Á nú að beygja sig í duftið?

Það virðist ekki vera margt sem stjórnvöld (bæði ríkisstjórnin og stjórnarandstaðan) eru ekki tilbúin að gera til að þóknast Bretum og Hollendingum.

Fyrst var þeim boðið að Íslendingar mjólkuðu allan hugsanlegan hagvöxt úr hagkerfi sínu í næstu tvo áratugi til að þóknast breskum og hollenskum yfirvöldum, þvert á öll lög ESB. Þessu höfnuðu Bretar.

Því næst var reynt að fá samþykkt lög sem hreinlega gerðu Íslendinga að skuldaþrælum, svo lengi sem Bretum og Hollendingum þóknaðist. Þetta vildi forseti Íslands ekki samþykkja og Bretar og Hollendingar ósáttir við það.

Nú vilja Bretar og Hollendingar að allt Alþingi verði sammála um að skrifa undir 1000 milljarða skuldabréfið í erlendri mynt, áður en gengið er til atkvæða.

Ætli Bretar og Hollendingar verði þá sáttir?

Kröfðust pólitískra sátta

Oftrúin á opinbert eftirlit

Á laugardaginn birtist í Morgunblaðinu alveg ljómandi grein með titilinn "Vandamál leysast ekki með hugarfarinu sem skapaði þau". Þessi titill er mjög lýsandi fyrir umræðuna í dag, þar sem opinbert eftirlit er lofað og boðað að meira þurfi af slíku, á meðan raunin er sú að hið mikla opinbera eftirlit og blástimplun hins opinbera á fjármálakerfinu öllu gerði neytendur værukæra og sljóvga og dró þannig töluvert úr markaðseftirlitinu sem er svo ómissandi þáttur af frjálsum markaði.

Á einum stað er spurt:

Það er alveg góð og gild spurning hvort Íslendingar og aðrir hluthafar og viðskiptavinir íslensku bankanna hefðu ekki komið miklu betur út úr bankahruninu ef hér hefði nákvæmlega ekkert eftirlit verið til staðar, ekkert fjármálaeftirlit, engin[n] seðlabanki og engir ráðherrar með rosalegar yfirlýsingar. Þeir sem áttu hagsmuna að gæta í íslensku bönkunum voru ótrúlega lengi að horfast í augu við vanda þeirra.

Þann sofandahátt má án efa skrifa að verulegu leyti á þá staðreynd að hér var mikið eftirlit og flókið regluverk sem skapaði falskt öryggi. Því miður treysti almenningur á það.

 Góð og gild spurning svo sannarlega. 

Hver sem vill má veita fjármálaráðgjöf

Harma samstöðu á Alþingi

Heimdallur fagnar samstöðu á Alþingi. Ég harma hana. Von Íslands felst í því að ríkisstjórninni sé enginn griður gefinn í aðildarumsókn sinni að ESB og látlausu tali um "skuldbindingar" Íslands, sem eru ekki til staðar nema á milli stjórnmálamanna.

Því miður hafa formenn Sjalla og Framsóknarmanna nú látið táldraga sig að "samninga"borðinu og þeim sagt að þeir fái áhrif, utanlandsferðir og möguleika á að sitja við sama borð og fína fólkið í útlöndum. Þetta er hins vegar skammgóður vermir fyrir framagjarna stjórnmálamenn því um leið og ríkisstjórnin hefur fengið sínu fram, þá hættir hún að hlusta á stjórnarandstöðuna. Og þá er of seint að snúa til baka.

Nú virðist andstaðan við áætlanir ríkisstjórnarinnar vera horfin á Alþingi. Heimdallur fagnar. Ég harma.

Fagna samstöðu á Alþingi

Hvað með fundargjörð?

Utanríkisráðherra, sem nú situr heima á meðan forsætisráðherra sinnir utanríkismálum (í eigin frítíma, á eigin kostnað?), segir nú að forsætisráðherra sé í "einkaheimsókn" í Brussel. Er það annað orð yfir fund þar sem engin fundargerð er skrifuð?

Þeir hafa verið margir, leynifundirnir hjá bæði fyrrum viðskiptamálaráðherra Samfylkingarinnar og öðrum, eftir hrunið. Margt hefur verið rætt og ákveðið á þessum leynifundum og enginn getur vísað í neinar fundargerðir því engar slíkar voru skrifaðar. Þetta hefur valdið mér og öðrum stórkostlegum vandræðum. Hver ákvað hvað, með hverjum, og hvenær? Var skrifað undir eitthvað eða bara rætt og ákveðið? 

Ríkisstjórnin hefur gert sitt besta til að segja sem minnst við almenning. Þegar ríkisstjórnin ákveður eitthvað sín á milli, þá eru allar upplýsingar komnar fram, þótt ekki megi birta þær. Þegar kemur að þjóðaratkvæðagreiðslu, þá vantar alltaf enn eina skýrsluna svo hægt sé að kjósa á réttum forsendum. Þessi feluleikur ríkisstjórnarinnar er sennilega að miklu leyti sprottinn upp úr "einkaheimsóknum" þar sem engar fundargerðir voru ritaðar. 

Og núna er Jóhanna í enn einni...

Jóhanna í einkaheimsókn

Dæmigert fyrir ríkisafskipti af markaði

Það vantar ekki kórinn af fólki sem reiðist yfir bónusgreiðslum í gjaldþrota fyrirtækjum sem ríkisvaldið heldur á lífi með fé skattgreiðenda. Meira að segja þeir sem ákváðu að veita fé skattgreiðenda til illa rekinna fyrirtækja í taprekstri hneykslast á afleiðingum eigin gjörða.

En við hverju bjóst fólk? Bjóst fólk við því að gjaldþrota fyrirtæki sem fengu afhent fé úr vösum skattgreiðenda myndu breyta um stefnu varðandi bónusgreiðslur og önnur fríðindi sem eigendur og æðstu stjórnendur höfðu vanið sig á? Bjóst einhver við að fíkillinn sem fékk ókeypis skammt mundi ákveða, við móttöku nýja skammtsins, að hætta á eiturlyfjum?

Það eru alltaf mistök að láta hið opinbera ákveða hvaða fyrirtæki eiga að fara á hausinn og hver eigi að halda áfram í rekstri. Markaðurinn er eins og stór vél með milljónum tannhjóla sem jafnóðum er skipt út þegar þau bila og standa sig ekki lengur. Þegar ríkisvaldið reynir að troða of stóru tannhjóli í of lítinn gírkassa, setja of lítið tannhjól á milli tveggja annarra, eða líma saman ryðguð og sprungin tannhjól, þá hefur það í för með sér keðjuverkun og eyðileggjandi áhrif á allt gangverkið.

Alltaf.

Reiði vegna bónusgreiðslna AIG

Steingrímur: Ofurlán á okurvöxtum ekki varhugavert

Beint og óbeint segja ráðherrar Icesave-stjórnarinnar að engin leið sé betri en sú að skrifa undir skuldabréf í erlendum gjaldeyri upp á 1000 milljarða á okurvöxtum og um borga af því um ófyrirséða framtíð. Aðrar leiðir eru sagðar varhugaverðar, áhættusamar eða óskynsamlegar, t.d. að kæra Breta og Hollendinga, neita að hlusta á óréttmætar kröfur, stinga Icesave-málinu í skúffuna og sjá hvað Bretar og Hollendingar gera, samþykkja einhvers konar pólitíska málamiðlun með fyrirvörum, og svona má lengi telja. Nei, 33 þingmenn töldu að 1000 milljarða okurskuldabréfið í erlenda gjaldeyrinum væri besta lausn á deilu sem Íslendingar eiga fyrst og fremst við sjálfa sig.

Eða hvar er gíróseðillinn frá Bretum og Hollendingum? Þá meina ég pappírsútgáfan en ekki munnlega rukkunin sem styðst ekki við fugl né fisk.

"Samningsstaða" Íslands er nú ekki verri en það að búið er að sópa út af borðinu öllum "vilyrðum" sem voru gefin út mitt í hringiðu hrunsins og þau því úr sögunni, Bretar og Hollendingar þora ekki að kæra né rukka formlega og beita þess í stað áhrifum sínum innan fjölríkjaklúbba og ESB-gulrótinni á ríkisstjórn Íslands, og eftir að Ólafur Ragnar stakk sokk upp í Jóhönnu og Steingrím hefur stuðningur við málstað íslenskra skattgreiðenda aukist í útlöndum, þrátt fyrir áróðursherferð íslensku ríkisstjórnarinnar gegn þeim á erlendri grundu.

Ísland á hvorki að "semja" um nýja skuldaklafa né fara "dómstóla"leiðina. Það eru Bretar og Hollendingar sem eiga að rukka ef þeir telja sig hafa grundvöll til þess, en ekki við að bjóðast til að borga eitthvað sem engin lögmæt krafa er fyrir. 

Dómstólaleiðin varhugaverð

Heilræði fyrir ríkisstjórnina

Ríkisstjórnin er ráðvillt, og ekki sýnist mér stjórnarandstaðan hafa lausnir á færibandi. Er þá ekki við hæfi að birta heilræði til þingmanna, í formi reynslusögu þar sem rétt úrræði voru tekin og kreppa tekin af lífi á litlum tveimur árum?

Hér er texti um "gleymdu kreppuna" í Bandaríkjunum árin 1920-1923. Örlítill textabútur þaðan, í minni lauslegu og einfölduðu þýðingu:

Í stað "örvunaraðgerða" þá helmingaði ríkisstjórnin útgjöld hins opinbera á tveimur árum. Aðrar aðgerðir voru í svipuðum stíl. Skattprósentur voru snarlækkaðar á alla tekjuhópa. Skuldir hins opinbera voru minnkaðar um þriðjung.

Þar fyrir utan var varla um neinar aðgerðir af hálfu seðlabankans að ræða. Þrátt fyrir hraða efnahagssamdráttarins þá aðhafðist seðlabankinn ekkert til að auka peningamagn í umferð og berjast þannig gegn samdrættinum [hjöðnun verðlags]. Sumarið eftir að kreppan hófst voru merki efnahagsbata þegar byrjuð að sjást. Ári seinna hafði atvinnuleysi helmingast og var komið í 2.4% öðru ári síðar.

Kreppan 1920-1923 í Bandaríkjunum hófst sem sú alvarlegasta í sögu Bandaríkjanna en var á brott 2 árum seinna. Ástæða: Ríkisvaldið leyfði hagkerfinu að hreinsa sig af peningaprentun og hallarekstri fyrri heimstyrjaldar og dró stórkostlega úr umsvifum sínum.

Kreppan sem hófst árið 1929 hófst af öðrum ástæðum en byrjaði ekki verr en sú árið 1920. Hún entist í áratug og einkenndist frá upphafi af stórkostlegum "örvunaraðgerðum" hins opinbera. Hagkerfinu var ekki leyft að jafna sig á peningaprentun 3. áratugs 20. aldar. Afleiðingin var heimskreppa.

Skyldu hagfræðingar hafa lært eitthvað? Nei. Þeir ætla sér að endurtaka öll mistök Kreppunnar miklu.

Mörg stórmál óleyst á ársafmæli stjórnar

Bos: Ísland á ekki að borga

Vonandi minnir hin íslenska sendinefnd fjármálaráðherra Hollands á hans eigin orð (takk):

Allereerst door - in Europees verband - fundamenteel naar de inrichting van het depositogarantiestelsel te kijken. Dit stelsel is namelijk niet ontworpen voor een crisis van het hele systeem maar voor het falen van één enkele bank.

Þýðing:  First, by - in a European context - fundamental to the establishment of the deposit guarantee scheme to look. This system is not designed for a crisis of the whole system but the failure of a single bank.

 Samkvæmt lögum Evrópusambandsins og þeirra íslensku sem voru samin út frá þeim þá skuldar íslenska ríkið ekki krónu vegna innistæða neins banka. Þetta er lagalegur veruleiki og ekki hægt að deila um hann.

Hinn pólitíski veruleiki er önnur saga. Viljum við blíðka stórþjóðir í ESB til að mýkja fyrir inngöngu Íslands inn í þann klúbb? Hversu mikið á að leggja á íslenska skattgreiðendur í þeim tilgangi? Hversu langt á að teygja sig til að virða vilyrði fráfarandi ríkisstjórnar frá 11. október 2008 þegar sjálf Ingibjörg Sólrún, ESB-sinni og Samfylkingar-maður með meiru, hefur sagt að þau vilyrði séu úr sögunni?

Hún er ekki fjölmenn, sú sveit sem vill ýta íslenskum almenningi að ósekju í gegnum eld og brennistein til að skora pólitísk stig hjá fyrrum andstæðingi Íslands í þorskastríðunum. En hún er hávær.

Rætt við Bos og Myners

Engin kreppa hjá elítunni?

62 milljónum króna veitt í afþreyingu úr vösum útsvarsgreiðendum í Reykjavík, það er ekkert annað! Miðað við að 13% af tekjum Reykvíkinga séu gerðar upptækar í hverjum mánuði, og miðað við 400 þús. krónur í mánaðarlaun, þá er verið að eyða blóði og svita tæplega 1200 vinnandi Reykjavíkinga í afþreyingu fyrir einhverja allt aðra Reykjavíkinga sem tíma ekki að borga fyrir tómstundir sínar sjálfir.

Og það í mestu kreppu Íslandssögunnar!

Já, svona hefur menningarelítan það gott á meðan almenningur missir húsnæði sitt og vonar á hverjum degi að það sé til salt í grautinn.

Ósmekklegt, svo ekki sé meira sagt.

Borgin veitir menningarstyrki

Hverju var afstýrt?

Athyglisvert sjálfshrós á ferðinni hér:

"... þrátt fyrir að stjórnvaldsaðgerðir hafi afstýrt heimskreppu ..."

Nú spyr ég einfaldlega: Hvernig geta stjórnvaldsaðgerðir afstýrt kreppu?

Svarið er: Þær geta það ekki.

Ríkisvaldið er sérstakt fyrirbæri. Það þarf ekki að leita samþykkis áður en það eyðir fé annarra. Stofni það til stórkostlegra skulda, þá lenda þær einfaldlega á ófæddum einstaklingum. Ausi það fé í framkvæmdir, þá eys það jafnframt fé frá öðrum, og sennilega arðbærari framkvæmdum einkaaðila. Brúin sem ríkisvaldið reisir eru fyrirtækin sem aldrei urðu til á markaðinum.

Það er rétt að stjórnvöld um allan heim hafa verið dugleg að þjóðnýta, taka eignanámi, "bjarga" einum á kostnað annars, herða reglur, hækka skatta, flæma fjármagn úr landi, grafa undan gjaldmiðlum með stjórnlausri seðlaprentun, blása í götótta blöðru, koma í veg fyrir úthreinsun á gjaldþrota rekstri, refsa viðskiptalífinu, efla fóstruríkið, þenja út peningaverð á hinu og þessu og rýra kaupmátt peninganna um leið, og svona má lengi telja. Þau hafa hins vegar ekki bjargað neinu.

Sá efnahagsbati sem hugsanlega hefur átt sér stað hefur átt sér stað þar sem ríkisvaldið hefur ekki beitt sér. Svokallaðir vogunarsjóðir hafa farið á hausinn í stórum stíl og arðbærar eignir þeirra fundið nýja eigendur, án þess að blaðamenn hafi mikið nefnt það. Fyrirtæki hafa hagrætt og reynt að aðlagast á markaði þar sem ríkisvaldið er orðið sífellt erfiðara viðureignar. Sumir hafa náð að flýja með verðmæti sín undan blóðsjúgandi skattheimtunni. Hinn svarti markaður, sem hélt Sovétríkjunum á floti í áratugi, er að taka kipp.

Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn ætti að spara sjálfshrósið og hætta að tala um endalok fjármálakreppunnar. Sú kreppa er bara rétt að byrja.

Fjárfestar grípa til varna