Bloggfrslur mnaarins, gst 2010

N bla anin t

Margir fylgjast spenntir me run efnahagsins Bandarkjunum og telja hana vera vsbendingu um a sem koma skal fyrir allan heiminn. Bandarkjamenn eru j eir sem kaupa mest af dti og ef eir kaupa miki selja arir miki og annig vegnar llum vel. Ea hva?

Nei. En svo einfalt er a ekki.

egar netblan sprakk ri 2000 voru peningaprentvlarnar Bandarkjunum settar fullt. Hagvxtur "mldist". Umheimurinn lnai Bandarkjamnnum me glu gei. r var bla. Hn sprakk.

Nna a reyna a skapa samskonar "vxt". N bla verur til. Hn mun springa.

Hvenr httir maur, sem gttt dekk, a blsa a lofti? Hvenr htta eir sem framleia vermti a senda afrakstur erfiis sns til Bandarkjanna svo a geti breyst neysluskuldir gjaldrota einstaklinga og fyrirtkja og rkissjs?

Hagfringarnir, sem hsklar heimsins framleia fribandi til a verja nverandi kerfi rkisrekinna selabanka og rkiseinokunar peningatgfu, hafa ekki undan a rttlta gjrir peningaprentunarsinna. eirra tmi er senn liinn.


mbl.is Efnahagsbati Bandarkjunum hgur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

LS gjrgslu og smitar t fr sr

balnasjur er gjrgslu kostna skattgreienda. Menn geta haft msar skoanir v hva eim finnist um lnastarfsemi hins opinbera en geta samt ekki liti framhj eftirfarandi:

  • Skattgreiendum er gert a bla milljrum ofan svarta htina til a halda LS lfi
  • LS situr hundruum ba sem hann vill ekki setja slu til a halda verlagi hsnis uppi. Hsni verur v fram of htt verlagt mia vi kaupmtt og eftirspurn dag, og eir sem kaupa sr hsni urfa a skuldsetja sig blakaf til a fjrmagna kaupin. bareigendur dag njta opinberrar niurgreislu og verlagsstringar, en arir borga brsann
  • LS tk mjg virkan tt a kynda undir slensku fasteignabluna og att markainum t vtahring hkkandi lna og minnkandi skilyra fyrir lnum
  • LS vann gegn ahaldsstefnu Selabanka slands lnamarkai me lgvaxtastefnu sinni og greiu agengi a dru lnsf
  • LS er starfrktur til a jna kvenum plitskum markmium. Slk markmi fara ofar en ekki illa saman vi nnur markmi, svo sem hagkvmni- og hagnaarmarkmi hins frjlsa markaar (ar sem fyrirtki keppast um a lgmarka kostna til a halda keppinautum fr - hr er vert a bta vi a slensk fjrmlafyrirtki halda keppinautum fr me stfum laga- og reglumr hins opinbera og v sur berskjldu fyrir samkeppni grundvelli hagkvmni rekstri)
  • LS fr ekki a fara hausinn og hvatinn til a reka hann vel v minnkaur (og er enn frekar minnkaur v honum er gert a starfa eftir plitskum markmium, ekki rekstrarlegum)

"Tap rekstri" LS er strt og sennilega vivarandi nema egar rferi er me eindmum gott. Svipaa sgu er a segja fr rum sjum sem eru reknir me plitskum markmium (t.d. fyrir nmsmenn, landbyggina, nskpun og svona mtti lengi telja).


mbl.is Lklegt a rki urfi a leggja balnasji til f
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fuglahvsl AMX: Eitur beinum margra

ol margra Fuglahvsli AMX er rosalegt. g hef nnast aldrei s anna eins. a nr jafnvel langt t fyrir ol margra Agli Helgasyni og er miki sagt.

  • Hrna ltur blaamaur DV fuglahvsli fara taugarnar sr smu andr og hann kallar a "marklaust" (hvernig sem a fer saman veit g ekki)
  • Hrna gerir einn a a aalatrii hver skrifar fuglahvsli og notar or eins og "rhyggja" og "hatur" og "lrisveinn" til a pipra ml sitt rlti
  • Hr er frt svipaan stl
  • Egill Helgason olir ekki Fuglahvsl AMX: 1 2 3

a er enginn skortur eim sem deila grunnhugmyndum pistlahfunda AMX (en nota e.t.v. varfrnara oralag), en sleppa vi fyrirlitningu DV og Egils Helgasonar. eir eru hins vegar ekki jafnhvrir ea vlesnir og Fuglahvsl AMX. Kannski a s mli. Kannski a skoanir eirra sem eru sammla launuum litsgjfum su alveg gu lagi, en bara mean r heyrast ekki of htt.

g les Fuglahvsl AMX hverjum degi og lur stundum eins og g s a lesa frttir fram tmann. a er gaman. Smuleiis skemmtilegar eru tengingar fuglahvslara vi hina og essa vildarvini Samfylkingar-rherrana, sem tskra vissulega margar af furukvrunum eirra seinustu mnaa.

Sumt fuglahvsl er langstt, anna ekki. Stundum er oralagi harkalegt og vgi, stundum ekki. En missandi lesning.


Gettu hvaa r!

gti lesandi, veistu hvaa r eftirfarandi tti sr sta?

  • Skattar hkkair, nnast allir sem einn
  • Nir skattar kynntir til leiks
  • "tlaar tekjur" rkisins af skttum fara lkkandi
  • Atvinnulfi frosi
  • Rki skuldsett blakaf
  • Fjrmlarherra talar um btta t og blm haga um lei og hann tilkynnir nstu hrinu skattahkkana

Til hvaa rs er vsa? 2010? Nei. 1988, egar lafur Ragnar Grmsson, verandi fjrmlarherra, ikai smu leikfimi me hagkerfi og Steingrmur J. ikar dag. Um a m lesa aeins meira um hrna. Ekki voru blmin komin n btta tin 3 rum seinna me laf Ragnar stl fjrmlarherra. var enn veri a hkka skatta og horfa upp minni "tlaar tekjur" rkissjs vegna eirra. Um a m til dmis lesa hr.

Tilvitnun dagsins:

En a halda v fram a n eigi a hkka skatta, kannski nstu mnuum ea svo, er fjarsta. a er fjarsta a halda v fram.

Vel m vera a tlununum sem vi urfum a gera til nstu fjgurra ra urfi kannski a fara bi niurskur og skattahkkanir.

- Jhanna Sigurardttir, forstisrherra svarar fyrirspurn Alingi 9. febrar 2009 um hvort rkisstjrnin hyggist hkka skatta


mbl.is Skattar hkka um tu milljara
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

VG lffar - aftur

Jn Bjarnason geri nokku sem Ungum jafnaarmnnum og Samfylkingunni finnst alveg olandi: Talai umbalaust!

Rkisstjrnin reynir allt sem hn getur til a lauma slandi inn um hundalguna hj ESB. Samrunavirur hefjast brum, en undirbningur er vel veg kominn. essu gera sr ekki allir grein fyrir, og annig a a vera. Ea svo segja Ungir jafnaarmenn.

eir sem eru einlglega hlynntir v a sland renni inn ESB ttu a skammast sn fyrir svona vinnubrg. Er sannfringarmttur eirra ekki meiri en svo a aild a ESB urfi a koma me klkjabrgum?

eir eru samt ekki allir ESB-sinnarnir sem reyna a klra yfir gilega hreinskilni landbnaarrherra. Einn ESB-hlynntur kunningi minn skrifai sem stu hj sr fjsbkinni dag:

g hef einu sinni fylgst me rki alagast krfum Evrpusambandsins adraganda aildar. a tkst frbrlega upp a skipti. Mun n efa vera eins etta skipti. a er n ekki eins og vi getum ekkert lrt af rum.

Spurningin er svo bara: Vilja slendingar alagast fyrst, og taka afstu seinna, ea taka afstu fyrst og alagast svo ef vilji er fyrir v?


mbl.is Krefjast afsagnar Jns Bjarnasonar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lausnarhugmyndir

Eitthva virist stjrn OR vanta hugmyndir til a koma til mts vi skuldafjalli sem OR er undir. a er v ekki r vegi leggja nokkrar til:

Hugmynd #1: Selja eignir:

OR ng af eignum og me rltilli plitskri hgribeygju er rugglega hgt a koma mrgum eirra ver. Segjum til dmis sem svo a HS Orka veri keypt af Magma Energy, en orkuver OR seld hendur einhvers annars fyrirtkis. Er ekki kominn prilegur grundvllur fyrir hara samkeppni? eir sem vilja a rki eigi orkufyrirtki geta att Landsvirkjun ann samkeppnismarka og s til hver s betri til a reka hefbundi fyrirtki sem arf afng og viskiptavini og aga bkhald: Einkaailar ea hi opinbera (sem setti OR rot).

Hugmynd #2: Lsa OR gjaldrota:

nnur prileg lei til a vinda ofan af skuldabagga OR. OR broti upp milljn mola sem ganga kaupum og slum markai ar til hagstar rekstrareiningar mtast n, nju og "hreinsuu" fyrirtki. N ea a rki setji lg sem spi brunarstum OR aftur fam hins opinbera, sem getur n byrja a hlaa skuldum fyrirtki (ef einhver vill lna v eftir jntingu eigum fyrri lnadrottna OR).

Hugmynd #3: Stunda kennitluflakk:

Draumur ssalistanna rkisstjrn gti rst me einfldu kennitluflakki. Reykjavk lsir sna kennitlu gjaldrota, og flytur OR yfir kennitlu nafni rkisins sem eignast OR. OR og Landsvirkjun m svo sameina eitt ofur-orkufyrirtki ar sem vertaxtar eru kvenir skrifstofu umhverfisrherra, n tillits til annars en plitskra hagsmuna.

Hugmynd #4: Mergsjga grandlausa borgara:

S hugmynd sem mr finnst sst er s a beita OR eins og barefli grandlausa borgara sem hafa ekki um ara kosti en a kaupa sna orku af OR. v miur virist samt essi hugmynd tla vera ofan .


mbl.is Engin ngja a hkka gjaldskrr
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Agi og ahald borgar sig (bkstaflega!)

In a commentary about a month ago, I described how the economic world seemed to be drifting into two opposing camps: the Washington-based "Stimulators," who insist that more government debt is the best means to end the financial crisis, and the Berlin- and London-based "Austerians," who argue that debt is the crisis itself. If recent economic data and currency movements can be considered votes of confidence, then the Stimulators should be sweating. Moreover, these recent signals should provide economic analysts and investors with a road map for the future.

... segir Peter Schiff, maurinn sem spi fyrir hruninu rttum forsendum, og g tri umfram marga egar kemur a spdmum fram tmann.

Svar, jverjar og fleiri hafa mtt hinni aljlegu niursveiflu me ahaldi og aga rkisfjrmlunum, sem vonandi vera a skattalkkunum me t og tma:

Swedish growth is underpinned by robust public finances, with its deficit forecast to be the lowest in the European Union this year at 2.1 per cent of gross domestic product. This has allowed the government to pledge increased spending and tax cuts if re-elected, in contrast to the wave of fiscal austerity sweeping much of the EU.

... segir hr. Bandarkin, sland og fleiri rki hafa stefnt verfuga tt - ar a eya skuldsettu f t eitt og vona a annig megi koma hjlum atvinnulfsins af sta. Kannski virkar a, en aldrei nema skamman tma einu.


mbl.is Mikill hagvxtur Svj
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skattar MUNU hkka

Heldur einhver a rkisstjrnin muni ekki hkka skatta? Athugum oralag AGS samkvmt blaamanni (feitletrun mn):

Gangi etta eftir myndast slaki upp 20 milljara krna, sem dregur r rfinni auknum tekjum rkissjs gegnum skattheimtu.

Oralagi "dregur r rfinni" er hvorki "eyir rfinni" n "gerir rfina enga". a er v gefi skyn a skattar urfi a hkka, en bara ekki eins miki og ur. Hr finnast heldur engin tilmli um a rki eigi a draga tgjld enn meira saman til a tryggja hallaleysi rkissji (a "frdregnum vaxtagreislum", sem er auvita hlgileg reikningsknst v vextir eru tgjld eins og nnur tt au gagnist engum nema lnadrottnum hins skuldsetta rkissjs).

En a skiptir engu mli hvernig afkoma rkissjs er. Fyrir skattahkkunum rkisstjrnarinnar eru ekki bara efnahagsleg rk, og ekki einu sinni fyrst og fremst efnahagsleg rk. Skattahkkanirnar eru drifnar fram af plitskri hugsjn rkisstjrnarinnar. eir "rku" (sem eru nokkurn veginn allir sem eru ekki lgmarkslaunum ea opinberri framfrslu ea eru httsettir opinberir embttismenn) eiga a f a bla, og gildir einu hvort rkissjur er rekinn me 100 milljara halla ea "afgangi". Skattahkkanir f a standa.

Fjrlagafrumvarpi fyrir nsta r, sem senn verur afhjpa, mun innihalda langan lista af skattahkkunum. r vera "rkstuddar" me tilvsun afkomu rkissjs, en eru raun drifnar fram af plitskum hugsjnum. r koma v, sama hva.


mbl.is Skattahkkanir arfar ef svo fer fram sem horfir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hrri skatthlutfll = minni skattheimta?

egar horft er framhj tekjum vegna slu eigna er afkoma rkissjs fyrri helmingi essa rs 2,8 milljrum undir tekjutlun fjrlaga. Tekjur vegna skatta og tryggingagjalda eru einnig undir markmii fjrlaga.

a kann a koma einhverjum vart a hkkandi skatthlutfll leii til minnkandi skattheimtu.

Dmi:

Samkvmt brabirgatlum fr oktber er n sp um 4 milljara krna halla en a er tpum milljari meira en tla var fyrir nokkrum vikum.

etta stafar einkum af minnkandi tekjum af sluskatti, tollum og rum veltuskttum, jafnframt v sem innheimtan sjlf hefur gengi verr upp skasti sem er kvein vsbending um vaxandi greisluerfileika fyrirtkja.

essi lsing er tekin r Tmanum, 11. nvember 1988, egar linnulausar skattahkkandi verandi fjrmlarherra (lafs Ragnars Grmssonar) verandi vinstristjrn virtust engum rangri tla skila. lafur rist hallarekstur rkissjs dalandi hagkerfi me skattheimtu alla lnuna, og viti menn: Vont var verra!

Vinstrimenn dag virast ekki hafa lrt neitt af essu. Skattmann er mttur aftur!


mbl.is Eignasala heldur rkissji uppi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kunnugleg ula munni vinstrimanna

Hver treystir slenskum vinstrimnnum egar eir lofa bttri t me blm haga?

Athyglisvert er a lesa um fjrmlarherrat lafs Ragnars Grmssonar. Hr er sagt fr fjrlagafrumvarpi hans fyrir ri 1991. Skattar skrfair upp og niurskurur hr og ar en hvergi tekist vi stru mlin og skuldinni skellt ara vegna eirra.

Ekki batnar a egar fari er lengra aftur, til dmis til rsins 1988, ar sem lafur Ragnar sst pontu Alingis a afsaka "minni tekjur" rkissjs rtt fyrir stanslausar skattahkkanir og hallarekstur.

Hvernig gat lafur Ragnar lagt fram fjrlg bi ri 1988 og 1990 ar sem hann fer me smu uluna um a n s betri t vndum, ef hann bara fr a sitja rherrastl aeins lengur?

a gti veri frlegt a sj aeins skipulegri samanbur tungutaki vinstrimanna rkisstjrn bi og n. Mig grunar a a s svipa, og a rangurinn s eftir v fyrirsjanlegur. Nna eru skattar hkkair og rkissjur rekinn me bullandi tapi sem standi til a stoppa me linnulausum skattahkkunum. Fyrirsjanlegar afleiingar? g held a.


mbl.is Sviptingar fjrlgum 2011
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband