Bloggfrslur mnaarins, jl 2012

Hi opinbera rur, og a er r a kenna

Hi opinbera slandi hefur alltof mikil vld, og au vld sem a hefur ekki er alltof auvelt fyrir a a hrifsa til sn.

etta ltur almenningur vigangast. a er v almenningi a kenna a rkisvaldi getur rskast me allt og alla. Hinir fu sem hafa vldin hj hinu opinbera gtu aldrei stjrna hinum mrgu ef hinir mrgu ltu ekki stjrna sr mtmlalaust.

N hefur borgarstjrn kvei a hkka strkostlega ver a blastum miborg Reykjavkur. Margir, sem hfu aga unnu hlji mean borgaryfirvld beittu ara ofbeldi, tj sig nna. En nna er a ori of seint. eir sem reka ekki verslun vi Laugarveg egja nna, en egar borgin snr sr a eim verur ekki hgt a bast vi stuningi t.d. fr kaupmnnum vi Laugarveg.

Vld hins opinbera slandi eru alltof, alltof mikil. au eru meiri dag en fyrir 20 rum, og meiri dag en gr. Er a af v flk dag er vinstrisinnara og ar me sur frt um a stjrna sr sjlft? Er a af v eir sem skjast eftir opinberum vldum eru klrari en vi hin sem skjumst bara eftir v a stunda vermtaskapandi vinnu?


mbl.is Telur hkkun gjalda valda miklum skaa
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skatta'skjl' eru g fyrir hagkerfi hskattalanda

Svo lengi sem skattar hafa veri til hafa menn seti sveittir yfir leium til a forast . Hinn "venjulegi" skattgreiandi passar sig til dmis vel v a telja ekki krnu meira fram en hann arf samkvmt lgum. Hinn "rki" hefur kringum sig her af lgfringum og endurskoendum til a finna "holur" og koma tekjum snum skjl.

Skattheimta sar vermtum og tma eirra sem vermtanna afla. A menn vilji greia eins lga skatta og eir geta, mega og urfa er einfaldlega elilegt, burts fr v hvort menn telji svo a skattheimtan s ntt eitthva uppbyggilegt ea ekki. Meira a segja skattheimtuprestur eins og prfessor orvaldur Gylfason telur ekki fram r tekjur sem hann fr greiddar utan slands (t.d. fr Aljagjaldeyrissjnum). Skiljanlega.

En hva sem v lur er hgt a spyrja sig a einu: Vri a gott fyrir hagkerfi a allir greiddu skatt af llum tekjum snum?

Svari vi v er einfaldlega nei.

Eftir v sem meira er eftir af tekjum vasa ess sem teknanna aflar, eim mun betra. Rkisvaldi er einfaldlega skelfilegur notandi peninga, og sar eim vitleysu. Allt sem rki gerir er bi drara og verra en a sem gert er opnu, frjlsu og hindruu samkeppnisumhverfi einkaaila.

(N gti einhver spurt: Hva er opi, frjlst og hindra samkeppnisumhverfi? Svari er ekki fundi t.d. "samkeppni" opinberra ea hlfopinberra fyrirtkja, t.d. rafveitna. Rkisvaldi skiptir sr af nnast llum mrkuum og gerir agengi a eim annig drt og unglamalegt. En ef g tti a taka dmi vri til dmis hgt a nefna marka klsettbursta. Um gilda far reglur, eir eru hflega tollair og skattlagning er svipu og llu ru. myndum okkur a rkisvaldi si um a framleia og selja klsettbursta. Sr einhver fyrir sr auki rval, lgra ver og betra agengi? Vonandi ekki.)

Boskapurinn er sem sagt essi: Eftir v sem launegar og fjrmagnseigendur geta haldi meira eftir af tekjum snum, eim mun meira er til rstfunar eitthva uppbyggilegt, hvort sem a eru vigerir hsum, fatakaup brnin, fjrfesting sprotafyrirtki, n tlva ea betri rmdna.

Hva er svo ri vi fltta fjrmagns "skattaskjl"? A gera ann fltta drari en sjlfa skattheimtuna, sem sagt a minnka skattheimtuna a miki a flttinn fr henni kostar meira en skatturinn sem er til innheimtu.


mbl.is Nafngreina aila skattaskjlum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hallalaus rkisstjur - eftir nstu kosningar?

Stjrnmlamenn hafa gjarnan gott auga fyrir tmasetningum. Nna lofar rkisstjrnin v a eftir 2 r, ea egar kosningar hafa veri haldnar og n rkisstjrn hefur veri myndu, veri rkissjur orinn hallalaus. Sennilega er a rtt v vinstriflokkarnir vera ornir svo litlir ingi a menn geta fari a taka glruleysinu rekstri rkisins dag.

En miki er g annars orinn reyttur v a stjrnmlamenn taki hagfrina gslingu og noti sem afskun fyrir plitskri hugmyndafri sinni. Hallarekstur rkissjs til dmis a vera "nausynlegur" til a "koma hjlum atvinnulfsins af sta". Ekkert slkt er satt. Rkissjur er rekinn me halla v stjrnmlamenn me takmarkaan lftma ingi vilja eya eins miklu og eir geta mean eir geta.


mbl.is 220 milljarar vexti rem rum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gamalt vn njum belgjum

Hagfringar eru skrtin hjr. Sumir skilja alveg gangverk hagkerfisins, og memli eirra stula a vexti hagkerfa (og eru v g ef markmii er a stkka hagkerfi). Sumir skilja hins vegar ekkert, og vita ekkert hva gerist hagkerfum. Dmi um ummli fr slkum hpi hagfringa:

Rkir einstaklingar evrusvinu ttu a greia hrri skatta ea vera neyddir til ess a lna rkistjrnum vanda f barttunni vi efnahagsvandann.

Hrna er lg fram tillaga um a sltra mjlkurbeljunni til a eiga fyrir nstu mlt, en v gleymt a morgun arf hvoru tveggja: Mjlk fr beljunni og kjt af klfi hennar.

essi tillaga sprettur af sama misskilda "skla" hagfrinnar og boar jntingar fyrirtkja, fjrhagslegar barsmar eim sem leggja fyrir, upphafningu hegun eirra sem drekkja sr skuldsettri neyslu, og stugar skattahkkanir til a bra djpa gj milli eyslu og skattheimtu hins opinbera.

stuttu mli sagt: Gamalt vn njum belgjum.

Ea rttara sagt: Sama nta vni og rkisstjrn slands bur upp , en pakka inn arar umbir.

Morgunblai hefi gert vel me v a finna einn af gu hagfringunum til a gera grn a essari tillgu en mlefnalegan htt, en a tti a vera auvelt.


mbl.is Neya tti efnaa til a lna f
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Blan er a fast

Blaamaur skrifar:

msir hafa sp v a framundan s verbla fasteignamarkai. Mia vi vsitlu bavers hfuborgarsvinu sem jskr heldur utan um er ekki a sj a mikil hkkun s a eiga sr sta fasteignaveri. Sustu 12 mnuina hefur vsitalan hkka um 5,25%, en a er mjg svipa og verblgan. a er v ekki a sj a nein raunvershkkun s a eiga sr sta hsni.

Me "msum" er meal annarra tt vi Heiar Gujnsson, fjrfesti, og Viskiptablai - sj nnar hr.

Blaamaur fer ekki nnar t forsendur ess a msir eru a sp hr nrri blu fasteignamarkainum. a eru trverugar forsendur sem g s ekki stu til a draga efa tt tlfrin s e.t.v. ekki byrju a sna miklar hkkanir fasteignaveri.

Og a er oft kjarni mlsins: Menn einblna oft of miki tlurnar og gleyma forsendunum, v sem liggur a baki og vi hverju m bast. Blaamaur gerir vel me v a nefna verblgusp "missa" aila, en hann tti a vara sig a drukkna tlfri. Forsendur blu fasteignamarkai eru til staar, fjlmargir ailar (t.d. bankarnir) eru bnir a stofna deildir ea dtturfyrirtki sem eiga a koma f r lausu formi og fasteignir, gjaldeyrishftin fara ekki t essarar rkisstjrnar og verblgubli geysar fram.

Blan er a fast. Hn er e.t.v. bara rauur blettur bili, en fyllist af grefti nstu vikum og mnuum.


mbl.is 20% meiri velta fasteignamarkai
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Engin 'svik', engin gisting

Fjldi fyrirtkja, hvort sem au bja upp gistingu ea vigerarjnustu, klippingu ea veitingar, "svkja undan skatti". a gera au einfaldlega vegna ess a skatturinn er svo hr, a reksturinn fullri skattheimtu borgar sig ekki.

etta er hgt a skra betur.

myndum okkur tv fyrirtki sem stunda tiltekna jnustu, kllum au Dav og Golat.

Golat er me mikinn fjlda viskiptavina, og mikinn fjlda endurskoenda og lgfringa til a sj um bkhaldi. Lggjfin er flkin og glopptt, en me rttri ekkingu er hgt a finna gloppurnar og annig lgmarka tgjld rkisreksturinn, lglega. Hgt er a meta eignir sem efnislegar og annig halda uppi hlutabrfaveri fyrir eigendur ess. Hgt er a skilgreina jnustu sem verktakavinnu. Hgt er a bja t mis verkefni ef au eru ngilega str til a utanakomandi aili fist til a vinna au. S aili arf svo a "dla" vi skattinn sinn htt.

Dav er lti fyrirtki, enda tiltlulega ntt nlinni. a hefur ekki efni mrgum endurskoendum. Viskiptavinir koma e.t.v. inn strum hpum en annig a langur tmi lur milli hpanna. Laun arf a greia tt lti s a gera. Eigendur essa fyrirtkis urfa ar a auki a senda stran hluta af veltu sinni til rkisins formi skatta. Geri eir a fer fyrirtki hausinn. Golat hirir viskiptavinina, og hkkar hj eim veri.

Hir skattar hreinsa t samkeppni fyrir stru ailana, stula a fkeppni, fkka valkostum fyrir neytandann og drepa niur framtak einstaklinga.

kk s hinum vtku "skattsvikum" er r ngu a velja fyrir feramenn slandi, og eir lta a jafnvel berast til vina sinna og ttingja sem eru a kvea hvert eigi a ferast nst.

Skatt"svikin" eru v hagfrilega jkv.

En au senda "rng skilabo", segir rkisvaldi, sem yrstir hverja krnu hverjum vasa.


mbl.is Fjlmrg gistiheimili svkja undan skatti
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Verkalsflg boa yfirleitt ranga hagfri

Verkalsflg eru yfirleitt srhagsmunaflg og au boa gjarnan hagfri ftktar og viskiptahindrana.

slenskar lopapeysur, sem eru prjnaar af slensku handverksflki, eru drar og fyrir v eru gar stur: Mikill framleislukostnaur enda um vanda handverk a ra. Venjulegt flk getur ekki leyft sr a eignast slka gripi nema frna miklu stainn. Einhverjum hefur v dotti hug a flytja lopann t og lopapeysur inn sem m selja miklu lgra veri. Lopapeysur r slenskri ull vera annig agengilegar fyrir fleiri.

Knverka framleislan er ekki slenskt handverk. Srstaa lopapeysa framleiddar slandi me slensku handverki er breytt fr v sem ur var. r peysur eru og vera drar. Kannski kemur einhver rstingur lagninguna, sem var e.t.v. ekki mikil fyrir, en etta er bara spurning um a lta frambo og eftirspurn n saman me rttu veri. Ef a ver er ekki til, er einfaldlega ekki ng eftirspurn eftir slensku handverki formi lopapeysa. En g efast um a a s raunin.

Verkalsflg grttu vlar upphafi inbyltingarinnar af tta vi a vlarnar geru verkamenn arfa og atvinnulausa. S tti var byggur skorti hagfriekkingu. Nna eru vlar t um allt, en skorturinn hagfriekkingunni hefur lti breyst.


mbl.is Vilja upplsingar um innfluttar lopapeysur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband