a fella niur allar niurgreislur til atvinnulfsins.

eir sem vilja a aildar- og algunarvirur haldi fram vi ESB eru a ljga egar eir segjast ekki vita um hva "stendur til boa". J, a vita eir vel. a hafa meira a segja menn eins og ssur Skarphinsson jta. essi hola gulrt sem er notu til a teyma slendinga fram stuningi vi ferli er fals.

ESB er ekki lokaur pakki. Allt lagasafn ess er agengilegt netinu. ESB montar sig af v a vera gegnstt og lrislegt. Umskn um aild a ESB er engin vissufer. Hn er jafnmarkviss setningur og umskn um aild a Viskiptakorti Hagkaupa ea Saga Club Icelandair. Lestu bara smaletri ef ert vafa - a er einum msasmelli burtu!

Og g er mti aild. a er mn upplsta afstaa.


Gatinu m loka me v a minnka rkisvaldi

hyggjum veldur hversu ltill hagvxtur mlist um essar mundir, en hann er langt undir v sem forsendur fjrlaga geru r fyrir. Fyrir viki verur erfiara a loka fjrlagagatinu.

Getur a veri? Stust ekki tlanir um "hagvxt"? Ekki batnar standi egar a er haft huga a ekki er um raunverulegan vxt hagkerfisins a ra merkingunni "fleiri vrur og meiri jnusta boi en ur", heldur a sem g vil kalla Excel-hagvxt; vxt peningastrum sem koma vermtaskpun hagkerfinu ekkert vi. (Ef hagkerfi vri raunverulega a styrkjast n fikts me peningastrir vri aukning framleislu og bting framleini vegna fjrfestinga a valda lkkandi verlagi. Vesturlnd hafa ekki s slkt 100 r me fum undantekningum.)

Hva sem v lur er ljst a hallarekstur rkissjs arf a stva. Tvr leiir eru oftast nefndar til ess:

  1. A rki hkki skatta.
  2. A rki lkki tgjld.

Fyrri punkturinn er eitur sem heldur fram a veikja heilsu hagkerfisins. Seinni punkturinn er plitskt erfiur v er ekki bi a skera allan rkisrekstur "niur a beini"?

g tla v a mla me riju leiinni:

  1. A rkisvaldi skeri heilu afkimana af sr og komi eim alveg r umsjn sinni.

essi lei hefur marga kosti, til dmis essa:

  • Rki arf ekki a f hausverk yfir "niurskuri", verkfllum, skipulagsbreytingum og ru vegna reksturs sem a hefur einfaldlega ekki sinni knnu.
  • Neytendur og seljendur f frjlsar hendur til a semja sn milli um kaup og kjr.
  • Markasahaldi kemur til leiks; slm fyrirtki f slmt umtal og upplifa lkkandi hlutabrfaver, en g fyrirtki fjlga hpi viskiptavina sinna og eflast.
  • Opinberar rningar, sem hafa veri miki umrunni undanfari (t.d. tengslum vi balnasj) heyra vitaskuld sgunni til.
  • eir fu sem geta sr litla sem enga bjrg veitt urfa ekki lengur a passa inn rnga ramma opinberra eyublaa "velferar"kerfisins og geta lti vita af nau sinni. Ghjarta flk, sem vill styja sem minna mega sn, arf ekki lengur a fjrmagna sligandi rkisreksturinn og getur lti gott af sr leia fyrir eigi f og hvatt ara til a gera a sama.
  • Rkisvaldi getur "loka fjrlagagatinu" me v a koma heilu afkimunum r rkisrekstrinum og ar me af bori fjrmlarherra. "Vandrakerfi" eins og heilbrigiskerfi htta a vera hausverkur rherra og rkisstjrnar.

Fleira m telja til en kjarni mlsins er essi; rkisvaldi hefur alltof miki sinni knnu, og tekst mgulega a lta enda n saman, og v a fkka verkefnalista snum ar til a tekst. Vi hin fum stainn auki svigrm til a n markmium okkar, astoa hvert anna, versla vi hvert anna og senda slma rekstraraila hverju sem er gjaldrot eftir eigin getta.


mbl.is Erfiara a loka fjrlagagatinu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bruna a bjargbrninni

Seinasta rkisstjrn tk vi brennandi hsi og skildi eftir sig brunarstir. Vont stand var miklu verra. Stefnan var sett fulla fer a bjargbrnni, og enn er haldi fram. slenska rki stefnir gjaldrot, og ekkert hefur enn veri gert til a forast a.

Rki arf a semja um skuldir snar vi lnadrottna sna. r eru of har. Skuldirnar arf a greia niur.

Rki arf a skera skuldbindingar snar gagnvart lfeyri opinberra starfsmanna. etta m gera repum. Fyrsta repi er a stva nna strax alla sfnun frekari "rttinda" opinberra starfsmanna og koma lfeyrisgreislum eirra t frjlsan marka. (Raunar tti rki a afnema ll kvi um skyldusparna formi lfeyris. Eins og lfeyrissjskerfi er uppbyggt dag getum vi varla tt von krnu t r v framtinni hvort e er, fyrir utan forrishyggjuna sem felst v a afhenta sparna okkar til rfrra vel tengdra lfeyrissja.)

Rki arf a leggja niur Selabanka slands og koma sr algjrlega r tgfu peninga og afskiptasemi me peninganotkun slendinga.

Rki arf a skera niur llum svium. Mrgum finnst ng komi af niurskuri heilbrigiskerfinu sem vex og vex kostnai en rrnar sfellu jnustu. a er rttmt bending. Rki arf a einkava heilbrigisjnustuna eins og hn leggur sig svo hn urfi ekki lengur a vera plitskt bitbein og frnarlamb fjrsveltis og opinberrar afskiptasemi.

Hi sama gildir um menntakerfi eins og a leggur sig.

ll sendir m leggja niur og verkefnum ess m koma yfir drari skrifstofur. Til dmis vri hgt a bja t mttku vegabrfsumskna fyrir slendinga til hvaa fyrirtkis sem er. Lendi slendingur plitskri klemmu erlendis m tkla a fr tilfelli til tilfellis, ea tnefna srstaka rismenn verktakagreislum fyrir hvert unni verk.

Rki arf auvita a selja allt sem a ; allar byggingar, eignahluti fyrirtkjum og arar eignir. Alingishsi gti e.t.v. stai sem tkn um ofrki hins opinbera, eigu hins opinbera. Allt anna m fara.
Skatta arf a afnema ea lkka niur nnast ekki neitt. Miki svigrm skapast fyrir skattalkkanir egar tgjldin eru orin brotabrot af v sem au eru dag.
Margt anna arf a gera; umskn a ESB arf a draga formlega land, alla tolla arf a afnema, allan stuning vi landbna og ara starfsemi arf a koma af herum skattgreienda, reglugerafrumskginn arf a skera niur strum stl, og svona mtti lengi telja.
Rkisstjrnin hefur ekki beinlnis byrja af krafti. a arf a breytast sem allra fyrst.

mbl.is Fyrirtki bistu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

'Mlt' en ekki rtt

mrgum rkjum tkast a "mla" atvinnuleysi annig a a komi vel t fyrir stjrnmlamenn. sland er engin undantekning.

"Mlingin" atvinnuleysi telur bara ltinn hp eirra sem vantar vinnu.

Stundum eru eir dregnir fr sem er bi a koma sklabekk btum. Stundum eru eir dregnir fr sem eru bara hlutastarfi en langar fullt starf en hafa gefist upp leitinni. Stundum eru eir dregnir fr sem eru annars konar framfrslu en "atvinnuleysisbtunum". eir sem hafa einfaldlega gefist upp leitinni a einhverri vinnu koma vitaskuld ekki fram tlfrinni. Sumum finnst til dmis ekki borga sig a vinna launum sem eru litlu hrri en bturnar og halda 40 tma frtmann sinn skiptum fyrir mjg litla skeringu rstfunarf.

mti kemur a sumum langar bara alls ekki a vinna en hanga spenanum v eir geta a. Sumir eru lei r einu starfi anna en taka v rlega btum mean.

Tlfrin er jafng og handahfskennd tala sem er dregin upp r hatti.

En er engin lei a tta sig standinu atvinnumarkainum? J, tli a ekki. Ekki treysti g mr samt slka vinnu. Skattar og mis nnur opinber gjld rugla myndina. Rkistryggingarkerfi atvinnuleysis, fjrmagna me skttum fyrirtki, ruglar enn frekar myndina. mis lg um lgmarkslaun og lfeyrissjsgreislur bta gru ofan svart. Raunveruleg samskipti atvinnuveitenda og -leitenda eru grarlega flkt, og srstaklega fyrir sem f laun " mrkum" ess sem hi opinbera borgar fyrir a gera ekkert.

Eitt er vst: Talan "6,8%" er marklaus me llu.


mbl.is Atvinnuleysi mlist 6,8%
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vandamli: Of margt er lgbrot

slensk fangelsi hafa veri a fyllast hratt seinustu rum, og fjlgun fanga er miklu, miklu meiri en fjlgun fjlda einstaklinga umrasvi slenska rkisins (heimild vantar mig en treysti minni).

Kannski er stan s a meira og meira er ori lglegt. a er mn kenning. Listinn yfir bo og bnn hefur vaxi, skattar hafa hkka og tt undir smygl og vxt "svarta markaarins" og rkisvaldi er byrja a taka harar v sem e.t.v. var banna en jafnframt umbori. Kannski.

Kannski er stan s a glpamnnum af "gamla sklanum"hefur einfaldlega fjlga. a er rugglega lka rtt, en g efast um a a tskri af hverju fangelsin slandi hafi ekki undan lengur.

Hva sem v lur er til auveld lei til a fkka glpum og minnka lag slensk fangelsi: Fkka listanum yfir a sem er lglegt a gera slandi. raun tti s listi bara a vera tv atrii: Lkamleg rs ea htun um slka annars vegar, og jfnaur hins vegar.

Upplagt vri n samt a htta eltingaleik vi fkniefnaneytendur og slumenn eirra. San mtti afnema alla tolla og virisaukaskatt (lka tbak og sgarettur) og gera allan inn- og tflutning til og fr slandi lglegan og afskiptalausan. Svarti markaurinn urrkast t og lgreglan og tollgslan geta fari a sinna einhverju ru en eftirliti me honum.


mbl.is Htta a 19 refsidmar fyrnist
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband