Bloggfrslur mnaarins, aprl 2007

Er BANNA a kenna eigin barni a lesa, skrifa og reikna?

hvert sinn sem einhver nefnir eitthva um a rki eigi a sleppa klm snum af einhverju a vinstrimenn fram og heimta rttltingu fr hinum hlekkjuu egnum rkisvaldsins fyrir v af hverju eigi a losa um hlekkina. tgangspunkturinn er sjaldnast s a eitthva vandaml ea stand s til staar sem urfi hljum fami yfirvalda a halda til a hljta rlausn. Nei, tgangspunkturinn er hinn kremjandi famur rkisins, og tli sr einhver a sleppa r honum veri vikomandi a fra fyrir v rk, semja skrslur og helst grtbija um leyfi til f a prfa eitthva upp eigin sptur.

etta hugarfar er algjr rgta fyrir mr. Vel meinandi vinstrimenn halda a launegar hins opinbera su alltaf og n undantekningar betur vaxnir einhver hlutverk en flk sem iggur laun sn annars staar fr, ea vinnur launalaust. etta jafnt vi um afgreislumenn sem afgreia fengi og kennara sem lesa upp r Gsla sgu Srssonar fyrir framan hp af krkkum.

Er etta virkilega hugarfar sem margir ahyllast? Er allt verkefni rkisvaldsins ar til yggjandi rk hafi veri fr fyrir v a einkaailar eigi lka a f a sinna einhverju? g held a fstir hugsi essum ntum fr degi til dags, en um lei og umran berst a stjrnmlum s eins og menn byrji a tala gegn eigin vitund.

g held a margir foreldrar geti alveg kennt brnum snum a lesa, skrifa og reikna, rtt eins og margir eru fullfrir um a mla eigin stofu og dytta a eigin gari. eir sem hafa ekki tma, ekkingu ea olinmi kaupa sr bara jnustu utan fr, rtt eins og sumir kjsa a ra mlara ea garyrkjumann. Akoma rkisins a fjrmgnun slkrar jnustu er svo sr kaptuli t af fyrir sig, og ekki a trufla dmgreind okkar egar kemur a v a LEYFA flki a gera a sem A VILL, sta ess a BANNA flki me lgum og valdi a ala upp brn sn eins og v ykir best.

Mr ykir eir vera ansi krfir sem segja a a s allt lagi fyrir rki a rstafa nmsefninu annig a upp vaxi gir og gulir skattgreiendur sem lti rskast me sig, eigur snar og brn um alla framt, en a a lesa nokkur vers upp r Biblunni fyrir barn sitt s argasti heilavottur sem eigi a rkisva burtu.


Svona eyir maur bilistum

kosningabarttu er oft tala um bilista, oftast bilista eftir agerum og plssum opinberar stofnanir. Fullyrt er a hundruir, jafnvel sundir, einstaklinga bi eftir jnustu ea plssi fr rkinu og ekkert okist a trma eirri bi. Fullyrt er a fjrskortir jaki hi opinbera kerfi, og trega til a bja upp meiri jnustu ea fleiri plss s mikil, og s vitaskuld nverandi stjrnvldum um a kenna.

N tla g ekki a vfengja sem hst hafa um bilista hins opinbera. raun kmi mr vart ef bilistar essir vru ekki til staar. Um er a ra niurgreidda jnustu og niurgreidd plss, og yfirleitt egar kostnai er varpa ara en notendur verur til eftirspurn sem er framboinu meiri. Bilistar rkisrekstrinum eru ekki anna en rkrtt afleiing ess a niurgreia jnustu ea varning fjrframlgum sem eru takmrku.

frjlsum markai eru bilistar ekki vandaml. Komi ljs a eftirspurn eftir einhverju er meiri en framboi eru yfirleitt til einkaailar sem taka a sr a sinna eirri eftirspurn. Bilistar frjlsum markai eru merki um a svigrm s til tvkkun starfsemi, annahvort hj eim fyrirtkjum sem fyrir eru ea me akomu nrra aila.

Ef slendingar vilja trma bilistum eftir agerum og plssum leikskla og hjkrunarheimili er lausnin v einfld: Afnema einokun rkisins vikomandi rekstri, einkava veitendur jnustu sem bi er eftir, lkka skatta og horfa bilistana hverfa einn af rum. eir sem hafa hyggjur af ftkum og efnalitlum geta veitt styrki r eigin vasa og bei ara um a gera slkt hi sama, enda fjrhagslegt rrm til ess auki strkostlega egar rkiskassinn slakar fjrorsta snum, og ljst a margir vilja veita rkulega asto vi sem virkilega urfa henni a halda.

a sem virkar ekki ef hinn eilfi eltingarleikur vi launatekjur landsmanna.

Spurning dagsins: Hve oft hefur umra um bilista eftir heyrnatkjum komi upp san einkaailum var leyft a bja upp slkan bna?


mbl.is Samfylkingin vill tryggja brnum og ldruum bilistum rugga jnustu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hvort er verra: Kani ea kgun?

Miki er ngjulegt a sj frttaflutning fr standinu rak. Hann var ekki til staar t Saddam Hussein, en san Saddam var komi fr hefur rak veri eitt vinslasta fyrirsagnarefni vestrnna fjlmila. stan er auvita s a frttamenn f a starfa rak og segja fr standinu ar, lkt v sem ur var (og lkt v sem gildir um Kbu, Norur-Kreu og fleiri lnd).

valdatma Saddam var miklum fjlda manns haldi af stulausu gsluvarhaldi ( okkar skilningi), margir voru pyntair og arir voru hreinlega myrtir. Tindi af essu brust ekki vestrnum fjlmilum, og ef au geru a tldust au ekki frttnm, enda telja margir sjlfgefi a einrisherrar myri og pynti egna sna, og nenna ekki a lesa um a v lti er hgt a gera v.

N eru arir tmar. Bkstafstrarmenn af sitthvorri bylgjulengd slamstrar myra n hvern annan tugatali. Sumir segjast vera berjast gegn "yfirrum Bandarkjamanna" (sem eru ekki stjrnsamari en a a yfirvld ar landi hafa ska eftir, og f lklega framgengt, brottflutningi bandarskra hermanna af raskri jr). Arir vilja einfaldlega a fylgismenn sinnar tlkunar Kraninum fi yfirr yfir llu v svi sem kallast rak dag. Enn arir eru styrktir af ran og Palestnu (sem veur asendu f fr samarfullum Vesturlandabum) til a sprengja hva sem er, vitandi vits a tindi af morum breyttum borgurum rata vestrna fjlmila, og veri til ess a and Bandarkjamnnum vex.

g hef ftt gott a segja um innrs Kanans inn rak, og alls enga sam me v a menn reyni a "byggja upp" j, hvort sem a er nafni oluvinnslu ea runarastoar. Mr finnst hins vegar ngjulegt a sj a fr rak fjarveru einrisherra su a berast frttir af gangi mla ar landi, lkt v sem ur var. Gallinn er s a neikvar frttir selja betur en jkvar, og valda ar me einhlia frttaflutningi. Kenni g sjlfum mr sem neytanda og frttalesanda um a, v jkvar frttir n sjaldnar athygli minni en neikvar.


mbl.is 55 ltnir og 70 srir eftir sprengjurs Karbala
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hvernig a sra tilfinningar umhverfiskomma?

rmann Jakobsson, vinstri-grnn og Mrverji, skrifar ltinn pistil Mrinn.is ar sem tnninn er s a ll gagnrni Vinstri-grna, hugmyndafri eirra ogfortarafrek skoanasystkyna eirra er sg rng og eigi vi ftkleg og jafnvel smekkleg rk a styjast. Slk gagnrni s raun ekkert anna en rkleysa og trsnningur, ea a eru a minnsta au skilabo sem g les t r skrifum rmanns.

Vinstri-grnir hafa lengi haldi v fram a eir su "sjlfum sr samkvmir" og sveiflist ekki me vindtt skoanakannana eins og t.d. Samfylking og Framskn. Vitaskuld er etta ekki rtt (frekar en um nokkurn annan stjrnmlaflokk sem arf a taka afstu til alls milli himins og jarar, og vega upp mti vntigildi atkva nstu kosningum auk eigin sannfringar, s hn til staar). Vefjviljinn hefur veri duglegur vi a benda tal mrg atrii sem skjta meinta stafestu Vinstri-grnna blakaf og virist hafa r ng a moa (dmi, dmi, dmi), en rmannkveur a sna eim haus, stytta niur 5-10 ora trsnning, og vsa fr. Skotrs stjrnmlastefnuna "g ks t mti tvkkun einkaframtaksins" (sem Vinstri-grnir eru forsvarsmenn fyrir dag) kemur einnig r annarri tt - fr Gumundi Magnssyni, sem hefur veri duglegur vi a seinustu daga a rifja upp andspyrnu meal annars hins nlifandi og alltaf sitjandi ingmanns, Steingrms J. Sigfssonar, gegn auknu svigrmi fyrir einkaframtaki.

orirrmann ekki a takaefnislega gagnrni Vinstri-grna, fyrirrennara Vinstri-grnna ysta vinstrikanti stjrnmlanna og Steingrm J.- ingmanns bi fyrr og n? g er ekki a segja a rmann eigi a svara fyrir ll afrek vinstrimanna fyrr og n. Alls ekki. Hann mundi hins vegar gera sjlfum sr (og raunar mr lka) stran greia me v a hjlpa flki a skilja milli "g ks t mti tvkkun einkaframtaksins"-stefnu ntmans, og eirrar sem Gumundur Magnsson hefur fjalla um mrgum frslum. rmann vri einnig nr slarr me v a viurkenna stkkbreytingu vinstrimennskunnar egar Jrntjaldi fll og jafnrttis- og umhverfisml uru a hinum nju tkjum til a jarma a hinum frjlsa markai, samhlia v sem llum tilraunum til a auka svigrm einkaframtaksins er hafna lggjafarsamkundu slendinga.

Svara efnislega, tskra muninn vinstrinu og n, ea bara egja. Mrs-grein rmanns gerir honum engan greia.


Sttin er einfld: Seljum hlendi!

Miki er ngjulegt a sj stjrnmlamenn leita stta. Gallinn er s a eir leita eirra yfirleitt meal annarra stjrnmlamanna.

" opnum fundi sem Jn Sigursson, inaar- og viskiptarherra, og Jnna Bjartmarz, umhverfisrherra, hldu dag voru kynntar hugmyndir Framsknaflokksins um stt og ntingu aulinda landsins."

hverju er essi stt flgin? A stta vinstrimennina? A stta landsbyggarplitkusa og kaffihsaspekinga Reykjavk? Ekki er veri a sttast vi ba svi ar sem sumir vilja gjarnan sj eftir eyilegum fossi og f stainn stndugan en orkufrekan rekstur. Ekki er veri a sttast vi sem vilja hafa foss tsninu og ba stainn vi fbreytta atvinnukosti (me hugsanlegri aukabgrein v a fylgja feramnnum a fossinum). Enginn er a sttast hrna, nema stjrnmlamennirnir Austurvelli, og varla a.

Engin stt er til sem sameinar hagsmuni og vermat allra ba allra landareigna llu slandi. Svoleiis stt er einfaldlega ekki til. Sttin sem dugir er s a selja land rkisins til einkaaila og leyfa eim sjlfum a verleggja snerta nttru umfram t.d. virkjun ea lagningu gngustga. g s hreinlega ekki hvaa mli a skiptir hva einhverjum ingmanni Reykjavk finnst um a g virki foss minn ea lti a eiga sig. Ekki frekar en a ingmaurinn hafi skoun v hvaa hsflagi mitt kveur a velja sem lit veggi stigagangs mns, ea g sem bareigandi kve a gera vi mna hseign a innanveru.

"Stt" Framsknarmanna er jafnlleg og stt stjrnarandstunnar vi agerir stjrnvalda, og stt stjrnvalda vi stti stjrnarandstunnar. Lfi er miklu einfaldara og sttara egar ingmenn, og arir sem hafa engra persnulegra hagsmuna a gta, eru ekki me kvaranferlinu.


mbl.is Framsknarflokkurinn kynnir sttatillagu virknanamlum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Einhver spurning um anna?

" skrslunni segir, a str fyrirtki og einhver sveitarflg hafi vaxandi mli komi fasteignum snum hendur einkarekinna fasteignaflaga. Reynsla eirra hafi snt, a bygginga- og rekstrarkostnaur minnkar. annig hafi byggingarkostnaur nokkurra skla, sem eignarhaldsflagi Fasteign hf. hafi byggt og reki fyrir sveitarflg, veri fjrungi lgri en kostnaur vegna sambrilegra skla hj opinberum ailum."

etta er alveg borleggjandi ml. Ef rki getur ltt rkissji (og ar me pyngju okkar allra)svo nemur milljrum me v einu a selja hseignir og leigja, er bara a drfa v! Einkafyrirtki geta einbeitt sr betur a v srhfa hlutverki a sj um og reka hseign og rki getur einbeitt sr a v a skipuleggja jnustu sem a vill veita innan veggja hseignanna.

Menn munu auvita hrpa og gla yfir hugmynd sem essari og mynda sr a fjraustur svo nemur milljrum ri s rttltanlegt nafni rkis- og sameignarinnar sjlfrar. essir ailar gleyma v a krna sem fer vihald og yfirbyggingu ferekki reksturog launagreislur til opinberra starfsmanna (leiksklakennara, lkna, hjkrunarfringa o.s.fr.v.). Hv ekki a auka svigrm til launahkkana essara hpa me v a flytja vihald og rekstur steypukssum til srhfra einkaaila? Er sameignarhugsjnin mikilvgari en allt anna, ar me talin g jnusta og eftirstt launakjr hj hinu opinbera?


mbl.is Segir hagkvmt fyrir opinbera aila a selja fasteignir snar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sitthva um auskpun og umhverfisvernd

Ekki skortir vestrna umru vondar frttir um stand umhverfisins. teljandi samtk og stjrnmlamenn reyna daglega a sannfra okkur um a umhverfi og lofthjpur jarar s a ola mikla misnotkun af hlfu mannsins. Melin til a lkna meinin vantar ekki rkisvaldi a storma inn fullum skra, skattleggja, setja reglur og skipa fyrir. Sem betur fer er til jkv hli allri umru um umhverfisml og hn snst hvorki um takmrkun frelsis n skeringu efnahagslegri velmegun mannkyns.

Ekki er allt sem snist
msar rannsknir hafa veri gerar sem einn ea annan htt reyna a setja umhverfisml strra samhengi en vi erum vn. Bent hefur veri a v rkari sem bar lands eru, v betur er fari me umhverfi. Umbtur og aukin framleini landbnai hefur valdi v a skglendi, t.d. Bandarkjunum, hefur va veri a breiast t. Skgar drekka sig koltvsring og breyta srefni sem tti a vera fagnaarefni fyrir sem hafa hyggjur af bruna jarefnaeldsneyta. G lfskjr rkum lndum gera flki kleift a brenna drari og hreinni orkugjfum en eim sem bar ftkra landa hafa kost . Sktug kol og hagkvmur trjviur vkur fyrir hreinna nttrugasi og betur unninni olu. Fjrmunir rkra ba heims gera eim kleift a fjrfesta ntnari vlum sem skila smu afkstum og eldri vlar fyrir frri dropa af drmtri olu.

heildina liti hafa tal rannsknir snt a egar bar landa komast yfir kveinn ftktarrskuld er stand umhverfisins fljtt a batna. Nna bendir meira a segja margt til a innan frra ra muni bar rkustu landanna byrja a blsa minna af koltvsring fr sr en eir taka upp (t.d. gegnum skglendi sitt og graslendur) rtt fyrir vaxandi hagkerfi og fjlgun ba run sem er bin a taka alla 20. ldina og nr langt aftur fyrir barttu ntmalegra umhverfissamtaka fyrir hertum rkisafskiptum af frjlsu framtaki. egar vi etta btist auki skglendi, minnkandi landnotkun undir sfellt afkastameiri landbna og auknar krfur efnara ba um hreint loft og land er jafnvel hgt a ganga svo langt a segja a stand umhverfisins hafi aldrei veri betra eftir a menn skriu t r frumstum blum snum mildum.

er etta h v a einkaeignarrttur s virtur. S viring helst sterkt hendur vi viringuna fyrir umhverfinu, hvort sem menn lta umhverfi sem ntta aulind fyrir vaxandi velfer mannkyns, ea vermti t af fyrir sig.

Eignarrttur og auskpun
Ekki er alltaf nausynlegt a styjast vi rannsknir og ggn, jafnvel ekki egar kemur a umhverfismlum. Hreint umhverfi er lxus sem kostar f. Vinstrimenn vilja a etta f s teki af frjlsum einstaklingum og fyrirtkjum eirra til a fjrmagna verkefni rkisins og hgja hjlum efnahagslfsins. Hi skynsama er hins vegar a leyfa hagkerfinu a vaxa sem allra mest og vernda eignarrttinn me llum rum. annig vera til rkir einstaklingar og eir eru lklegri en eir ftku til a hafa efni hreinna umhverfi. etta eru augljs sannindi, og eru snn me og n tlfrittekta.

eir sem ba kerfi ar sem eignarrttur er val varinn standa sig almennt betur umhverfismlum en eir sem ba umhverfi mikillar samntingar og sameignar (.e. ar sem rkisvaldi land og gi). etta er engin tilviljun og helst fullkomlega hendur vi stareynd a efnahagslega frjls lnd eru almennt rkari og hreinni en hin sem jst af sjkdmum ssalismans.

eim sem er annt um umhverfi og vilja hreint loft og ga umgengni vi nttruna ttu hi fyrsta a beina sjnum snum a frjlsu markashagkerfi og hverfa fr rkisafskiptum me llu tilheyrandi. Umhverfinu og mannkyninu vri gerur str greii me eirri uppljmun.

essi pistill birtist ur heimasu Frjlshyggjuflagsins.


Bandarsk vopnalggjf og atviki Virginia Tech

Margir (dmi, dmi) hafa sagt a fjldamorin Virgina Tech su einhvern htt tengd bandarskri vopnalggjf. Vikvi er etta: Almenningur Bandarkjunum getur ori sr ti um skopvopn me mun einfaldari htti en vast hvar Evrpu (ar sem er bi a afvopna almenning a mestu). ess vegna geti gebilair menn ori sr ti um vopn me auveldari htti og ar me hrint getrufluum tlunum snum framkvmd.

Mlflutningur af essu tagi er, a mnu mati, hin argasta vla. Er agengi a sprengjuefni ekki ori a smu "stu" sjlfsmors- og sprengjursa Miausturlndum? Er agengi almenning a hnfum sta ess a getruflair einstaklingar rast a rum me hnf? Getur byssa skoti ef enginn tekur gikkinn?

Hva sem essu lur hefur n komi ljst a hinn gebilai og byssuglai nmsmaur Virginia Tech hafi ekki ori sr ti um byssu samkvmt bandarskum alrkislgum (bending han). Hvort speklantar lti a hafa hrif "byssur drepa, ekki menn"-mlflutning sinn veit g ekki. Mr finnst samt a menn eigi a kla stryri sn um bandarska byssulggjf. Byssunnar var lglega afla, og s setningur fyrir hendi skiptir nkvmlega engu mli hva lgin segja - s sjki mun afla sr verkfris til fjldamors. v miur verur strng byssu- og vopnalggjf bara til a almenningur afvopnast og verur varnarlaus gagnvart eim sjku, rragu og ofbeldishneigu.

ess m geta a Evrpusambandi drottnar sem skammbyssutflytjandi heimsmarkai, og margt er ekki alveg eins og gosgnin segir (t.d. meint vopnaleysi Evrpuba). Meira hr.


Hin gleymda vinstristjrn

Frbl20April2007

r Frttablainu gr. Myndina m stkka me v a smella hana.

etta er stutt grein enda ekki um anna a ra ef tlunin er a koma einhverju prent greinafli kosningabarttunnar. ar af leiandi vantar msa fyrirvara og gagnrni nverandi stjrnvld og nnari tlistun msu. rlti dpri grein eftir mig um sama efni m finna seinasta hefti jmla, sem vitaskuld fst bkslu Andrkis. Hugsanlega set g greinina inn essa su einhvern tmann (hugsanlega fljtlega!).

ess m geta a g ks ekki af hugsjn, heldur til a lgmarka skaann af vldum kosninga.


Af hverju reykja Kanar minna en Evrpubar?

Deiglupenninn Jn Steinsson spyr sig og ara grein Deiglan.com eftirfarandi spurningar: Af hverju reykja Evrpubar meira en Bandarkjamenn? Hann nefnir m.a. eftirfarandi stu: " ljs kemur a mun frri Evrpubar [en Bandarkjamenn] telja a reykingar su verulega heilsuskalegar." Einnig segir Jn "a milli 25% og 50% muninum tni reykinga megi rekja til mismunandi vihorfa til ess hversu heilsuspillandi reykingar eru." Sem sagt: Evrpubar, sem t og iulega hrsa sr fyrir a vera upplstari og greindari en Kaninn, vita ekki a innsog tjru svo rum skiptir er nokkurn veginn s mest heilsuspillandi ija sem er ekki bnnu me lgum dag. Getur einhver sjlfumglaur Evrpubi stt vi ess konar tskringu? a efast g um.

mnum huga er alveg hrpandi fjarvera einni tilgtu umfjllun Jns, og sennilega a sama vi um skrsluna sem hann styst vi, en a eru vensl reykinga og uppbyggingar heilbrigiskerfis Bandarkjanna annars vegar og Vestur-Evrpu hins vegar. Bandarkjunum er a.m.k. og fyrir suma einhver fjrhagslegur hvati flginn v a passa upp heilsu sna, m.a. af v margir kaupa snar eigin heilbrigistryggingar (tt a s ekki einhltt grarlega flknu heilbrigiskerfi Bandarkjanna, sem spannar allt fr harasta ssalisma og til frelsis til a kaupa sr nnast hvaa jnustu sem er n milligngu kerfisins). Me v a reykja, og ar me rfa niur eigin heilsu, er a myndast kostnaur sem er augljslega best a vera laus vi, en bara a v gefnu a kostnaurinn lendi eim sem honum veldur.

Vestur-Evrpu er engan slka hvata a finna. Menn reykja sig einfaldlega hel, telja sjlfum sr tr um a kostnaur vegna komandi sjkdma hafi egar veri greiddur me himinhum tbakslgum svo rum og ratugum skiptir, og pla ekki v meira. Heilbrigiskerfi er einn aili - s sami og innheimtir skatta til a fjrmagna a - og hver sem er sem veikist af hvaa stu sem er hefur "rtt" til a nota a. Sjlfur heyri g einu sinni dmisgu um aldraa konu slandi sem var nbin a taka mti niurgreiddum lungnaembulyfjum fyrir hundru sunda krna, og kona s var ekki lengi a kveikja sr einni egar hn var komin undir beran himinn.

Hva mundi vera um kostna vegna blatrygginga ef allir gtu fari eins illa me bla sna og eim sndist, og fengju skaann alltaf jafnum bttan r sameiginlegum sji sem allir vru vingaur til a greia (sem hlutfall af launum og vruveri, en ekki sem igjald tengt tjnleysi og ru eins)? Yri kostnaur ekki fljtur a springa r llu valdi, jnustan fljt a versna og bilistar eftir vigerum snggir a vaxa r llu valdi, llum til ama og gremju? Lsing sem er neitanlega ekki lk eirri sem vi um "keypis" og "agangsopna" heilbrigiskerfi okkar.

Kanar reykja minna en Evrpubar, og gera a sjlfsagt af mrgum stum (ein eirra er ekki hrra ver sgarettum Bandarkjunum). g s ekki betur en a umgjr hins vestur-evrpska heilbrigiskerfis s a.m.k. lkleg til a vera ein af stum ess a vi reykjum meira en Kanar.

Ef einhver getur grafi upp hversu strt hlutfall Svisslendinga reykir yri g kaflega akkltur. eir (og fleiri) starfrkja nefninlega ansi athyglisvert heilbrigiskerfi, s gegnum gleraugu markassinnans (tt ekki af annarri stu en eirri en a a er heilbrigisrherralaust!).


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband