Bloggfrslur mnaarins, ma 2016

Gjafir boi ess sem iggur

Aukin fjrtlt formi styrkja til nemenda a hrri skatta egar nmsmenn ljka nmi.

Nmsstyrkir eru v tilfrsla f fr nmsmnnum snemma lfsleiinni til nmsmanna sar lfsleiinni - egar lfsbarttan hefst fyrir alvru me hsniskaupum, heimilisrekstri og ru sem fylgir v a halda sr floti lfsbarttunni.

Vri ekki nr a synda hina ttina og lkka tekjuskatta og um lei fjrtlt til heilbrigs flks sem er a skja sr menntun til a geta gert eitthva skemmtilegt vinni?

Vri ekki nr a lkka skatta sem eru a reyna lta enda n saman launatekjum snum? sem hafa ekki stt sr menntun og vinna lglaunastrf? Af hverju a hkka skatta lglaunaflk til a nmsmenn langsklanmi - lknanir, verkfringarnir og arir - geti haft a nugt fr vggu til grafar?

Er eltuhyllin ekki komin aeins of langt?

Auvita eru til nmsmenn sem eiga lti milli handanna og berjast vi a halda sr nmi. g hygg samt a etta su undantekningatilvik sem m alveg astoa annan htt en a flytja f r vsum lgtekjuflks vasa verandi htekjuflks.


mbl.is Nmsmenn fi rjr milljnir styrk
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skrautfjur ea broddur

EfGuni Th. Jhannesson verur forseti slands er ljst a embtti mun taka miklum breytingum fr t lafs Ragnars Grmssonar. sta manns sem er a enda sinn feril og er hrddur vi a taka umdeildar kvaranir kemur nokku ungur maur upplei - maur sem virist vilja forast me llu a troa tr af tta vi a or hans vera tekin r samhengi, hann veri misskilinn ea a hann hljti gagnrni fyrir.

etta er ekkert endilega slmt. Svona voru meira og minna allir arir forsetar slands. Vi snum aftur til tma ar sem forsetinn er fyrst og fremst skrautfjur sem a koma vel fyrir og mun vafalaust gera a.

Um lei missum vi broddinn af embttinu hvort sem mnnum lkar betur ea verr. lafur Ragnar Grmsson beit gjarnan fr sr. Hann beit rkisstjrn Davs Oddssonar egar hann hafnai fjlmilalgunum svoklluu snum tma. Hann beit frfarandi rkisstjrn Iceave-mlinu.

Me essu er g ekki endilega a leggja til a eir sem vilja a embtti haldi broddi snum kjsi Dav Oddsson, tt neitanlega s hann lka beittur og a sama skapi maur enda ferils sns sem yri hrddur vi a taka sjlfstar og jafnvel umdeildar kvaranir. Menn geta sleppt v a kjsa ea skila auu.

Spurningin er sem sagt: tla menn a hafa gan forseta sem heldur sig til hls erfium mlum, ea mann sem getur biti fr sr?

Kjsendur gera etta vntanlega upp vi sig n minnar astoar.


mbl.is Guni me rmlega 60% fylgi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kennslubkardmi sem ekki er kennt

standi Vensela nna er fyrirsjanlegt og umfljanlegt og ekki a koma neinum vart. Venesela er kennslubkardmi um afleiingar ssalisma. Gallinn er s a etta kennslubkardmi er lti kennt.

Alveg ar til undir a allra sasta voru vinstrimenn um allan heim a lofa yfirvld Venesela fyrir standi ar landi. Menn hafa jafnvel leyft sr a kalla Vensela fyrirmynd fyrir nnur rki. var Vensela ekki annarri vegfer en mrg af ftkustu rkjum heims hafa veri um rabil, t.d. mrg eirra sunnan Sahara.

au tla seint a lra hagfri sem vit er , essum Suur-Amerkurkjum. Alltaf skal fjldinn elta ann sem lofar mest. Margir Vesturlandabar sem bora kaptalska kku til a skta ssalskum skt gera svo illt verra me v a styja vi baki eim sem syngja sngvana eirra. Verst a n vantar klsettpapprinn Venesela til a hreinsa upp ann skt.


mbl.is 450% verblga Venesela
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vkingar ofsaveri

Veurfar va um heim fer n a lkjast v og mannkyni bj vi tmum vkinganna. Kartflurog rfur voru rktaar Grnlandi og ar var hgt a stunda saufjrbskap. Korn var rkta va um land slandi. Um 1000 rum fyrr rktuu Rmverjar vn Englandi og allar menningarjir heims upplifu gullld.

etta voru vst alveg voalegir tmar. Torfbirnir hljta a hafa ola vindkviur fellibylsstyrk. Vkingaskipin hljta a hafa urft a brjtast gegnum grarlegar ldur. Vnekrur Englands tmum Rmverja hafa veri alveg srstaklega sterkbyggar.

Ea hva?

eir sem tala um nverandi breytingar loftslagi og hrmungar eirra urfa a fara passa sig. Heimsendaspr eirra hafa n duni okkur ansi mrg r og jafnvel ratugi. Strkurinn sem kallai lfur, lfur var hunsaur eftir tvr falskar tilkynningar. Hva eiga heimsendasprnar a dynja oft okkur ar til r f ekki langa og tarlega umfjllun fjlmilunum lengur?

ess m n samt geta a auvita er allt lagi a vera varbergi. Bist maur vi strri ldum arf hann a styrkja flgara sna. Bist hann vi hvassari vindkvium arf hann a festa aki betur. S sem vill halda aftur af mengun arf a krefjast ess fyrir dmstlum a eir verji eignir hans fyrir neikvum hrifum af iju annarra.

Stjrnmlamenn hafa enguhlutverki a gegna hr. eir eiga hvorki a beita rkisvaldinu til a skipta sr af n fjrmagna einhlia vsindarur sem a renna frilegum stoum undir umsvifamiki rkisvald.

Loks m auvita benda a besta vrnin gegn fgaverum er gott hs. Hverjir hafa efni gu hsi? N eir sem eru efnair. Hverjir eru efnair? eir sem geta framleitt vermti. Hverjir geta a? eir sem ba vi tryggan eignartt, fyrirsjanlegt rkisvald og greian agang a heimsmarkainum.


mbl.is fgaveurtilfellum mun fjlga
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hvaa tunguml tala allir flugmenn?

frttum er n sagt fr v a seinkanir veri "llum ferum Icelandair til Evrpu, Bandarkjanna og Kanada dag vegna yfirvinnubanns flugumferarstjra".

Ef g fri yfirvinnubann vri bi a reka mig nokkrum vikum.

mti kemur a ef g yri vingaur til a vinna yfirvinnu gegn vilja mnum myndi g segja upp.

Svona laga a vera samkomulagsatrii milli einstaka starfsmanna og yfirmanna eirra.

N getur auvita vel veri a allir flugumferarstjrar su bnir a kvea a vinna ekki yfirvinnu og telja a vera sr til hagsbta kjarabarttu. Me v a svipta atvinnurekanda sinn tekjum telja eir a meira veri til rstfunar launaumslg eirra sjlfra.

a m samt spurja sig: Hvaa tunguml tala allir flugmenn heims sem fljga milli rkja? Hvaa tunguml tala allir flugumferarstjrar sem jnusta ?

Auvita tala allir ensku. Er einhver sta til a vera me slenska flugumferarstjra? M ekki bja essa jnustu t aljamarkai?

eir sem vilja ekki vinna yfirvinnu geta seti heima og arir komi eirra sta.

etta er a mnu mati frisl lausn sem mjg margir ailar markainum nota. N sit g t.d. stl verkfrings Danmrku og egar g var rinn var danskan mn ekki upp marga fiska. g var samkeppni vi innlent vinnuafl - starfsmaur kafur a vinna yfirvinnu og gera sem mest (og er raunar enn). Dani sem vill ekki vinna yfirvinnu m alveg lta mig f verkefnin sn.

Bjum flugumferarstjrn slandi t sem fyrst og leyfum eim sem vilja vinna yfirvinnu a gera a mean arir sofa lengur ea horfa tti r sfanum heima hj sr.


mbl.is llu Evrpu- og Bandarkjaflugi seinkar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Norrna mdeli og a sovska

Margir vera veikir hnjnum egar hi svokallaa norrna mdel er nefnt, .e. blanda af opinberum rekstri og einkarekstri einhverju.

slendingar eru duglegir a herma eftir frndum snum Norurlndum. Ef eitthva er banna einhverju norrnu landi er a banna slandi. Ef eitthva er rkisreki einhverju hinna Norurlandanna er a rkisreki slandi. Hi sama gildir um niurgreislur og ess httar.

etta ir a sland er sennilega norrnast allra Norurlandanna en verur annig sovskast eirra allra. Sovska mdeli er oftar en ekki fyrirkomulagi sem slendingar taka upp sna arma.

hinum Norurlndunum er starfsemi einkaaila umborin miklu var en slandi. Tkum nokkur dmi:

Danmrku selja einkaailar fengi til allt niur til 16 ra ungmenna. landinu er einnig grynni af einkareknum fyrirtkjum heilbrigisgeiranum. Atvinnuleysistryggingar eru hndum og byrg einstaklinga sjlfra sem greia sn eigin (skattfrdrttarbru) igjld til ar til gerra tryggingaflaga. Allt ofannefnt er hndum rkisins slandi. En Danir eru me umsvifamiki velferarkerfi sem festir stran hluta banna ftktrargildru, t.d. me gjafmildum skilyrum fyrir rorku, og a er fordmi sem slendingar hafa teki upp sna arma.

Svj og srstaklega Stokkhlmi er a finna fjldan allan af einkareknum sklum og fyrirtkjum heilbrigisgeiranum. ar er til a mynda fullbinn sptali einkaeigu. Svar geta va vali milli opinberra skla og einkaskla n ess a f aukareikning. Svj m kaupa sr munntbak lglega enda hafa Svar lengi reykt mun minna en arar Evrpujir. slandi er allt ofannefnt hndum rkisins ea banna me lgum. En Svar setja fengi rkisverslanir og hera agengi a v svo a hafa slendingar lka vali a gera.

Noregi m einnig neyta hins snska munntbaks og ar er einnig a finna einkarekin fyrirtki heilbrigisgeiranum. Bjr m kaupa verslunum til kl. 20 kvldin. Ekkert ofannefnt gildir um sland. Normenn eru hins vegar duglegir a niurgreia gjaldrota starfsgreinar ti landi (srstaklega sjvartveginn sinn) og auvita skulu slendingar gera a sama (me landbnainn sinn).

egar tekur allt a strangasta, mest rkisrekna og mest bannaa fr llum Norurlndunum og raar niur sland er niurstaan ekki norrna mdeli, heldur hi sovska.


mbl.is Hrifinn af norrna mdelinu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hin opinbera einsleitni

eir eru margir sem vilja a hi opinbera s svo gott sem eini ailinn sem bur upp menntun og barnagslu. Smu ailar hafa allskyns skoanir v hvernig hi opinbera a haga slkum rekstri - hva eigi a kenna hverjum og hvenr og ess httar.

Um lei dynjamiklar krfur hi opinbera r msum ttum. Oft eru r mtsagnakenndar. Hva er til ra?

Sumir foreldrar vilja a brn sn lri um Jes en arir um Allah. Sumir vilja a brnin bori eingngu grnmetisfi en arir vilja reglulegar kjtmltir. San er auvita hgt a lta leiksklana tala um hjnabndsamkynhneigra vi 4 ra brn ea sleppa v.

egar flk snr sr fr opinberum stofnunum og tt a hinum frjlsa markai blasir hins vegar allt nnur heimsmynd vi v. Hrna eru allir sttir vi a getalabba milli verslana samkeppnisrekstri og vali milli ess dra og dra, ess fjldaframleidda og ess einstaka, ess einslita og ess skrautlega. Krafan er s a fjlbreyttum skum allra eigi a vera hgt a mta samkeppnisumhverfi einkaaila. Ef allar verslanir tkju upp v a selja nkvmlega smu tegund af svrtum sokkum vri fljtlega byrja a tala um samr, einokun og einsleitni og telja slkt auvita vera landi.

Me rum orum: Vi heimtum einsleitni og smu ramma og menntunfyrir llbrnallraen fjlbreytni, rval og mismunandi herslur fyrir okkur sjlf.

lokaverkefnum hsklanna er tala um a hitt og etta vanti upp llum leiksklum og grunnsklum landsins, og a hi opinbera tti a innleia njar reglur fyrir allar stofnanir sem geyma brn daginn.

Einsleitni er krafist. Hvrasta krafan hverju sinni a gilda fyrir alla og gilda ofar skum foreldranna sjlfra.

etta gengur auvita ekki upp.

Vri ekki nr a boa einkavingu barnageymslunnar og reyna svo sem foreldri a hafa hrif nkvmlega stofnun ea fyrirtki sem hefur brn manns sjlfs til umra daginn? Svona eins og vi gerum fataverslunum, til dmis.

Vri a ekki frisamlegri lausn en hin mtsagnakennda flbylgja krfugera hi opinbera?


mbl.is Fra tti brn um lk fjlskylduform
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nausynleg samstaa randi mli

Alingi snir mikil roskamerki vileitni rkisstjrnarinnar til a afnema gjaldeyrishftin slensku krnunni.

Alingi hefur samykkt frumvarp um aflandskrnur sem Bjarni Benediktsson fjrmla- og efnahagsrherra lagi fram fyrir helgi.

Frumvarpi var samykkt me 47 atkvum. Sj stu hj.

eir sem kusu gegn frumvarpinu voru einstaklingar eins og Katrn Jakobsdttir og Birgitta Jnsdttir, sem munu vera mti llum lagafrumvrpum rkisstjrnarinnar sem eru ekki aukin rkistgjld ea n hft ea skattar.

N er a vona a rkisstjrninni takist a klra etta ml me llu, helst fyrir hausti. Ef kosi er haust og nverandi stjrnarandstuflokkum hleypt rkisstjrn verur etta ml sett ofan skffu um langa framt. a er engin einlg sk vinstrimanna a afnema nein hft slandi v hft a vld hndum hins opinbera.

En munu ekki bara koma n hft stainn? Kannski. Frfarandi rkisstjrn tkst a hkka skatta nlgt v 200 sinnum einu kjrtmabili. a er raunveruleg htta a vrugjld sni aftur sem og allir eir tollar sem bi er a leggja af.

Rkisstjrnin hefur ekki gert miki til a gira fyrir etta og snir raunar slmt fordmi mrgum mlum, srstaklega me hinum nju bvrusamningumauk alltof hflegra skattalkkana sem endurspegla alltof hgfara smkkun rkisvaldsins. Httan er skiljanlega og augljslega s a flk sji engan mun rkisstjrninni og vinstriflokkunum og verur a lklega hennar banabiti. a er v eim mun mikilvgara a klra afnm gjaldeyrishafta sem fyrst.


mbl.is Frumvarp um aflandskrnur samykkt
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skattalkkanir skila vinningi jafnvel tt vruver breytist ekki

Sumir hafa efast um a tollalkkanir hafi skila sr "a fullu" til neytenda, t.d. afnm tolla fatnai og skm. Menn skoa vermiana og bera saman vi vermiana hinu gamla umhverfi tollanna og draga lyktanir.

Gott og vel, ahald er gott a ber a veita hvvetna.

(Ekki er hgt a veita rkisvaldinu ahald nema fjgurra ra fresti og varla nema a nafninu til svo ar geta menn spara orkuna.)

En verlkkanir kjlfar tollalkkana eru bara einn mgulegur vinningur. Arir eru til og a mtti jafnvel hugsa sr a tt verlkkanir yru engar vri samt vinningur af skattalkkunum.

Segjum a rki afnemi 10% toll og verlag helst breytt. Hva er a gerast? Verslanir eru a taka meira af sluandvirinu. r geta e.t.v. hkka laun og krkt betri starfsmenn r rum greinum sem um lei f meira milli handanna. jnusta batnar og jafnvel skilvirkni.

Ef hagnaur verslun eykst dregur a a fjrfesta samkeppnisrekstur, jafnvel erlendar verslunarkejur sem bja upp betra ver ea meira rval ea betri gi. Hugsanlega f innlendir framleiendur mguleika a standa undir sr hinu nja og hrra verlagi og skapa strf og tkifri. Er allt etta ekki vinningur fyrir neytendur, a.m.k. til lengri tma?

Annar mguleiki er s a skuldsettar verslanir haldi verlagi breyttu til a greia upp skuldir, sem er alltaf gott, ea lagfra hsni sitt, sem kemur sr t.d. vel fyrir inaarmenn. Skuldlausir verslunareigendur hira hins vegar gann af hinni auknu lagningu og safna f sem verur eytt eitthva anna, t.d. fjrfestingar ea neyslu sem kemur sr vel fyrir sem versla vi .

Enn einn mguleiki er s a verslunareigendur haldi verlagi breyttu til a hkka laun starfsmanna sinna og halda eim fr v a vinna fyrir ara. Smu starfsmenn f meira milli handanna til a eya sjlfir allskyns vru og jnustu.

Sama hva gerist vi afnm tolla ea skatta er eitt ljst: Rkisvaldi er a hira minna af sjlfsaflaf landsmanna og a sjlfu sr er gott. Nkvmlega hvernig vinningurinn kemur fram kemur bara ljs, en betra er f hndum eirra sem afla ess en hinna sem krefjast ess me valdi. Alltaf.


mbl.is Skilai neytendum 4% lgra veri
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hva gerist egar eftirspurn eftir eplum eykst?

Spurt er:

Hva gerist egar eftirspurn eftir eplum eykst?

Hagfrin lsir essu gtlega.

fyrstu hkkar ver eplum - fleiri vilja krkja hlut af smu uppskeru og var til staar hinni fyrri eftirspurn.

Hrra ver ir meiri hagnaur eplaframleienda. eir bregast vi me v a bta vi trjm. Samkeppnisailar, t.d. perurktendur, sj hinn aukna hagna markai epla og hefja sna eigin eplarkt.

Hi aukna frambo umhverfi smu eftirspurnar rstir verinu aftur niur. Jafnvgi nst n. Hagnaur eplaframleienda verur s sami og flestum rum greinum og fjrfestar leit a njum tkifrum lta ara markai.

Af einhverjum stum virast lgml hagfrinnar ekki eiga vi um hsni Reykjavk. stan er ekki s a fjrfestar eru sofandi verinum og httir a leita a heppilegri vxtun fyrir f sitt. stan er ekki s a menn hafi ekki tr a hin aukna eftirspurn endist.

stan er einfaldlega s a hi opinbera setur markainum stlinn fyrir dyrnar og meinar honum, beint ea beint, a auka vi frambo ar sem eftirspurn er mikil.

stan er ekki s a Airbnb hefur hafi innrei sna slandi. n Airbnb vri bara bi a finna arar leiir til a hagnast vel borgandi feramnnum sem vilja ba pstnmerum 101 og 105 Reykjavk.

Hi opinbera er a s eitri jr ar sem annars vri hgt a rkta eplatr.


mbl.is Airbnb og lti frambo hkkar ver
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband