Bloggfrslur mnaarins, nvember 2016

Jn Valur brum einn vinslasti bloggari landsins

Fyrir sem misstu af v er slin brum vinslasta blogg landsins:

jonvalurjenson.blog.is

(N er reyndar bi a loka sunni en hn hltur a spretta upp rum sta fljtlega.)

Ef essi kra verur tekin fyrir af dmstlum liggur eftirfarandi ljst fyrir:

- Ekki m hafa ara skoun sumu nema rttu

- Ekki m hafa arar skoanir v sem brn eru ltin hlusta sklatma skyldunmi en r a allt s me felldu

- Ekki m tj sig me rum htti en eim sem fellur a strangasta plitskartttrnai

m hugsa sr a staan vri nnur ef frjlshyggjumenn fengju a taka a sr alla samflagsfritma grunnsklum og fru ar a tskra a rkisvaldi er skipulagt glpagengi me lggjfina a vopni til a ffletta almenning og rskast me lf flks. mtti skrifa harorar frslur um frjlshyggjumenn og pipra vel og rkilega me persnulegri sannfringu.

a er eins og eir sgu Sovtrkjunum slugu: ar rkti fullkomi mlfrelsi - allir mttu tala fallega um kommnistanastjrnina.

Hva sem v lur er slin vinslustu bloggsu landsins dag:

jonvalurjenson.blog.is


mbl.is Jn Valur krur fyrir hatursorru
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Eftirlit sta byrgar

slendingar virast hafa endanlega olinmi gagnvart opinberu eftirliti.

g ekki mann sem var a reyna koma upp fiskb Reykjavk snum tma. Hann lenti milli margra eftirlitsstofnana, fr sveitarflaginu til MAST. Ekki gat hann fengi essar eftirlitsstofnanir til a tala saman ea vera sammla. Hann var beinn um a setja niurfall kveinn sta af einni stofnun en a fjarlgja a af annarri. Ferli drst um marga mnui og kostai hann flgur fjr.

endanum opnai samt fiskb. Stuttu seinna urfti a selja hana eftir mikla barttu. Stofnf var einfaldlega fari t buskann.

En gott og vel, kannski eiga ekki allir skili a spreyta sig rekstri. Kannski er allt lagi a sumum viskiptahugmyndum s sturta klsetti strax af eftirlitsinainum v ef menn geta ekki rtt rng einstigi eftirlitsins hvernig eiga eir a geta fta sig markainum?

Mn skoun er samt s a opinbert eftirlit slvi alla byrgartilfinningu okkar og bak vi hana geti mislegt skoti rtum sem m telja skilegt. Opinbert eftirlit er lka einokunaraili og bolar sem slkur rum eftirlitsailum af markainum. ar sem frjlst eftirlit er a finna er a kni fram af gagnrnum neytendum og hum fyrirtkjum sem keppa trausti um a votta fyrirtki og framleislu rtt. Ekki er heldur vst a opinbert eftirlit s stu til a framfylgja bestu krfunum. a framfylgir bara reglunum og r reglur eru oft engri snertingu vi raunveruleikann.

Leggjum niur eftirlitsstofnanir matvlainaar slandi. Niurstaan verur hreinni og ruggari og betur merkt matvli fyrir minni tilkostna ar sem eftirspurn er eftir slku. eir sem vilja ekkert eftirlit, t.d. eir fjlmrgu slendingar sem hafa bora "street food" fjarlgum lndum, geta svo noti ess eins og eir vilja.


mbl.is olandi a menn hagi sr svona
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vondir menn og ssalismi

Fidel Castro, fyrrverandi einrisherra Kbu, er ltinn. Margir fagna v og kannski skiljanlega. Maurinn st fyrir harrki og jningum milljna manna.

Hann er samt bara einn maur. Hann var me skoanir. a hfum vi ll. Hann hafi hins vegar hugmyndafrilega rttltingu fyrir ofbeldi og jfnai sem var tekin alvarlega. Flk reis ekki upp gegn henni. vert mti, a studdi hana. ess vegna komst hann upp me a beita ofbeldi og stunda jfna.

Ssalismi hefur gefi ofbeldi og jfnai svipaa hugmyndafrilega rttltingu rum rkjum og llum tmum. a er ekki fyrr en a ssalisma er hafna a eir sem vilja beita ofbeldi og stunda jfna missa mguleikann a framfylgja eim setningi snum.

Kba er ekki frjls rtt fyrir daua Castro. Hins vegar m vona a flki Kbu hafi n s hva fr rskeiis og velji n ara braut.


mbl.is Fagna daua Castro
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Liggur ekkert a mynda stjrn

Erfitt reynist a psla saman rflokkum og strri flokkum til a mynda rkisstjrn. a gerir ekkert til. Menn ttu a boa til kosninga ma 2017 og sland tti a vera n rkisstjrnar mean ea skipa mlamyndastjrn sem si um a reka runeytin lgmarksafkstum.

Um kosti ess m lesa essari grein Telegraph.

Ef engin er rkisstjrnin er ekki hgt a skuldsetja rki ea innlima a erlend rkjasambnd. Engin rkisstjrn ir engar strar og drar tlanir. Engin rkisstjrn ir engin umdeild ml sem er rngva gegnum ing og endar me skpum og stti.

Markair kunna vel a meta stugleikann sem fylgja virkri rkisstjrn. eir geta gert tlanir sem eru lklegri til a standast en ef rkisstjrnin hkkar skatta a mealtali ara hverja viku eins og seinasta vinstristjrn slendinga.

slendingar ttu prfa frisldina sem fylgir starfhfri ea virkri rkisstjrn fram a kosningum sem tti a setja dagskr ma 2017.

Ea fer sland hvolt egar ingmenn eru sumarfri? Nei, slendingar geta loksins slappa af.


mbl.is Meirihlutastjrn reynd til rautar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er etta atvinnugreinin sem a rkisva?

Sjvartvegurinn er baaur svo mrgum vissu- og httuttum a a er engu lagi lkt. kvaranir einhvers valdasjks forstisrherra fjarlgu landi geta haft str hrif afkomuna. Ef eitthva strt rki kveur a rra kaupmtt gjaldmiils sns hefur a hrif. Ef einhver hitastigsbreyting sr sta hafinu hefur a hrif. Ef veur til veia er slmt lengi hefur a hrif. Ef einhver arabinn kveur a draga r oluframleislu sinni hefur a hrif.

Mannlegir ttir eins og kjaradeilur hafa hrif. Rangar kvaranir um hvar a veia hva og hvenr og hvernig hafa hrif.

Er etta virkilega atvinnugreinin sem margir slendingar vilja rkisva me v a sjga t hagnainn egar hann er til staar og hlaupa til me bjrgunaragerir egar eitthva bjtar ?

Er ekki betra a atvinnugreinin sjlf taki sig sveiflurnar og borgi venjulegan skatt af hagnaiegar vel rar en taki sig niurskurinn egar illa rar?

slenska rki var ntengt rekstri bankanna egar allt fr hliina hausti 2008. Innlnstryggingar, lnveitandi til rautavara og umsvifamiki regluverk - allt tti etta a tryggja stugt rekstrarumhverfi ar sem ekkert tti a geta komi upp . San kom hi fyrirsa og dr rkissj me sr htina.

Er reynsla slendinga s a slenska rki eigi a blanda sr enn frekar inn httusaman og vissan rekstur?

hafa slendingar ekki lrt miki af hruninu.


mbl.is 3% samdrttur vegna viskiptabanns
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Brn eru pe og peum m frna

Kennarar eiga mikla sam skili. eir eru mlbundnir innan kerfis sem verlaunar hvorki dugna n huga. Til a f launahkkun arf einfaldlega a eldast ea bta vi sig grum.

Ekki er samt hgt a hrsa eim fyrir lausnamiaa hugsun. eir vilja a v er virist hvergi annars staar vera. eim lkar vel vi a vera opinberir starfsmenn me tryggan lfeyri og allt a v endanlegt starfsryggi.

Af v leiir a egar ekki er ori vi krfum eirra er bara eitt til ra: A fara skk vi hi opinbera. Til a spila skk arf pe og ar koma brnin til leiks. eim er frna. Stt er hart og peum spart beitt. Hvergi skal slaka fyrr en mtherjinn hefur ekki samvisku a drepa fleiri pe.

Svipaa lei fru starfsmenn heilbrigiskerfinu fyrir skmmu en ar voru sjklingarnir pein.

Sp kennarar og hjkrunarfringar og arir opinberir starfsmenn aldrei v af hverju starfsmenn einkafyrirtkja fara hvorki verkfall n hpuppsagnir?


mbl.is Strsta hpuppsgn kennara 20 r
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vireisn leiir vinstristjrn til valda, ea hva?

Hinir svoklluu mijuflokkar, Vireisn og Bjrt framt, vilja n lta a reyna hvort hgt s a leia vinstriflokkana til valda. Framsknarflokkurinn geri a sama eftir hruni 2008 og adraganda kosninga vori 2009. Hann sat eftir me srt enni - fkk ekkert skiptum fyrir greiann. Hva gerist nna?

Innan Vireisnar eru einstaklingar sem hafa tj sig eins og hrustu frjlshyggjumenn. Hrer lti dmi. Hva tla eir a gera sem ailar a rkisstjrn sem beinlnis boar straukin rkisafskipti? v hfum a hreinu: Vinstri-grnir tla a sigla sktunni og hafa sr til halds og trausts litla Samfylkingu og kjaftfora Prata.

Innan Bjartar framtar eru einstaklingar sem hafa ekki teki illa a slendingar yfirgefi sovskt fyrirkomulag fengisverslunar og komi norrnu fyrirkomulagi. Geta eir ekki bara gleymt v?

Sjum hva setur.


mbl.is Ekki leysanlegt verkefni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Verur vgast sagt spennandi rkisstjrnarsttmli

Vinstri-grn, Bjrt framt, Pratar, Samfylkingin og Vireisn tla a hefja formlegar stjrnarmyndunarvirur. etta kemur sjlfu sr ekki vart. Vireisn og BF tkst ekki a sannfra Sjlfstisflokkinn um a kasta hagkvmasta fiskveiistjrnarkerfi heims haugana n taka upp algunarvirur vi Evrpusambandi. eir leita v lengra til vinstri.

En hva eiga essir fimm flokkar sameiginlegt? J, a vilja kasta hagkvmasta fiskveiistjrnarkerfi heims haugana. Miki anna dettur mr ekki hug.

Kannski geta eir n saman um lista yfir skattahkkanir.

Kannski geta eir n saman um jafnlaunalgguna.

eir geta sennilega auveldlega ori sammla um aukin rkistgjld. Styrkja skal rkiseinokunina hvar sem hana m finna.

En hva anna? a kemur ljs.

g legg aftur til a Alingismenn ni saman um mlamyndastjrn vert alla flokka sem starfar til vors og a veri kosi aftur.


mbl.is Samykkja formlegar virur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

A jnta grann og einkava tapi

Hruni hausti 2008 var svoltil afleiing af v a bankakerfi er annig skrfa saman a ar er grinn einkavddur en tapi jntt. a borgar sig hreinlega a gra bankann sinn alveg botn og taka sem mesta httu til a hmarka grann v tapi lendir rum.

etta er galin hugmynd en enn brlifandi og fullri framkvmd, ekki bara slandi heldur um allan heim.

En a er til nnur hugmynd sem er lka galin, ef ekki verri. Hn er s a jnta grann en einkava tapi. Fyrir essari hugmynd tala n margir stjrnmlamenn. eir tala vissulega undir rs en a breytir ekki innihaldinu.

Srstaklega beina smu stjrnmlamenn spjtum snum a tgerinni. eir sj a hn er yfir a heila a skila hagnai. Ekki skoa eir einstaka rekstrarlii. eir sj bara fyrirsagnirnar sem segja fr hagnai eftir afskriftir og skatta. eim finnst etta vera alltof har fjrhir til a skilja eftir vsum eirra sem fluu eirra. eir vilja dreifa essari upph - taka hana fr eim sem sndu tsjnarsemi og til annarra sem eru ekki eins tsjnarsamir.

a er ekkert sjlfgefia tgerir geti skila hagnai og raunar tapar tgerinf flestum rkjum heims. essu er ekki haldi til haga.

a er ekkert sjlfgefi a umrarttur yfir takmrkuum veiirttindum leii til hagnaar. Raunar arf mikla srekkingu og reynslu til a vita hvenr a veia hvaa fisk me hvaa skipi, hvert a sigla honum a lokinni veii, hvernig a vinna hann og hvaa marka a senda hann og hvernig. essu er ekki haldi til haga.

a er ekkert sjlfgefi a astur su til staar til a skila hagnai. Gengisbreytingar eru oft fyrirsjanlegar og hagstar. Markair geta veri dyntttir. Oluver, flutningskostnaur, launakostnaur, veurfar, stand fiskistofna, stand fiska, rekjanleiki fiskitorfa, hitastig sjvar, fuinnihald fiska, vihald skipa og tal margt anna spilar hlutverk hverjum einasta degi rekstri tgera. essu er ekki haldi til haga.

v sem er haldi til haga er a tgerin dag skilar hagnai og a hann eigi a soga rkishirslurnar.

tgerin hltur stainn a benda a egar illa rar - fiskarnir synda burtu ea vihaldskostnaur er of hr til a halda ti skipum ea launakrfur ornar svo har a tgerin rur ekki vi r - hlaupi rki undir bagga.

tgerin hltur a benda a ef a a jnta hagnainn dugi ekki a einkava tapi. tgerin hltur a bija um a f a komast fjrlg - a srstakur bjrgunarsjur veri settur ft sem bjargar gjaldrota tgerum og strfum henni.

a dugir nefnilegaekki a jnta grann og tla sr um lei a einkava tapi. Tapi verur lka a jnta. Rkisvaldi verur a gera sig a virkum tttakenda llum eim rekstrarttum sem tgerin arf a eiga vi dag. Embttismenn vera a f a setjast stjrnir tgeranna sem srstakir fulltrar rkisvaldsins og hafa umbo til a setja f skattgreienda reksturinn ef ess gerist rf, n ea fella gengi sem hefur "oft skila gum rangri gegnum tina", srstaklega fyrir frsjkar atvinnugreinar eins og tgerin var einu sinni slandi.

sta ess a hafa askilna reksturs og skattheimtu verur a samtvinna etta tvennt. Skattheimtan verur h rekstrarafkomu enda a hira hagnainn rkissj sem hltur a a a egar tap verur rekstrinum komi til baka eitthva af f r rkissji.

eir sem vilja jnta hagna tgerarinnar hljta a hugleia etta. g skil skammsna vinstrimenn - eir hafa alltaf haldi a hagnaur dag haldi fram a vera hagnaur morgun eftir grarlegar skattahkkanir. En hva me ara?


Nokkur or um meintan ar af aulindum

slandi er a mrgu leyti askilnaur milli stjrnmla og sjvartvegs. Sjvartvegurinn er starfsvettvangur einkafyrirtkja sem kaupa, lna, fjrfesta, borga, na og mist gra ea tapa. au urfa a haga seglum eftir vindi og ra flki samspil gengisbreytinga, markasvers sjvarfangi, eldsneytiskostnaar, flutninga, rstasveifla, agengi a starfsflki, reksturs skipum og hsni og svona mtti lengi telja.

eim sem tekst a tekst a skila hagnai. Af honum er svo tekinn rflegur skattur. Eftir stendur f sem m nota til a fjrfesta fyrir (t.d. bta abna ea endurnja bna) og greia hluthfum ar.

eim sem tekst a ekki tapa f - eigin f og ekki annarra.

Stjrnvld sitja svo hinum megin vi bori og taka vi skattgreislunum. au taka enga httu en njta gans.

N er veri a tala um a breyta essu. Stjrnvld vilja snarauka skattheimtuna. Btist enn flkjustig sjvartvegsfyrirtkja. Svigrmi til a taka sig gengissveiflur minnkar til dmis. Allt anna lur lka fyrir auki fjrstreymi r rekstri sjvartvegsfyrirtkja - fjrfestingar, getan til a n hft starfsflk og halda v, vihald, endurnjun og allt etta.

Menn segja a sjvartvegurinn hafi efni essu. a gleymist a tt sumir skili gum hagnai dag gera arir a ekki endilega.

Menn gleyma v lka a ytri astur breytast hratt fyrir sjvartveginn. Gengi gjaldmila getur breyst hratt. Fiskurinn getur synt burtu.

Spurningin er v: Ef rkisvaldi tlar sr a sjga til sn enn meira f egar vel gengur tlar a lka a hlaupa undir bagga ef og egar nttruleg fll dynja ea ytri astur vera sjvartveginum hagstar?

tlar rkisvaldi a blanda sr me essum htti rekstur sem dag er hndum einkaaila og taka sig rekstrarhttu sem einkaailar ba vi dag?

Ea tlar rki bara a jnta grann og einkava tapi? Og hva halda stjrnvld a veri um essa ingrein?

Maur spyr sig. g s alveg dollaramerkin augum margra stjrnmlamanna en ef rki tlar sr a auka afskipti sn af rekstri sjvartvegsfyrirtkja er spurningin bara hvenr en ekki hvort skattgreiendur urfa a standa reiubnir og borga brsann egar eitthva fer rskeiis.


mbl.is Hreinskipt og gott samtal
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband