Bloggfćrslur mánađarins, apríl 2016

Sósíalismi í framkvćmd

Ríkir Vesturlandabúar eiga ţađ til ađ lesa yfir sig um dásemdir ímyndađra samfélagskerfa. Eitt slíkt kerfi er sósíalismi. 

Ţessa tilhneigingu til ađ lesa yfir sig má kannski rekja aftur til efnađra menntamanna í upphafi iđnbyltingarinnar. Ţeir sátu á dýrustu kaffihúsunum á dýrustu stöđum dýrustu borganna og skrifuđu bćkur um ágćti einhvers allt annars en gekk á í kringum ţá.

Karl Marx bjó t.d. í lúxusíbúđ í London á kostnađ vinar síns og skrifađi um kommúnisma fyrir ađra en hann.

Hvađ sem ţví líđur er ljóst ađ sósíalismi gengur ekki upp um leiđ og viđ yfirgefum fjölskyldueininguna. Tilraunirnar til ađ láta hann ganga upp hafa veriđ óteljandi margar viđ allar hugsanlegar ađstćđur. Afleiđingin er og verđur alltaf sú sama: Gjaldţrot, fátćkt og lífsbarátta sem jafnast á viđ slagsmál dýranna í frumskóginum um seinasta bananann.

Yfirvöld í Venesúela ćttu kannski ađ velta ţví fyrir sér hvernig Ţýskalandi tókst á örskömmum tíma ađ breytast úr húsarústum í eitt auđugasta ríki veraldar ađ lokinni seinni heimstyrjöld. Hver veit, kannski verđur ţá hćgt ađ kaupa klósettpappír í landinu aftur!


mbl.is Vinnuvikan ađeins tveir dagar
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

One size fits all

Sem Íslendingur í Danmörku sem ţekki marga íslenska námsmenn í Danmörku get ég sagt ţetta:

Námslán LÍN koma fólki ađ mörgu leyti ansi langt, en ađ öđru ekki. Íslendingar ţurfa ađ heimsćkja landiđ sitt a.m.k. einu sinni á ári og ţađ er dýrt. Ţeir virđast líka allir ţurfa ađ reka bíl og ţađ er dýrt í Danmörku. 

Yfirleitt eiga ţeir börn en leikskólaplássin kosta ţá ekkert.

Yfirleitt leigja ţeir húsnćđi en húsaleigubćtur fyrir námsmenn eru rausnarlegar.

Ţeir ţurfa auđvitađ ađ borđa, kaupa klósettpappír og annađ, eins og ađrir.

Einn Íslendingur sem ég ţekki klárađi námiđ sitt í Danmörku og gat á íslenskum námslánum haft barn á leikskóla og konuna heimavinnandi, leigt hús og rekiđ bíl og skroppiđ til Íslands einu sinni á ári. Mikiđ lengra náđu námslánin samt ekki. Međ 20% lćkkun hefđi hann sennilega ţurfa ađ losa sig viđ bílinn. Verra var ţađ samt ekki.

Hann fékk vinnu í Danmörku ađ loknu námi og sagđi ađ hann fyndi lítinn mun á ráđstöfunartekjunum, enda hurfu flestu niđurgreiddu fríđindin eins og dögg fyrir sólu.

Ég geri mér grein fyrir ađ margir námsmenn erlendis berjast í bökkum. Líklega gildir ţá hiđ sama um sćnska námsmenn. 

Kannski menn fari ađ endurskođa hlutverk LÍN alveg í kjölfariđ. Ţađ vćri eitthvađ!


mbl.is Erlend lán LÍN 20% umfram ţörf
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Upplýsi í leiđinni um ređurlengd sína

Íslendingar eru komnir međ blóđbragđ í munninn. 

Hverjar eru eignir Ólafs Ragnars Grímssonar, forseta Íslands og eiginkonu hans Dorritar Moussaieff og hvernig eru ţćr geymdar? Hafa ţau fjárfest í einhverju sem gćti leitt til ţess ađ ţjóđin líti svo á ađ hagsmunir ţeirra stangist á viđ hagsmuni ţjóđarinnar? Ađ ţessu spyr Kári Stefánsson.

Viđ ţennan spurningalista mćtti bćta:

  • Hver er ređurlengd forseta?
  • Hvađ hefur hann sćngađ hjá mörgum konum?
  • Hefur hann einhvern tímann neytt eiturlyfja sem voru ólögleg ţegar ţeirra var neytt?
  • Drakk hann áfengi fyrir tvítugt?
  • Hefur hann einhvern tímann drepiđ ánamađk? Hve marga?

Nei, ég segi svona. Auđvitađ á hann ekki ađ ţurfa upplýsa um einkamál sín. 

Hafi forseti gerst brotlegur viđ lög á ákćruvaldiđ vitaskuld ađ sjá um ađ reka mál fyrir dómstólum til ađ skera úr um refsingu. 

Hafi hann hagsmuna ađ gćta sem gćtu haft áhrif á embćttisverk hans ţykir mér sjálfsögđ kurteisi viđ kjósendur ađ hann upplýsi um ţá.

Hann rćđur ţví hins vegar sjálfur hvađa fyrirkomulag hann hefur á eignum sínum og fé, eđa eignum maka síns, svo verđmćti fari ekki í súginn (sé allt löglegt).

Íslendingum er ekki gerđur neinn greiđi međ ţví ađ fara í nornabrennur. Auđmenn geta nú geymt fé sitt löglega erlendis og haft á ţví margvíslegt fyrirkomulag. Ef ţeir verđa neyddir til ađ fara í felur međ fé sitt verđur enginn betur settur. 

Er ekki betra ađ vita af milljarđi erlendis sem gćti komiđ löglega til landsins í formi fjárfestingar en vita af milljarđi sem fćr líklega aldrei ađ líta dagsins ljós á löglegan hátt?

Er ekki gott ađ einhvers stađar séu til digrir sjóđir sem sinna ákveđinni ţjónustu? 

Víđa um heim er hćgt ađ finna ríki sem hamast í auđmönnum ţar til ţeir flýja međ fótunum. Eru slík ríki eftirsóttar fyrirmyndir?


mbl.is Ólafur geri grein fyrir eignum
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Bland í poka og glötuđ tćkifćri

Ţingmálaskrá ríkisstjórnarinnar hefur veriđ birt. Hún er bland í poka. Sumt er gott og annađ ekki eđa svo sýnist mér í fljótu bragđi. Sumt leiđir til hćrri byrđi á herđar skattgreiđenda en annađ síđur.

Mér sýnist ríkisstjórnin ćtla ađ missa af tćkifćri til ađ vindan endanlega ofan af brunarústum seinustu ríkisstjórnar. Stjórnarandstađan er áköf ađ fá kosningar sem fyrst á međan skođanakannanir eru henni hagstćđar og áđur en almenningur gerir sér grein fyrir ţví ađ hagur hans hefur vćnkast töluvert undanfarin misseri. Örfá en veigamikil mál hafa fengiđ alla athyglina, t.d. stađa hins sovéska heilbrigđiskerfis og götóttar götur Reykjavíkur sem enginn kennir borgarstjórn um. 

Ákafa stjórnarandstöđunnar hefđi mátt nýta til ađ keyra góđ mál hratt í gegn og veifa á međan kosningadagsetningu eins og gulrót fyrir framan nefiđ á henni. Mér sýnist menn ćtli ađ fara í keppni í óţarfakurteisi og bjóđa upp á dagsetningu fyrir kosningar áđur en nokkur mál hafa hlotiđ brautargengi. Ţessu má líkja viđ ađ bjóđa lötum 12 ára strák ađ vinna sér inn vasapening međ heimilisverkum en borga ţá fyrirfram. Eftir stendur ađ verkin eru aldrei unnin en peningarnir eru horfnir. 

Nú finnst mér sjálfum ólíklegt ađ 60% kjósenda ćtli sér ađ kjósa núverandi stjórnarandstöđuflokka. Ţađ á eftir ađ koma í ljós. Ríkisstjórnin virđist samt ađ vera ađ spila frá sér öllum trompunum og vona ađ spilastokkurinn breytist ţegar líđur á leikinn.


mbl.is Málaskrá ríkisstjórnarinnar birt
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

En fyrir hvađ vill Sjálfstćđisflokkurinn standa?

Vil­hjálm­ur Bjarna­son ţingmađur Sjálfstćđisflokksins segir:

Ţađ eru und­ar­leg ör­lög sem ţess­ari ţjóđ eru búin. Ţađ er sama á hvern veg kosiđ er, alltaf fá menn Fram­sókn­ar­flokk­inn upp úr hatt­in­um.

Mikiđ rétt. Ástćđan er einföld: Framsóknarflokkurinn er tilbúinn ađ girđa niđrum sig fyrir hvern sem er. Hann getur tekiđ ţátt í ađ hćkka skatta og koma á sósíalísku samfélagi međ ađstođ vinstriflokkanna en einnig ađ greiđa fyrir skattalćkkunum og moka skuldum ofan af herđum skattgreiđenda. Ţađ eina sem hann biđur um í stađinn er ađ hinu sovéska landbúnađarkerfi sé haldiđ á floti.

Spurningin er miklu frekar hvađ Sjálfstćđisflokkurinn vill standa fyrir. Ég held ađ ţađ dyljist mörgum og er međal annarra ástćđa fyrir ţví ađ margir sem tortryggja ríkisvaldiđ hafa leitađ á náđir Pírata í von um áheyrn.

Er hún liđin sú tíđ ţegar forystumađur Sjálfstćđisflokksins hélt ástríđufullar rćđur um ágćti einkaframtaksins? Ţađ mćtti halda. Ađ vísu virđast ţingmenn hans gera ţađ sem ţeir geta til ađ hćgja á skattahćkkunum hins opinbera og greiđa ađeins inn á ţjóđarsjóđ Íslendinga (1300 milljarđa króna skuldina), en ţetta eru hćnuskref. Hin svokallađa hćgristefna flokksins (í verki) jafnast í besta falli á viđ hina dönsku sósíaldemókrata ef mönnum vantar samanburđ viđ hin Norđurlöndin. Íslensk stjórnmál eru miklu, miklu vinstrisinnađri en stjórnmál hinna Norđurlandanna ađ mínu mati.

Ef Sjálfstćđisflokkurinn vill verđa stór aftur ţarf hann ađ gera töluverđar breytingar hjá sér, og hér koma uppástungur:

  • Hann á ađ leita innblásturs í ţví efni sem Samtök atvinnulífsins hafa veriđ ađ gefa frá sér undanfarna mánuđi (og ţá sérstaklega eftir ađ sérstakt efnahagssviđ var stofnađ ţar á bć).
  • Hann ţarf ađ byrja kíkja til hinna Norđurlandanna eftir fyrirmyndum í t.d. mennta- og heilbrigđismálum í stađ ţess ađ keppast viđ ađ láta hiđ sovéska módel virka á Íslandi.
  • Hann ţarf ađ gera upp viđ sig hvort ríkisvaldiđ ţurfi virkilega ađ hafa innan sinna vébanda um 20% af vinnuafli landsins. Ekki er langt síđan ađ ríkisstarfsmenn sáu einir um ađ veita símaţjónustu á Íslandi. Má ekki gera enn fleiri starfsmenn hins opinbera ađ starfsmönnum einkafyrirtćkja? 
  • Flokkurinn ţarf ađ gera upp viđ sig hvar hann vill draga mörk ríkisrekstrar og einkaframtaks - hvar hann vill ađ ríkiseinokun ráđi ríkjum og hvar einkaađilar fá ađ keppa í verđum og gćđum. 

Sóknin á miđjuna hefur bara ţćr afleiđingar ađ fólk sér ekki mun á Sjöllum, Samfó og Framsókn. Hvers vegna ađ kjósa Sjálfstćđisflokkinn til ađ berjast fyrir málefnum vinstriflokkanna ţegar vinstriflokkarnir geta gert ţađ sjálfir?


mbl.is „Smáflokkur međ mikilmennskubrjálćđi“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Er vandamáliđ virkilega fjárskortur?

Íslendingar eru ung ţjóđ á evrópskan mćlikvarđa og eyđa svipuđu hlutfalli af verđmćtum sínum í heilbrigđisţjónustu og ađrar evrópskar ţjóđir (en ćttu raunar ađ eyđa minna). 

Dreifbýliđ kostar vissulega sitt en kostnađur vegna sjúkraflutninga og reksturs smćrri heilbrigđisstofnana ćtti varla ađ hlaupa upp í neinu nálćgt heilu prósentustigi af landsframleiđslu Íslendinga.

Ég held ađ Íslendingar séu ađ mörgu leyti bara eilífđarsjúklingar og ađ ţađ kosti sitt. Ţađ er mín tilfinning ađ vandamál séu oft löguđ međ pillum í stađ međferđa (t.d. sálfrćđimeđferđa), ađ endurhćfing sé í lágmarki og valdi miklum endurkomum, ađ ţjónustu sé sinnt á dýran hátt frekar en ódýran (t.d. ţví ađ ađhlynningu aldrađra sé sinnt á dýrum sjúkrahúsrúmum frekar en ódýrari hjúkrunarheimilisrúmum).

Einnig er ţađ mín tilfinning ađ dýrir lćknar séu ađ sinna mörgu sem ódýrari hjúkrunarfrćđingar gćtu hćglega sinnt. Hjúkrunarfrćđingar eru í 90% tilvika ţeir sem ég mćti í mínar heimsóknir á dönskum heilsugćslum og geta leyst úr flestum vandamálum. 

Ég held ţví líka fram ađ ţetta sé ekki hćgt ađ laga í umhverfi ríkiseinokunar. Hvatinn til ađ prófa sig áfram, leita hagstćđustu lausna, gera tilraunir og ţreifa sig áfram er einfaldlega varla til stađar. Ađ ţví leyti sem hann er til stađar er hann kćfđur af regluverki, forskriftum frá ráđuneytinu og hreinlega af kerfinu sjálfu.

Ţar međ er ekki sagt ađ Íslendingar verđi ađ gefa alveg ást sína á ríkiseinokun heilbrigđisţjónustu upp á bátinn (um leiđ og ţeir bölva yfir ţví ađ mjólkin í nćturopinni verslun 10-11 sé dýrari en mjólkin í Bónus og kalla ţađ okur).

Íslendingar gćtu byrjađ á ađ forgangsrađa í heilbrigđiskerfinu. Til dćmis mćtti athuga hvađ gerir ţađ ađ verkum ađ augnlćknar og sjóntćkjaverslanir geta starfađ í blússandi samkeppnisumhverfi ţar sem allt er rćkilega skattlagt en um leiđ veitt afbragđsţjónustu og hvort ekki megi koma fleiri afkimum heilbrigđisţjónustunnar í sama umhverfi.

Eins mćtti athuga sćnska líkaniđ víđar, ţ.e. ađ hiđ opinbera verđleggi einfaldlega sjúkdóma og heilsukvilla og bjóđi einkaađilum ađ keppa um ađ taka heilbrigđisţjónustuna ađ sér.

Norrćna líkaniđ í heild sinni ćtti almennt ađ skođast sem valkostur viđ hiđ sovéska á Íslandi, ţ.e. ađ stuđla ađ ţví ađ markađur heilbrigđisţjónustu verđi í auknum mćli blanda af opinberum ađilum og einkafyrirtćkjum. 

Ég held ađ vandamáliđ sé ekki fjárskortur í sjálfu sér heldur alveg gegndarlaus sóun á fé í ranga hluti.


mbl.is Öryggi sjúklinga ógnađ
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ólafur Ragnar - Steingrímur J: 20:33

Tveir frćgustu vinstrimenn Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson og Steingrímur J. Sigfússon, heygja nú baráttu ţar sem sá síđarnefndi er međ gott forskot: Hvor situr lengur í stól sínum?

Ţetta benda Ţrestir Ţjóđmála á (međ tilvísun í Pál Vilhjálmsson). 

Markatalan í dag er 20:33, Steingrími J. í hag.

En ţá segir kannski einhver: Ţađ er munur á ţví ađ einn mađur hafi ákveđin völd á sinni hendi og ađ deila völdum međ 62 öđrum einstaklingum.

Jú mikiđ rétt, en stjórnarskráin er nú nokkuđ skýr hvađ ţetta varđar: Öll völd forseta eru falin ráđherra ađ undanskildu ţví eina veigamikla atriđi ađ forseti ţarf ađ undirrita lög til ađ ţau öđlist gildi. Ţađ hefur Ólafur Ragnar samviskusamlega gert í 20 ár međ örfáum (ţremur eđa fjórum?) undantekningum. Meiri eru völdin nú ekki. Í eitt skipti var ţađ til ađ greiđa fyrir Baugsfyrirtćkinu en í hinum til ađ forđa íslenskum almenningi frá skuldaklafa án hans beina samţykkis. 

En hvađ um ţađ - Steingrímur J. er međ forystuna. Sjáum hvađ setur. 


mbl.is Fjölbreyttur ferill forsetans
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Fleira má nefna

Ég fagna ţví ađ Morten Lange tali sem rödd skynseminnar í umrćđu um bođ og bönn.

Hann bendir réttilega á ađ meiđsli má forđast á marga vegu. 

Til dćmis mćtti útrýma alveg slysum vegna hjólreiđa međ ţví ađ banna hjólreiđar. Vćri ţađ ráđ? Ef ekki ţá er engu skárra ađ minnka hjólreiđar međ ţví ađ skylda fólk til ađ vera međ hjálm.

Íslendingar sem tala fyrir hjólreiđum nota stundum Danmörk sem fyrirmynd. Í Danmörku hjóla alls ekki allir međ hjálm. Eru Danir ennţá fyrirmynd?

Ţađ sem Morten Lange hefđi mátt nefna en gerđi ekki er ađ sá sem hjólar međ hjálm líđur eins og hann sé öruggari en án hjálmsins og á ţađ ţá til ađ hjóla hrađar eđa óvarlegar. Höfuđslysin verđa kannski vćgari en gangandi vegfarendur verđa fyrir barđinu á slíkri breytingu í háttarlagi.

Svipađ á raunar viđ um bílbelti. Menn hafa reynt ađ réttlćta bílbeltaskyldu út frá öryggissjónarmiđum en ţađ er ţví miđur ekki einhlítt mál. Ökumenn í bílbeltum keyra einfaldlega óhrćddari en ţeir án bílbelta. Bílbelti eru vitaskuld góđ hugmynd en ávinningurinn af notkun ţeirra en ekki einhliđa.

Svona mćtti svo lengi telja. Er ég öruggari ef ég neyti bara löglegs varnings? Jú, jú á međan ég drekk ekki hreinan vodka frá morgni til kvölds. Er ég óöruggari ef ég neyti ólöglegs neysluvarnings? Ţađ fer eftir ţví hvort er skađlegra - ein feit jóna á dag eđa peli af vodka á dag. Ţetta er afstćtt og bođ og bönn geta ekki tekiđ tillit til ţess.

Jćja, ţetta var smá útúrdúr.

Íslendingar, hjóliđ međ eđa án hjálms, og löggjafi - haltu ţig fjarri!


mbl.is Ekki nota hrćđsluáróđur á hjólafólk
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Gćti veriđ verra

Ţađ má hugsa sér margt verra en ađ Ólafur Ragnar Grímsson sitji áfram sem forseti. Mjög margt. 

Frambjóđendalistinn er orđinn langur (tekiđ héđan):

Andri Snćr Magnason
Aralíus (Ari) Gestur Jósepsson
Ástţór Magnússon
Benedikt Kristján Mewes
Bćring Ólafsson
Elísabet Jökulsdóttir
Guđmundur Franklín Jónsson
Guđrún Margrét Pálsdóttir
Halla Tómasdóttir
Heimir Örn Hólmarsson
Hildur Ţórđardóttir
Hrannar Pétursson
Magnús Ingi Magnússon
Ólafur Ragnar Grímsson
Sturla Jónsson
Vigfús Bjarni Albertsson

Eflaust er hćgt ađ finna margt gott fólk á ţessum lista en sumir frambjóđenda eru - afsakiđ - bara ađ bjóđa sig fram til ađ auglýsa önnur verk sín eđa fyrirtćki eđa hreinlega til ađ fá athygli.

Ég mun sennilega ekki lýsa opinberlega yfir stuđningi viđ neinn og ólíklega kjósa en ég get ómögulega sagt ađ ég sé mótfallinn ákvörđun Ólafs.

Ađ gamni mćtti svo kannski leggja til, ef Ólafur verđur endurkjörinn, ađ byrja ađ kalla hann Ólaf konung og taka upp fćreyskan siđ - Ólafsvaka (Ólavsvřka) - sem snýst í stuttu máli um ađ drekka frá morgni til kvölds og syngja miđaldarkvćđi í kór. 


mbl.is Ólafur aftur í forsetaframbođ
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Til hvers ađ kjósa ţegar skođanakannanir stjórna öllu?

Nei ég segi svona. 


mbl.is Rúmur ţriđjungur vill kosningar strax
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband