Bloggfrslur mnaarins, september 2015

Fli fr ftkt

Margir flttamenn eru ekki a flja str heldur llegt efnahagslegt stand heimalandinu. Str fara yfirleitt fram ftkum rkjum og mtti segja a ftkt s v str sta strsstands samhlia trarlegu ofstki.

a er enginn vandi a lkna ftkt og gera a ar me nausynlegt fyrir flk a rfa sig og sna upp me rtum og leggja land undir ft. a vill enginn gerast flttamaur og v sjlfsagt ml a hugleia leiir til a bta standi fyrir sem telja sig dag urfa a flja.

g er hrna aallega a vsa til efnahagslegu flttamannanna en vil meina a me v a trma ftkt s einnig hgt a ganga langt a trma strum.

Til a trma fkt urfa ftk rki bara a apa upp vel prfaar aferir hinna rku landa (e.t.v. a undanskildum oluauugum rkjum sem skekkja oft samanburinn). Hvaa aferir eru a?

  • Tryggja eignartt
  • Tryggja gegnsja lggjf og gera hana eins fyrir alla ba
  • Tryggja agengi a stugum gjaldmili/gjaldmilum
  • Minnka rkisvaldi
  • Tryggja rtt flks til a tj sig, hittast og skiptast skounum
  • Tryggja rtt flks til a versla sn milli og vi umheiminn

Me rum orum: Fylgja uppskriftinni sem lyfti Evrpu r moldarkofunum, sem og strum svum Asu og auvita Norur-Amerku.

etta er raun sraeinfalt framkvmd en a sem allt strandar yfirleitt eru stjrnmlamenn sem hugsa um a eitt a verja og tryggja vld sn og sinna og beita rkisvaldinu eins og hlfgerri kylfu sem reyna a hrfla vi stu eirra.

Ftkt rkja og allar afleiingar ftktar, t.d. flttamannastraumur fr svum ar sem engin eru strin, er raun heimatilbi vandaml. Rki sem eru ftk svo ratugum skiptir eru a af rkrttum og auskiljanlegum stum. etta m gjarnan benda.


mbl.is 4,5 milljnir barna fltta
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hi opinbera hkkar matvlaver um 6 milljara + lagningu

Neytendastofa kva a sjga 6 milljara t r nokkrum matvruverslunum og vinga r til a skja essa 6 milljara vasa neytenda, sem verur vitaskuld gert me hrri lagningu.

Gar frttir?

Auvita er leiinlegt a geta ekki gengi a rttum merkingum ea sakna merkinga en hrna hefur hi opinbera nkvmlega ekkert hlutverk. Verslanir geta keppt gum og rttum vermerkingum rtt eins og rvali, agengi, lsingu, hitastigi og jnustu almennt. Sumar kjsa a spara mannaflann sem fer a vermerkja og nta hann eitthva anna, t.d. manna kassana. Arar vermerkja allt ttlur og manna hvern kassa en urfa a mta eim kostnai me hrri lagningu ea minna rvali ea bi. Hi opinbera einfaldlega a lta etta eiga sig. Hrna geta neytendur og sluailar einfaldlega reifa sig fram ar til lausn meintum vandamlum er fundin.

Til hamingju, slendingar, me hin auknu tgjld til vermerkinga! Allir sttir?


mbl.is Sj matvruverslanir sektaar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

tt a smrri stjrneiningum

mean rkisstjrnir og nnur yfirvld leiast stugt tt til aukinnar mistringar og skn meiri vld hefur almenningur yfirleitt enda v a spyrna vi ftum og krefjast aukins forris yfir sjlfum sr. Rmarveldi hrundi egar valdataumarnir voru ornir of teygir. Bandarkjunum eru margir a hugleia leiir til a takmarka vld alrkisins, m.a. me sjlfstisyfirlsingum. Sovtrkin og Jgslava brotnuu marga mola um lei og mistjrnin missti mttinn a hluta. Tbet vill t r Kna,Baskar t rSpni, Skotar vilja margir hverjir t r Bretlandi og nna er sjlfsstishreyfing Katalnu komin gott skri.

Mistjrnin, hver sem hn er, ltur auvita tortryggnum augum svona tilhneigingu og prfar allt sem hn getur til a dempa hana: Hrslurur, htanir, mtur og srmeferir. Hinir stru undirliggjandi straumar vera samt ekki auveldlega stvair egar eir eru komnir skri.

Lnd eins og sland jna hr hlutverki fordmis fyrir margar sjlfstishreyfingar. slendingar eru mjg fmenn j en engu a sur sjlfsst, me eigin utanrkisstefnu, fiskimi, aulindir, frverslunarsamninga og stjrnkerfi. slendingar hafa a vsu oft nota sjlfssti sitt til a apa upp vitleysuna fr rum, en s mguleiki er a.m.k. til staar a lra af reynslunni og gera eitthva skynsamlegra nst. S mguleiki er varla til staar egar arf a sannfra fjarlga mistjrn um a gera rttkar breytingar.

Sjlfur hef g tala fyrir va slandi veri a gert auveldara a kljfa upp sveitarflg og fra annig valdi r milgum rhsum og nrumhverfi. Ef stjrnmlamenn geta gengi a skattgreiendum snum vsum er alltaf htt vi a eir fi frnlegar hugmyndirsem enda oftar en ekki a kosta egna eirra strf.

mildum var Evrpa einn str hrrigrauturaf litlum borgrkjum, sjlfstjrnarsvum og strri rkjum. Flk gat ferast frjls fera sinna og kosi me ftunum. etta veitti plitskt ahald en lka gar astur fyrir tilraunastarfsemi. au rki sem vru eignir egna sinna og tryggu friinn blmstruu. au sem gleyptu str svi undir sig og lgu hmlur feralg og viskipti stu eftir, a.m.k. efnahagslega. Plitsk sundurleitni Evrpu stulai rauna velgengni hennar. Kannski eru slkir tmar aftur handan vi horni.


mbl.is Sjlfstissinnar lsa yfir sigri
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

End the S!

Bandarkjunum eru fleiri og fleiri a tta sig v a selabankinn ar landi, Federal Reserve, er ekki uppspretta velmegunar og stugleika heldur er miklu frekar hitt: Valdur a stugleika og skeringu lfskjara.

essir Bandarkjamenn hrpa "End the Fed"og hafa lg a mla.

a er nkvmlega engin nausyn sem rekur rkisvaldi til a einoka peningatgfu heldur er etta stjrntki eins og hver nnur rkisafskipti. Selabanki slands er nausynleg rkisstofnun og hana ttu yfirvld a leggja niur.

Hva kmi stainn? a kemur ljs. Ef sagan kennir okkur eitthva er betri t vndum. Ef hagfrin kennir okkur eitthva er betri t vndum. a m v vnta ess a ef Selabanki slands heyri sgunni til vri betri t vndum (en a vsu ekki fyrir sem nrast nverandi fyrirkomulagi, gjarnan kostna annarra).


mbl.is Aldrei aftur haftalaus krna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nokkur or um viskiptabnn

Viskiptabnn eru gmul uppfinning. au hafa veri notu msum tilgangi. Afleiingar eirra eru samt svipaar flestum tilvikum.

Oftar en ekki leia viskiptabnn til ess a fyrirtkjum ea verksmijum er loka og eir sem missa vinnuna eru yfirleitt almenningur vikomandi svis.

au leia lka til ess a rki sem setur viskiptabanni er a neyta sr um hagst kjr og a bitnar almenningi sem arf a finna sr llegri valkosti ea borga meira fyrir eitthva svipa.

Viskiptabnn valda lka ruglingi milli ess a stunda viskipti og ess a vera sttur vi eitthva. Viskipti eru eli snu frisamleg og gagnleg fyrir alla sem a eim koma (annars vru au ekki stundu og menn vru a gera eitthva annaog ltu viskiptin eiga sig). Me v a kfa frjls viskipti er veri a takmarka mguleika flks a nta au tkifri sem annars vru til staar til a bta kjr sn.

Viskiptabnn geta tt undir lgu og plitskan og efnahagslegan stugleika og framapotarar rum stjrnmlamanna eru fljtir a nta slkt til a styrkja vld sn.Viskiptabnn styrkja v svfna og harsvraa stjrnmlamenn.

Viskiptabann srael er ekki bara gagnslaustheldur hefur n egar leitt til mikils taps fyrir slenskan efnahag. g vona a menn hafi lrt sna lexu og minnist ora Jns Sigurssonar sem sagi a slendingar ttu a rkta eigin gar og stunda frjls viskipti vi alla.


mbl.is Harmar kvrun borgarstjrnar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Harmleikur harmleik ofan

Flttamannastraumurinn fr Srlandi er mannlegur harmleikur af mrgum stum.

Flk er a flja bi str og efnahagslegt stand. Hvoru tveggja m a svo til lluleyti skrifa yfirvld Miausturlndum auk hinna msu stupresta sem nota trarbrg sem tyllistu til a n vldum yfir rum. Hin msu yfirvld skiptast a senda peninga til hinna og essara hersku hpanna von um a rtt blbrigi slam veri ofan vopnuum tkum. Yfirvld vihalda einnig efnahagsstefnu sem skilar engu nema ftkt til almennings. egar etta tvennt leggst saman - eilfur friur og murlegt efnahagslegt stand - er ekki skrti a flk fli.

Meal flttamannanna eru heilu hparnir af barnlausum karlmnnum sem eru sennilega ekki a flja fri sjlfu sr heldur fljta me flttamannastraumnum inn Evrpu ar sem eir sj fram betra ea auveldara lf. Sumir vilja vinna en arir vilja komast opinbera framfrslu. eir munu ekki leggja sig miki fram til a alagast mttkulandi snu nema sur s.

Margir flttamannanna eru vissulega barnafjlskyldur sem ttast um lf sitt. En af hverju a sigla yfir Mijararhafi leikum btum? a er sennilega af v Tyrkland hefur skellt ls, og rkin sunnan vi Srland hafa engan huga essum harmleik rtt fyrir a vera beinlnis hluti af stum friarins. Saudi-Araba hltur a toppa hrsnina:

While European countries are being lectured about their failure to take in enough refugees, Saudi Arabia which has taken in precisely zero migrants has 100,000 air conditioned tents that can house over 3 million people sitting empty. (Heimild)

N veit g ekki hversu lengi Evrpa a taka vi. Kannski httir hn aldrei fyrr en eirir einkenna daglegt lf mrgum borgum ea ar til kosningar spa llum nverandi stjrnmlamnnum t atvinnuleysi, ea egar almenningur fer a streyma gturnar og byggja veggi kringum hverfin sn. a kemur ljs.

a er erfitt a horfa upp ennan mannlega harmleik sem skekur n Srland og ba landsins, og srstaklega brnin sem eru strstu frnarlmbin llu essu.


mbl.is Anna barnslk rak land
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

En hva me augljsustu lausnina?

Lagt er til a allir feramenn slandi verir nair grarlega, veski eirra tmd og eir flmdir fr landinu me slma umsgn farteskinu. g held a slendingar veri fljtir a leysa au vandaml sem eir telja fylgja komu margra feramanna, v fir munu nenna a koma ef svona mefer bur eirra.

Hva me a gefa landareigendum einfaldlega full yfirr yfir eignum snum stainn? eir gtu girt af, rukka, byggt stga og beint umfer fr sumum svum og nnur?

Me rum orum: A leyfa landeigendum a stra agangi a landi snu sama htt og venjulegur maur strir agangi a veislusal sinni eigu, ea eigin stofu eigin heimili?

Er a of augljs lausn fyrir spekingaklbba landsins?


mbl.is Feramenn veri skyldair nmskei
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

a er gott a vinna hj hinu opinbera

eir sem vinna hj hinu opinbera hafa a nugt. eir njta lfeyrisrttinda sem fir geta keppt vi. eir ba vi miklu meira starfsryggi en arir. eir geta skammta sr laun og frindi kostna annarra nnast endalaust n ess a einhver spyrni vi ftum.

Hi opinbera framleiir engin vermti. a hirir vermti af rum og dreifir til starfsmanna sinna og mis verkefni. Rkisvaldi framleiir hvorki sk n fisk en hirir ess sta vermti af eim sem gera a.

Margar tilraunir hafa veri gerar gegnum tina og ti um allan heim til a reyna temja hi opinbera.Til ess voru til dmis stjrnarskrr fundnar upp, auk ess sem rkisvaldi framkvmir allskyns endurskoun sjlfu sr. Ekkert virkar samt til lengri tma. Rkisvald hefur alltaf tilhneigingu til a enjast t og hira meira og meira. Almenningur ltur glepjast og runin heldur fram ar til lfskjr geta ekki lengur batna rtt fyrir aukna framleini einkaaila.

J, a er gott a vera opinber starfsmaur.


mbl.is Laun opinberra starfsmanna hkka meira
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Eru skattalkkanir ensluhvetjandi?

frtt Vsir.issegir:

Hins vegar telur sgeir Jnsson, dsent vi hagfrideild Hskla slands, a skattalkkanir geti leitt til enslu. Hann segir mikilvgt a sna ahald rekstri rkissjs, ef auknum tekjum rkissji verur eytt egar rkir mebyr geti rkissjur lent tmu tjni egar niursveifla kemur aftur hagkerfi.

Til a komast a essari niurstu arf a svara j vi bumaf eftirfarandi spurningum (sem g lna fr kunningja n ess a geta heimilda):

  • Eru peningar ensluhvetjandi egar flk eyir eim en ekki egar rki eyir eim?
  • Og er meiri rstingur flk a eya snum eigin peningum en ingmenn a eya annarra manna peningum?

Maur arf virkilega a hafa lesi yfir sig til a svara essum spurningum me j.


Engar reglur, en mikil regla

egar flugflg slandi auglsa flugsti tilbosveri gilda engar reglur ea vimianir um hversu mrg sti urfi a vera boi tilgreindu veri. Formaur Neytendasamtakanna segir a vera byrg neytenda a vera vakandi.

Er etta frtt?

Auvita urfa neytendur a vera vakandi. Sofandi neytendur eru neytendur sem borga miki og f lti. Reglur svfa neytendur. N gilda til dmis hvergi fleiri reglur en um rekstur fjrmlastofnana og neytendur ganga sennilega t fr v a ar me s allt lagi me rekstur eirra. Bankarnir nta svo tkifri og rukka fyrir allt sem eir geta eins gegnsjan htt og eir komast upp me, og ekki veitir af v regluverki kostar alveg grynni fjr.

kall margra eftir fleiri reglum er til merkis um algjrt skilningsleysi lgmlum markaarins. Upplsingafulltr WOW air orar etta gtlega:etta er svo sbreytilegt eftir fangastum, rstma, framboi og eftirspurn a ekki er hgt a skipta essu einhverja kvena prsentu.

Smu or gilda um allt fr verlagi rjmass og svnakjts til lopapeysa. Me v a stilla af frambo og eftirspurn gegnum verlagi er veri a koma takmrkuum framleisluttum hagkvmasta farveginn. Ef stefnir a rjmas s a vera uppseldur er upplagt a hkka ver honum til a tryggja a eim sem langar mest sinn fi hann mean eir sem tma ekki a borga meira geta fengi sr eitthva anna. Hi hkkandi verlag gefur um lei skilabo til framleienda um a framleia meira og svala annig eftirspurninni miklu. Allir vinna til lengri tma tt sumir urfi a stta sig vi gosdrykk tmabundi mean verlagi er htt og hin aukna framleisla er leiinni.

Regluverk ruglar neytendur, deyfir ahald eirra og fer strax t verlagi sem aukinn kostnaur vi a stunda viskipti. Rkisvaldi ntur hins vegar gs af auknum umsvifum og getur haldi her eftirlitsmanna vi vinnu og tryggt sr hollustu eirra vi rkisvaldi, kostna allra annarra og srstaklega hins frjlsa framtaks.


mbl.is Engar reglur um fjlda tilbossta
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband