egar tlvan segir nei

Adendur ttannaLittle Britain ekkja vel atriin ar sem tlvan segir nei vi llu.

Svona er etta var en fyndnum, breskum grnttum. Frttir segja n fr flki sem br allskyns hsni sem tlvan veit ekki a hsir flk alla daga rsins. etta er dmi um tlvu sem segir nei.

Einu sinni voru opinber skrningarkerfi tlu til a skr a sem fr fram samflaginu. Nna eru au notu til a stjrna v hva flk gerir. Ef tlvan segir nei er a ekki leyfilegt. stainn tti tlvan bara a taka vi upplsingum um raunveruleikann s anna bor hugi v a skrsetja raunveruleikann.


mbl.is Geti tt lgheimili frstundabygg
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Griner hele vejen til banken

Danir eru me hugtak sem eir nota um sem eru a augast vel einhverju. eir tala um a menn fari hljandi bankann v ar bur eirra strf til ttektar.

ll umsslan kringum FIH-bankann danska er til ess fallin a f suma Dani til a fara hljandi bankann. Nokkrum Dnum tkst a kaupa bankann fr Selabanka slands skilmlum sem geri eim kleift a gra marga milljara.

Kannski var s sala mistk af hlfu Selabanka slands. Kannski vissu menn ekki betur. Hver veit. Bankinn var vesettur fyrir 1000 milljara og seldur hlfviri til Dana sem grddu flgur. Vissu Danirnir eitthva sem stjrn Selabanka slands vissi ekki? Fannst Selabanka slands kannski mikilvgara a losna vi bankann en f fyrir hann fullt ver? Var bankinn kannski vermtari vi a eitt a losna r klm Selabanka slands?

N mun skrsla brum lta dagsins ljs. henni fer Selabanki slands yfir mefer Selabanka slands eignasafni Selabanka slands. Menn geta e.t.v. rlegir gert r fyrir a Selabanki slands fari ekki of illa me Selabanka slands eirri skrslu, en sjum hva setur.


mbl.is Skrslan um neyarlni janar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

olandi a vera stjrnarandstu?

Margir ingmenn og flokksmenn flokka sem eru ekki stjrnarmyndunarvirum hafa mikla tjningarrf essa dagana.

Gripi er til furulegra myndlkingaogsamsriskenninga. Menn enja sig samflagsmilunum. Va er allt a vera vitlaust!

a er eins og margir eir sem sj fram a sitja stjrnarandstu vilji alls ekki a hlutskipti. Hefbundin ingstrf eru greinilega ekki ngu heillandi. Nei, etta flk vill ra. a vill vera klkunni sem skipar fyrir, en ekki hinni sem arf a verjast.

Rkisstjrnarsamstarf Sjlfstisflokks, VG og Framsknar er vissulega engin skastaa fyrir neinn. a er samt arfi a gera sig af pirringi.


mbl.is Mynda samsri gegn kjsendum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Just do it!

Af hverju vantar klsett vi vinsla fangastai? Af hverju vantar oft gngustga slkum svum? Af hverju er va skortur blastum? Af hverju er vihald va molum? Af hverju er enginn a dansa kringum vel borgandiferamenn og tryggja ngju eirra?

Svari er: a skortir hvata.

ar sem hvata skortir verur mnnum skiljanlega lti r verki. Fir vilja leggja sig miki erfii n ess a sj vinning af slku.

Einn hrifamesti hvati sem finnst essum heimi er s a f borga fyrir erfii sitt. Me v a eiga von launum ea hagnai er hgt a f menn til a vakna snemma, vinna fr morgni til kvlds, svitna, pua, byggja, breyta og innleia njar lausnir. a er hgt a f flk til a setjast sklabekk mrg r og lifa nluspumog beisku kaffi. a er hgt a f flk til a kveja fjlskyldur snar svo vikum skiptir. a er hgt a f flk til a gera svo margt af fsum og frjlsum vilja ef hvatinn er til staar.

Hva gerist egar fjarlgir ennan sterka hvata, .e. ann a eiga von launum ea hagnai? Flestir bregast illa vi og leggja niur vinnu. rfar slir leggja sig sjlfboavinnuna en sjaldnast fyrir efnaa tlendinga ea flk sem hefur a smilegt. Yfirleitt eru a ftklingar, fatlair og langveikir sem njta rltis annarra formi frjlsra framlaga og sjlfboavinnu (og a er gott). Rkir feramenn fr Japan og Jtlandi geta yfirleitt ekki tt von gjfum (og a er ekki skiljanlegt n slmt).

Hvernig stendur v a skortirklsettastu, blasti, gngustga, merkingar, vihald og veitingaslu va fjlsttum slenskum feramannastum?

Svari er: a skortir hvata.

Hverjum er a a kenna? Rkisvaldinu.

Hva er til ra? Koma rkisvaldinu r veginum.


mbl.is Segjast hafa lausn salernisvanda
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Drekka minna en kunna ekki a skrifa

Miki er n gert r va unglingjadrykkja slandi s sgulegum lgum. Borgarstjri segir a a s vegna taks yfirvalda. au bji n upp fleiri tmstundir. Foreldrar su lka byrjair a taka hndum saman. Meira er boi og anna en bara a drekka sig til daua.

Vi etta hafi gtur maur eftirfarandi athugasemd sem g leyfi mr a birta nokkurn veginn breytta:

"Mun sennilegri skring er a krakkarnir hafa agang a endalausri afreyingu tlvum snum og s[]mum. [] geta au nota samf[]lagsmila og stefnum[]tasiur til a komast sns og v minni sta til a hanga vandralegum unglingapart[]um."

g tla a taka undir essa athugasemd. Sjlfur g einn 13 ra sem snir ekki minnstan huga v a fara part. a eru heldur engin bekkjarpart hj honum. Strkarnir "hittast" netinu og spila saman tlvuleiki. a er enginn hvati n rf til a standa upp og fara t r hsi ar sem freistingar heimsins, tkifri og mguleikar ba ungmennanna. g held a minn strkur eigi eftir a "hanga tlvunni" til 18 ra aldurs hi minnsta.

N b g a vsu ekki slandi heldur Danmrku ar sem fengi m selja lglega til ungmenna fr 15 ra aldri, en a breytir v ekki a sta parta eru komnir tlvuleikir sem spilast netinu. etta er einfldun en ekki fjarri lagi.

En hver er hin hliin? Unglingarnir eru httir a drekka j, en eir eru lka httir a skrifa og lesa. eir n sr ekki bk og setjast niur og lesa. Nei, eir "chatta" smunum samflagsmilum. eir telja a eir fi ngan lestur t r v a lesa smskilabo.

Sklarnir hafa lka breyst. ar er tlvum af msu tagi rlla fyrir framan nefi eim fr 8-10 ra aldri. Kennararnir urfa bara a virkja eitthva smforrit og krakkarnir lra svo af skjnum. eir skrifa ekki stla hndunum. eir lesa sr ekki til afreyingar.

Ungmennin skiptu t bk og bjr fyrir tlvu.

Svolti kaldhin sn hlutina gti v veri svohljandi:

  • Krakkarnir httu a drekka og lesa, og stainn eru eir edr og lsir.
  • eir fru a bora hollar og hreyfa sig meira, en um lei er sjlfsmynd eirra lsku af eintmum samanburi vi ara samflagsmilunum.
  • sta ess a lra spjara sig frumskginum sem lfi er eru eir heima, til fris tlvunni og undir verndarvng foreldra og kennara fr morgni til kvlds.

Er a of mikil einfldun?


mbl.is Sfellt fleiri lsir og skrifandi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Leggjum niur Selabanka slands

a er vandasamt verk a sitja stl alrisherrans sem reynir astilla saman hagkerfi, samflag, gengi gjaldmiils, inn- og tflutning, verlagsrun, kaupmtt, vexti, sparna, fjrfestingu, fjrml rkisins, kjarasamninga, fjrfestingar, skuldsetningu, tilhneigingu flks til a spara ea eya og kvaranir loforaglara stjrnmlamanna.

a er raun ekki hgt.

frjlsum markai er a verlagi sem sendir skilabo til hinna og essara um hva eigi a gera. Ef bananar hkka veri, t.d. vegna uppskerubrests, getur flk keypt epli stainn mean eir sem geta ekki n banana veri borga uppsett ver og f sitt. Ef skattar vinnu bifvlavirkja hkka og gera viranlega dra reynir flk a kaupa jnustu handlaginna frnda stainn.

Sovtrkjunum kvrtuu opinberir embttismenn yfir laginu sem fylgdi v a kvea ver sundum mismunandi hluta. eir reyndu sitt besta. Alltaf mynduust samt birair, skortur var llu nema vodka (enda verlagur htt) og enginn tti neitt.

Selabanka slands finnst mnnum vera miki a gera hj sr a kvea ver peningum, sem hefur um lei hrif ver llu ru. Alltaf arf a vera varbergi a grpa inn , kaupa og selja gjaldeyri, setja reglur, stunda eftirlit og lgja ngjuraddir eirra sem vilja hrri ea lgri vexti.

Rki ekki a standa framleislu og verlagningu peningum frekar en sementi og ullarsokkum. a a gefa notkun og framleislu peninga frjlsa. Peningar eiga a keppa trausti en ekki v hversu miki bolmagn skattgreiendur hafa til a bjarga mlum egar allt er komi bl og brand.

Zimbabwe fyrir nokkrum rum geisaiverblga upp mrgumhundru prsent ri. argfust menn upp v a gefa t gjaldmila og ar notar almenningur og fyrirtki n marga mismunandi gjaldmila. Af essu ml lra.

Er eftir einhverju a ba?


mbl.is Minni hagvxtur og meiri verblga
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hva er frjlshyggja (og hva ekki)?

g var a hlusta svolti vital dag ar sem einn vimlenda sagi (rttilega) a margt flk vissi ekki raun og veru hva frjlshyggja vri v a fr upplsingar snar um frjlshyggju fr flki sem er andsni frjlshyggju.

Spyrill sagi a a jafnaist vi a flk frddist um runarkenningu Darwins fr Gunnari Krossinum.

Miki rtt!

En hva er frjlshyggja?

Frjlshyggja er s hugsjn a einstaklingurinn s frjls til a gera a sem hann vill mean hann skaar ekki frelsi annarra til a gera a sama. Grundvallarforsendan er hi svokallaa frisemdarlgml, ea Non-aggression Principle, sem er skilgreint svo einum sta:

The non-aggression principle (also called the non-aggression axiom, or the anti-coercion or zero aggression principle or non-initiation of force) is an ethical stance which asserts that "aggression" is inherently illegitimate.

En hva er "aggression" ea rs? a er t.d. ofbeldi af fyrra bragi, augljslega (en ekki sjlfsvrn me beitingu valds). jfnaur er lka rs, hvort sem jfurinn gnar r lkamlega og vingar ig til a lta eigur nar af hendi ea jfnaurinn fer fram skjli ntur og n innar nrveru.

Hva leiir svo af essu? a er margt. Skattheimta er t.d. ekki skilgreind ruvsi en sem jfnaur enda vita allir hvernig fer fyrir eim sem borga ekki sna skatta, t.d. af v vikomandi er ekki sammla v hvernig fjrmununum er eytt ea vill frekar borga rum til a veita smu jnustu og skattheimtan a fjrmagna.

Af essu leiir a sem sjlfra einstaklingur tt a geta drukki ig til daua ea sprauta ig me vmuefnum. hefur um lei ekki rtt a heimta a arir borgi fyrir heilsukvilla sem aflar r me slku lferni.

Af essu leiir a tt a sj fyrir r sjlfur en a rum kosti treysta frjls framlg fr rum til a halda r uppi. Allar r ghjrtuu slir sem vilja astoa sem urfa hjlp af einhverjum stum urfa a sna verki setning sinn og lta eigi f af hendi og geta ekki bara siga lgreglunni samborgara sna til a fjrmagna rlti sitt.

Af essu leiir a ef tt verksmiju sem spr eitri ea sti og drullu yfir hs ngranna ns getur hann saka ig um eignaspjll, sama hva lur vilja stjrnmlamanna til a ba til atvinnu kjrdmi snu.

Af essu leiir a hefur ekki rtt til a gera hva sem er l annarra, t.d. halda fjldafundi ea bja saumaklbb. getur leigt hsni og me leyfi eiganda sagt hva sem vilt, ea tala eigin landareign. Allt sem gerir leyfisleysi landi annars, ea er gert leyfisleysi nu landi, flokkast sem rs.

En hvernig birtist frjlshyggjan stjrnmlum?

a er svo margt.

Frjlshyggjan ltur rkiseinokun af hverju tagi vera rs. etta gildir um menntun, rekstur sjkrahsa ea framleislu peninga.

Frjlshyggjan tortryggir samjappa vald hndum stjrnmlamanna ea rkisvalds v neytendur og ar me almenningur eru bjargarlausir gagnvart kvrunum hins opinbera. Selji maur lfrn hnuegg sem eru verlg og merkt sem lfrn fer hann hausinn daginn eftir a a spyrst t. Selji rkisvaldi okkur eitraar tannfyllingar gerist lti og hgt og enginn missir vinnuna.

Lri er ltil srabt. a er lti ahald flgi v a kjsa margra ra fresti og urfa a vega og meta g og slm verk til a velja flk stur. er betra a geta kosi oft dag, me v a velja eitt en ekki anna, og rva annig frjlsan marka til a koma til mts vi arfir sem flestra sem hraast og hagstast. Lri er skilvirkast ar sem stjrnmlamenn hafa lti sinni knnu og kjsendur geta auveldlega lagt mat verk eirra ea verkleysi.

Frjlshyggjan snst ekki um a fyrirtki eigi a f a gra. au eiga bara a f a starfa, og engar hmlur eiga a vera stofnun hvers kyns fyrirtkja. Fyrirtki tapa og gra, stundum til skiptis. Gmul fyrirtki deyja og n koma stainn. Hestvagnasmiirfara hausinn og blaframleiendur gra. etta er hinskapandi eyileggingsvokallaa. Henni ber a fagna. a er ekkert fyrirtki missandi og a enginn a f srstaka vernd hins opinbera samkeppnisumhverfi.

Frjlshyggjan ltur ekki a nverandi stand s endilega a besta. A rusli s dag safna saman strum trukkum er bara ein lei af mrgum til a koma rgangi fr heimilum. frjlsari heimi vri kannski bi a finna upp margar arar mgulegar lausnir sem fengju a rast samspili neytenda og veitenda.

Frjlshyggjan snst ekki um a traka ldruum, ryrkjum og langveikum. Hn snst um a vi, sem frjlsir einstaklingar, finnum bestu lausnirnar eim takmrkunum sem jarnesk tilvist setur umdeilanlega okkur. Sumir vilja bara gra, arir vilja bara gefa, en flestir eru einhvers staar arna mitt milli. a er rf krftum okkar allra, hvort sem eir felast vvastyrk ea forritunargfum. Frjls markaur hjlpar okkur a hmarka bi framlag okkar til lausna vandamlum heimsins og finna hamingjuna eigin forsendum.

a er ekki til ein einasta persna sem geturbi til blant ein og studd. Hinn frjlsi markaur framleiir margar milljnir dag og selur rfar krnur. A hugsa srhvasamtakamttur mannkyns gti gert fengi hann meira svigrm til a athafna sig!


Sammla um margt

Sumir telja a a s mikill munur Vinstri-grnum og Sjlfstisflokki. a er a vissu leyti rtt, en flokkarnir eru sammla um margt.

g hef t.d. ekki s VG tala fyrir rttkri eyileggingu kvtakerfinu svokallaa. Alltaf vill VG samt hrri skatta allt.

Hvorugur flokkanna vill innlima sland ESB.

Bir vilja auka rkistgjld um heilan helling. VG telur a slkt eigi a fjrmagna me skattahkkunum en Sjlfstisflokkurinn treystir endalaust gri sem stkkar alla skattstofna svo a eir halda fram a mjlka vel tt skattprsentur su stugar ea lkki.

Hvorugur flokkanna leggur herslu rttkar breytingar landbnai.

Hvorugur flokkannatalar fyrir rttkri uppstokkun menntakerfisins ar sem einkaailar f a kenna meira og vkja fr opinberum nmskrm.

Hvorugur flokkanna talar um a einkava heilbrigiskerfi. Meal Sjlfstismanna eru mjrma raddir um a flytja rekstrarbyrg yfir hendur einkaaila rfum srtilvikum. Meira er a samt ekki.

a er helst a innan grasrtarinnar svoklluus hgt a koma auga mismunandi herslur. Innan Sjlfstisflokksins hamast nokkrir frjlshyggjumenn vi a reyna ta flokknum lengra til hgri. Innan VG eru einarirkommnistar sem vilja a rkisvaldi gleypi stra hluta af samflaginu.

Ef essir flokkar kvea a ganga til samstarfs bur okkar sennilega mjg yfirvegaur stjrnarsttmli, fullur af fgrum fyrirheitum en ftkur af mjg reifanlegum agerum.


mbl.is rjr stur til a hefja virur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ef str fyrirtki eru oluskip ...

Maur nokkur viskiptalfinu hefurnlega sagt vitali a "[s]tru fyrirtkin eru oluskip sem urfa a fylla kvtann hverjum mnui og hafa ltinn tma og rmi til a breyta sr hratt". essi maur stofnai sitt eigi fyrirtki til a auka sveigjanleikann gagnvart viskiptavinunu

Ef samlking hans um str fyrirtki ervieigandi hva m segja um str rkjasambnd? Eru au borgarsjakar? Ea m kannski lkja eim vi risastra skrijkla sem haggast um rfa sentmetra ri mean umheimurinn kringum gjrbreytist oft dag?

Auvita eru einstk rki sveigjanlegri en au stru. etta hefur kosti og kosti. Einn kostur er s a au geta hraar gripi tkifri. Annar er s a ef eitthva er a er fljtlegt a laga a. Einn kostur er s a au geta fari sr hraar a voa ef rangar kvaranir eru teknar. au eru lka vikvmari fyrir ytri fllum.

a hltur samt a vera eftirsknarvert a vera sveigjanlegur og algunarhfur. Vi sem einstaklingar ekkjum etta vel. S maur hjli sem stefnir ofan holu villhann vera fljtur a geta bremsa ea breytt um stefnu. S maur staddur ungri lest me llegar bremsur og sr a framundan er verhnpi erfreistandi fyrir hann a ska sr ess avri frekar hjli tt a s yfirleitt ruggara.

egar Bretar losna r vijum ESB opnast heimurinn fyrir . Mr snist eir tla a grpa tkifrin sem a veitir eim og stofna til frverslunar vi mrg rki. ESB mun aldrei gra v a flma Breta fr sr.

a var einn helsti styrkur Evrpu mildum a vera sundru hundru rkja, str og sm. au gtu keppt um besta flki og bestu markaina og tt undir hraa framrun lfunnar. v miur fru au lka oft str vi hvort anna, en yfirleitt voru a strstu rkin a slst vi nnur str rki. au litlu voru of vanmttug til a stunda str a einhverju ri, nema vihvert anna og me notkun atvinnuhermanna sem kostuu skildinginn.

Me v a leggja niur velferarkerfi mtti n koma heimi opinna landamra ar sem a eru hfileikarnir sem fla milli en ekki flk leit a lmusa.


mbl.is Einfaldara a semja vi Breta en ESB
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kru slendingar, ekki safna skuldum!

ri 2007 er komi aftur slandi segja sumir. a er hgt a benda margt sem styur slka fullyringu. Einkaneyslan er komin sama sta. Skuldir heimila eru byrjaar a aukast eftir mrg r af niurgreislum. Nir blar seljast sem aldrei fyrr, sem og heitapottar og anna sem telst ekki til brnustu nausynja. Byggingakranarnir gnfa yfir mrgum svum.

g vona a slenskur almenningur fari samt varlega. Vi lifum brothttum heimi. Eitthva eldfjall gti gosi og stva feramannastrauminn. Einhver fisktegundin gti kvei a synda yfir ara landhelgi. Einhver banki Bandarkjunum ea talu ea annars staar gti fari hliina og tt vi spilaborginni sem fjrmlakerfi heimsins er (flra selabanka sem prenta peninga miklu magni og vona a besta).

Ekki btir r skk a rkisvaldi slandi spennir bogann botn. Vissulega hafa skuldir veri greiddar niur undanfarin r en ekki ngu hratt. Skattar eru enn hstu hum eftir seinustu vinstristjrn. Fjlmrg fyrirtki httusmum rekstri eru eigu hins opinbera, bi rkis og sveitarflaga. Hi opinbera stendur undir grarlegum fjlda flks, bi opinberra starfsmanna (me tilheyrandi lfeyrisskuldbindingum) og btaegum (bi eim sem lifa algjrlega btum og a hluta).

a m mjg lti t af brega til a valda mjgmrgum miklum srsauka og gindum!

En flk a spara og leggja fyrir? Hr fjrmagnstekjuskatturog lgir raunvextir eru ekki beinlnis hvetjandi ttir til a auka sparna. Gjalmiillinn er lka frekar stugur til lengri tma. Stjrnmlamenn munu ekki hika vi a gengisfella krnuna ef a hjlpar eirra plitska mlsta.

flk a fjrfesta einhverju sem heldur vergildi snu okkalega? J, enverlag hlutumeins og hsni og hlutabrfum er n egar blustandi og v frekar hpnar fjrfestingar.

a vri kannski r a sanka a sr traustum erlendum gjaldmilum, eins og svissneska frankanum, og setja bankahlf. Gull og arir gmlmar eru lka alltaf eftirsttir. Hi sama m segja um margar gerir Rolex-ra.

g vil hvetja alla sem geta til a bta vi sig vermtaskapandi jlfun og ekkingu sem btir mguleikana til a afla tekna ef hagkerfi tekur hikstakast. a m t.d. taka nmskei netinu fyrir ltinn pening, svo dmi s teki.

g vil hvetja alla sem eru me neysluskuldir, yfirdrtt, blaln og anna slkt til a borga niur mnusinn.

Ekki endurnja blinn ef hann er okkalegur. Ekki fara drasta mgulega fri. Keyptu nota. Fu lna ea gefins. Gi hirinn er a springa. Verslau ar!

En sama hva vona g a slenskur almenningur fari sr hgt hinu meinta gri. Stjrnmlamenn tala vissulega eins og a s svigrm til grarlegra tgjalda, en ltum ekki blekkjast.


mbl.is Meiri einkaneysla mann en ri 2007
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband