Bloggfrslur mnaarins, febrar 2016

Mlfrelsi nr bara til vitekinna skoana

Ekki m tj sig um hva sem er, jafnvel ekki skounum sem byggjast frisamlegri and vi mislegt samflaginu. Ef a gerist er skoanalgreglan mtt svi til a krefjast atvinnuleysis og tskfunar.

Halda menn a ar me s umburarlyndi auki? Ea skilegar skoanir (a mati sumra) kfar?

Nei, a sem gerist er a skoanir fara felur og lokaa hpa og ar f r a skjta djpum rtum og smita laumulega t fr sr. annig mta r minnstri mtstu og n mestri tbreislu.

Skoanalgreglan er sinn versti vinur v hn vinnur beint a v a viringin fyrir henni verur ltil sem engin. Plitskur rtttrnaur fir beinlnis af sr og styrkir r skoanir sem honum er stefnt gegn.

g segi vi rasista, hommahatara og tlendingahatara heimsins: i hafi sigra umruna! v miur ...


mbl.is Flagsrgjafanema viki r skla
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

slendingar kra sig ekki um norrna mdeli

slendingar lta gjarnan til Norurlandanna eftir fyrirmyndum. Sem dmi m nefna mis bo og bnn: Ef eitthva er banna einhverju Norurlandanna er barist fyrir sama banni slandi. Ef einhver skattur er lagur einhverju Norurlandanna er tali vi hfi a leggja svipaan skatt slandi - vitaskuld me tilvsun til Norurlandanna.

Lengra nr samanburinn samt ekki. Ef eitthva er frjlslyndara rum Norurlndum er barttan fyrir svipuu frjlsri ltil og veik slandi.

Norrna mdeli rekstri heilbrigisjnustu er blanda mdel opinbers reksturs og einkareksturs. Flran er mikil og fjlbreytt, fr strum rkissjkrahsum til strra sjkrahsa einkaeigu sem eru rekin me a a markmii a skila hagnai.

slendingar kra sig vitaskuld ekki um norrna heilbrigisjnustumdeli v a er frjlslyndara en hi slenska. Hrna skja slendingar fyrirmyndir til Bretlands ea jafnvel Austur-Evrpu. v miur.


mbl.is relt hugsun stjrnmlamanna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bland poka eins og flestir flokkar

N stgur enn einn stjrnmlaflokkurinn fram me bland poka boi: Rkisvaldi a gera hitt og etta en um lei a rkja einstaklingsfrelsi og hvaeina. Srstk hersla a banna moskur og hafna fjlmenningunni er sjlfsagt helsti slupunkturinn. Hugsanlega er hljmgrunnur fyrir slku, hugsanlega ekki.

a er gott og vel a frambo stjrnmlaflokka aukist en a er erfitt a sj hverju a breytir. Flestir stjrnmlaflokkar snast kringum breytingar rkisvaldinu sem leia yfirleitt til stkkunar ess. a er miur.

En n er sem sagt slenska jfylkingin fdd og minnir a mrgu leyti Danska jarflokkinn (Dansk Folkeparti) fljtu bragi, auk annarra skyldra flokka hinum Norurlndunum. Menn ttu a fara varlega a vanmeta slkar hreyfingar v n tmum strra jflutninga eru margir sem vilja spyrna vi ftum tt fir ori a segja a upphtt af tta vi a vera uppnefndir rasistar.


mbl.is Hgri grnir heyra sgunni til
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Verndaar starfsgreinar eru vanmttugar starfsgreinar

Bndur njta tollaverndar og niurgreislu.

stainn fr rkisvaldi mikinn agang a starfsemi eirra og getur raun kvei hver fr a lifa og hver ekki.

etta virast hagsmunasamtk bnda vilja. au vilja vera kfandi fami hins opinbera, eins og ungabarn brjsti.

En segjum sem svo a stjrnvld afnmu, hfilega hrum skrefum, alla vernd vi landbna slandi og tkju alla styrkina ( skiptum fyrir rmri regluramma og lgri skatta, vitaskuld).

Hyrfi landbnaur slandi? Myndu byggir leggjast eyi?

Nei. Land getur veri vermtt af mrgum stum. Menn reisa sumarhs, rkta skga, leggja gngustga og reisa htel fallegum svum. Kannski yru til fleiri golfvellir. Kannski fengi nttran a endurheimta eitthva land. Hgt vri a gera tilraunir me a a markmii a framleia heimsmarka og strri stl - bin myndu stkka. Kannski er eftirspurn eftir slenskum landbnaarvrum heimsvsu slk a landbnaur myndi hreinlega aukast.

Um etta er erfitt a sp en a arf enginn a ttast. Framtin er ekki bara vissa heldur lka tkifri. Bndur gtu ori raunverulega sjlfstir atvinnurekendur og a gti hleypt nju bli - a sta ess a vera ftk sttt rkisspenanum yru eir flugir athafnamenn.

Bndur ttu hr sjlfir a sna vi blainu og krefjast ess a rkisvaldi dragi sig hl - fkki reglunum, lkki skattana, afnmi styrkina og tollana og hleypti eim af sta.


mbl.is ingi hafni vondum samningi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rkisvaldi tekur einum enda og veitir rum

gtri grein einum staer bent eftirfarandi:

Hvers vegna bum vi ekki frekar til annig astur a hsniskostnaur veri sem lgstur sta ess a hkka hann einum enda opinbers rekstrar og greia hann niur rum?

Svari er auvita a a lgri skattar og minna kerfi ir minni vld fyrir stjrnlynda stjrnmlamenn.

essu m lkja vi mann sem fer sjkrahs til a f bl en um lei heldur hann stru svusri opnu svo r blir. essi maur gti sleppt blgjfinni ef hann lokar svusrinu. annig yru lknar hans vissulega atvinnulausir og sjkrahsi sti uppi me tmt rm en vri etta samt ekki betri lausn?

Hagfriprfessorar - meira a segja eir frustu - eiga a til a einblna of miki tlurnar Excel ("...tti leiin a kosta rkissj svipa og nverandi fyrirkomulag") og gleyma v hva er raun og veru besta lausnin. Hr vri besta lausnin a fylgja leibeiningunum essari greinog um lei gtu stjrnmlamenn huga a einhverju ru en hsniskostnai, svo sem aldursdreifingu embttismanna.


mbl.is N hugmynd fyrir fyrstu barkaup
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Detroit slands

tlar Hafnarfjrur a breytast Detroit slands?

Detroit var snum tma hfuborg blainaar Bandarkjanna og eim tma ar me heimsins. arna voru bestu blarnir framleiddir og eir voru lka hagstu veri. Fyrirtkin grddu vel og borguu starfsmnnum snum betur en gekk og geristtil a halda bestu.

San mttu verkalsflgin svi og byrjuu a heimta. skjli lggjafarinnar gtu au kni um enn hrri laun, betri tryggingar og torveldari uppsagnarferla. Starfsmenn uru latir. Tala var um "mnudagsbla" - sem voru framleiddir mnudgum egar starfsmenn voru reyttir og latir.

Gi bla versnuu og ver eim htti a vera samkeppnishft. Detroit drst aftur r samkeppnisailunum.

Um lei minnkai frambo vinnu og flk hf a flja borgina. Verkalsflgin gfu ekkert eftir en um lei var lkaminn sem au nrust a deyja. Borgin var skuldsettari og skuldsettari.

ri 2013 lsti Detroit sig gjaldrota.

Verur Hafnarfjrur a Detroit slands?


mbl.is Verkallsverir stvuu tskipunina
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Norrna leiin er lk eirri slensku

Ef slendingar vilja bta sig samanburi vi Norurlndin er ekki ng a einblna eitthva eitt og gleyma llu ru.

a m vera a hin Norurlndin verji meira af landsframleislu sinni heilsbrigisjnustu en munurinn slandi og hinum Norurlndunum er s a einkarekstur er umborinn miklu meiri mli hinum Norurlndunum. Danmrku, svo dmi s teki, m finna fjldan allan af einkareknum fyrirtkjum sem sinna heilbrigisjnustu. Flest eru au vissulega samstarfi vi hi opinbera um fjrmgnun, en einnig vi tryggingaflg og jafnvel einstaklinga sem vilja borga r eigin vasa.

Norrna leiin er v blndu lei - samstarf einkaaila og hins opinbera - mean slenska mdeli gengur t a efla hi opinbera kerfi og halda einkaailum a sem mestu leyti fr.

g segi v: Stefnum endilega a v a eya meira f heilbrigisjnustu en um lei a v a auka hlutdeild einkaaila essum markai. Ea af hverju eru a eingngu sjndaprir og kvenflk leit a strri brjstum sem f a lta einkaaila keppa um viskipti sn me gum, verlagi og njustu tkni?


mbl.is Yfir 80 sundir undirskriftir komnar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Innflytjendur flytja inn meira en spennandi uppskriftir

Me innflytjendum koma ekki bara spennandi og framandi uppskriftir, auki rval veitingahsa og ferskur blr hugmynda.

Me innflytjendum koma lka hugsanir eirra, hugmyndir, menning og skoanir.

Ekki er ar me sagt a a s eitthva slmt. N vita t.d. Danir alveg hva fylgir slenskum innflytjendum: skn nm og btur, nothft vinnuafl, aukin bjr- og nammisala og illa lyktandi samkomuhs vegna orrablta og hangikjtssuu.

Innflutt menning og innfluttar skoanir eru lka frekar hrifalausar ef fjldi innflytjenda er ltill annig a eir ynnist vel t meal innfddra. annig eru orrabltsmengu samkomuhs f og langt milli eirra. Fjldinn m heldur ekki vera meiri en svo a atvinnulfi og sklarnir geti ekki me gu mti gleypt hann n rttkra breytinga umgjr sinni.

N tla g ekki a fullyra a naugun s einhver srstakur hluti af menningu sumsflttaflks Noregi. telja Normenn sig hafa stu til a setja karlkynsflttamenn srstk nmskeiar sem eim er"kennt mislegt er varar menningarmun rttindum kvenna og vieigandi framkomu eirra gar milli heimalanda flksins og Noregs."

En sem sagt, er v haldi til haga.


mbl.is krir fyrir hpnaugun Noregi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Almennt um hrif rkisafskipta

Bvrusamningar eru vinslt deiluefni slandi. Sumir eiga varla til or yfir v a bndur njti styrkja. Mjlk og kjt m j flytja inn. Ekki urfa allir bndur styrki. Ekki eru allar atvinnugreinar opinberum styrkjum. Af hverju geta essir bndur ekki bara stai undir sr sjlfir?

eir sem hneykslast hr eru samt rlegri egar kemur a rum rkisafskiptum, svo sem af framleislu listrns efnis. hafa rkisafskiptin nkvmlega smu hrif hr og landbnai. Nnar um a sar.

Bndur eru bundnir inn flkinn frumskg niurgreislna og rkisafskipta. eir geta ekki bi fengi f fr hinu opinbera (og r vsum skattgreienda) og hega sr eins og eim snist, .e. eins og arir sjlfstir atvinnurekendur. Nei, eim er gert a uppfylla allskyns krfur og urfa a stta sig vi allskyns fyrirmli fr skrifstofuflki hins opinbera. eir f niurgreislur en eru fastir kerfinu.

Bndur hljta a vera hugsi yfir essu. Eru eir ekki a framleia hgavru sem mikil eftirspurn er eftir, bi hrlendis og erlendis? Hafa eir ekkert mti v a f skammta gegn v a haga sr eins og arirsegja, rtteins og hver annar krakki?

Vegur kannski meira s tti sem hi frjlsa fyrirkomulag vekur huga eirra? ttast eir, allir sem einn, a fara lbeint hausinn ef fflettir skattgreiendur htta a ausa f og neytendur einir f v ri hver grir og hver ekki?

Rkisafskipti af landbnai eru skaleg llum rtt eins og gildir um rkisafskipti af llu ru, ar meal af framleislu listrns efnis. au verlauna ekki bestu, hugmyndarkustu ea framsknustu, heldur sem eru ninni hj hinu opinbera hverju sinni. au niurgreia suma kostna annarra. au verlauna sem framleia eftir hfi yfirvalda og refsa rum sem hugsanlega hefu veri betri a framleia eftir hfi neytenda.

Rkisafskipti af landbnai eru eins konar velferarnet sem bndur eru flktir . n rkisafskiptanna telja eir sig fara hausinn. Me eim eru eir bara launa vinnuafl hins opinbera.

Auvita hi opinbera slandi a htta niurgreislum til landbnaar, rtt eins og a a htta a niurgreia listrna framleislu hinna tvldu og veita srstakar skattavilnanir til kveinna fyrirtkja. Reglugerafrumskginn lka a afnema a mestu leyti, sem og skattheimtuna, og vldunum a skila til neytenda. Tugsundir slenskra neytenda og margar milljnir erlendra neytenda eru miklu betri en rfir opinberir starfsmenn a kvea hvern a verlauna og hvern ekki. Neytendur eru kjsendur lri markaarins. Opinberir starfsmenn eru smkngar valdapramda hins opinbera.


mbl.is etta er frgengi ml
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gefst hi opinbera bara ekki upp essu?

Hi opinbera tti a lta eigin barm og lsa v yfir a a s bi a gefast upp v a reyna stjrna umfer og leggja vegi og stga sem gagn er a. Vegakerfi veri selt og skattar vegna ess lagir af.

etta vri snyrtileg lausn og myndi rmka tluvert til dagatali stjrnmlamanna.

Rkisvaldi kva snum tma a a yrfti ekki a standa rekstri smafyrirtkja. ar var opna frjlsan marka og skattf var ekki lengur eytt lagningu samskiptaloftneta og landlna. Flestir kannast vi afleiingarnar: Einkaailar spruttu upp, verlag lkkai, rval jks og verlag fr a endurspegla kostna og samkeppnisumhverfi.

Innviir eins og vegalagning eru a mrgu leyti miklu einfaldari rekstur og framkvmd en sfelld endurnjun smajnustu og gagnaflutningum. Hrna arf ekkert rkisvald. Ekki er heldur um a ra miklar tknilegar hindranir. Ef smi getur skynja tilvist fjlda tengimguleika og vali ann rtta en til vara einhvern annan gegn hrra gjaldi geta litlir skynjarar blum tryggt samskipti vegaeigenda og kumanna snurulaust. Tollahli yru sjalds sjn. Skattar snarlkka bla og bensn og f leitar til eirra sem leggja hagkvmustu vegina og verleggja rtt eftir tma slarhrings, yngd kutkja og almennu vihaldi og agengi.

Kra rkisvald, slepptu vegakerfinu r snru inni!


mbl.is Peningar umfer
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband