Bloggfrslur mnaarins, ma 2014

slendingar eiga a selja fiskiskipin sn

slendingar eiga alltof mrg fiskiskip. Fiskiskip geta veitt miklu meira hvern hafnarmelim en smbtar. Smbtar eru v atvinnuskapandi mia vi fiskiskipin. Ef slendingar seldu ll fiskiskip sn og tkju upp smbtatger stainn vri hgt a trma atvinnuleysi slandi.

slendingar geta lkasma blaogsauma ftr leri og fiskiroi. Innflutningur blum og fatnai er sun drmtum gjaldeyri og ber a torvelda. slendingar geta frt sig nr sjlfsurftarbskap me v a beita tollum og skttum og hreinlega boum og bnnum.

Gallinn vi a spara gjaldeyrinn og koma llum slendingum vinnu vi a gera hlutina frumstan en jlegan htt er samt s a lfskjr slendinga tkju dfu niur vi. slendingar tkju ekki lengur tt verkaskiptingu heimsins ar sem hver og einn einstaklingur finnur eitthva til a srhfa sig a gera samkeppnishfan htt, og skipta svo eirri vinnu vi ara sem gera hi sama einhvers staar annars staar heiminum. slenskur forritari tki ekki tt verkaskiptingu vi fataframleianda Asu, svo dmi s teki. Bir stu sitthvoru horninu heimskortinu, ynnu me llegri forrit en ella og yru a eya meira f verri kli en ella, og draga ar me r lfsgum snum mia vi a sem ur var. Hvorugur hefi efni a leggja f til hliar og fjrfesta arsmum framkvmdum og endurbtum ar sem meira fjrmagn kmi sta meiri vinnu og geri vinnustundina um lei vermtari.

En slandi vri ng af vinnu og innlendri og jlegri framleislu. a finnst mrgum svo mikilvgt. ess vegna grta slendingar hfnina sna me viskiptahindrunum og annarri eins gapandi vitleysu.


mbl.is Neikvtt vihorf til aljavingar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skatt'svik' hafa marga kosti

(ur en lengra er haldi vil g taka fram a g vil ekki hvetja neinn til a fremja lgbrot n lsa yfir stuningi vi lgbrot sjlfu sr. Minn punktur verur s a a sem er dag kalla lgbrot, t.d. skattsvik, hafa msa kosti fr me sr.)

"Skattsvik" eru framin innan ferajnustunnar. Kemur a vart?

Ferajnustan er s atvinnuvegur sem vex hva mest essi misserin slandi. Hvernig stendur v?

slensk ferajnusta er af fullum krafti a alaga sig a rfum feramanna til a laa a sr. Boi er upp allskonar jnustu og ferir og allskyns tegundir "upplifunar". Gistihs eru reist, astaa er bygg og rval af llu auki.

etta er mjg lifandi inaur og fyrir viki hefur veri hgt a bja upp meira og meira fyrir fleiri og fleiri, a v marki a mrgum finnst n ng um alla feramennina.

etta er hgt meal annars af v a flk tekur httu. a leggur f sitt undir og vonar a fjrfestingin skili ari. Hrs til eirra sem fjrfesta og taka httu!

etta er lka hgt af v a margir taka httu gagnvart yfirvldum. Flk opnar gistiheimili en mean reksturinn er a komast laggirnar er e.t.v. teki meira vi reiuf en kortum og virisaukaskattur kannski ltinn eiga sig. g er viss um a margur reksturinn kringum slenska ferajnustu vri dauadmdur ef skattunginn legist hann af fullum unga.

Ferajnustan slandi er a draga a sr fleiri og fleiri feramenn sem taka me sr meira og meira f og v gra flestir slandi, ar meal stjrnmlamenn. Vri a raunin ef ferajnustan greiddi alla skatta af llu topp?

g spyr mig.

Kannski er lausnin svo ekki a senda fleiri og fleiri jakkafatakldda embttismenn fr hfuborginni t land til a opna hverja hirslu og leita a "tldum tekjum". Kannski eru skattar bara of hir og kfandi! Kannski er ferajnustubndinn duglegur a bja upp jnustu og kann a byggja flotta astu en drukknar fljtlega egar papprsflinu er hellt yfir hann. Kannski arf hann hjlp. Kannski er besta hjlpin s a einfalda kerfi og lgmarka skaann af skattheimtunni me minnkun hennar.


mbl.is Umtalsver skattsvik ferajnustu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrirfram afskrifu ln

Ln til Spnar er hgt htt hgt a afskrifa um lei og bi er a veita a. a mun aldrei vera greitt til baka. Hi sama gildir um ln til fjlmargra annarra rkja.

essi ln vera "afgreidd" en ekki greidd upp, a.m.k. ekki af lntakandanum. Margar leiir eru til ess a losna vi skuldirnar:

  • Ganga til nauasamninga og f afskriftir.
  • Prenta peninga upp skuldirnar og borga r annig me rrnun kaupmttar.
  • Hreinlega lsa v yfir a ln veri ekki greidd aftur (eigur opinberra eininga er yfirleitt ekki hgt a hira upp skuldir eins og gengur og gerist me almgann og fyrirtki).
  • Snkja af jverjum og lta borga (brum httir a samt a ganga).

Lfeyrissjir, Knverjar og arir kaupa skuldabrf tknilega gjaldrota rkja af msum stum og urfa raun Spn og nnur gjaldrota rki til a "koma peningum ver" (ln til Spnverja borga okkalega vexti papprunum). Plitsk pressa er matsfyrirtkjunum a halda lnaurfi rkjum (a.m.k. eim stru) floti og lnshfi eirra ofan vi ruslflokk.

Knverjar og arir kaupa skuldir Evrpu til a krkja sr plitsk hrif. Hver veit, kannski munu Knverjar dag einn geta "sami um" agang a aulindum Norur-Atlantshafsins gegnum skuldaniurfellingavirur vi ESB?

Spnn er jafngjaldrota nna og ri 2008. Ftt hefur breyst. A lnshfiseinkunn Spnar s upplei er til marks um eitthva allt anna en a spnskir skattgreiendur geti bori yngri byrar.


mbl.is Lnshfiseinkunn Spnar og Grikklands hkku
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Stjrnmlamenn Matador

Stjrnmlamenn haga sr stundum eins og eir su Matador(eaMonopoly, eftir smekk). essi samlking er alveg trlega vieigandi:

  • eir eru a leika sr me annarra manna f, ea f sem eir tapa n afleiinga fyrir sjlfa sig (eigin bankareikning).
  • eir f borga hvort sem spili gengur vel ea illa.
  • eir f lfeyri hvort sem spili gengur vel ea illa.
  • ttinn vi a tapa llu er lgmarki v a a tapa llu hefur ltil persnuleg hrif . eir eru v tilbnir a leggja meira undir en ella - taka meiri httu von um meiri ga svo spili veri skemmtilegra.
  • eir f tkifri til a stjrna flottum eignum og rskast me r, innheimta leigu af notkun eirra , kaupa og selja og kvea skilmla fyrir ara.
  • eir eru miklu stui mean spilinu stendur en vita a a tekur enda, enda eru eir bara tmabundnir umsjnarmenn en ekki eigendur raun, og eru v gjarnan me hugann vi anna, t.d. hvaa eign a rskast me nst.

A heyra stjrnmlamenn tala um hva veri eigi a vera, hvaa framkvmdir urfi a fara og hvaa skilmlum eigi a gera hitt og etta, ea sleppa v a gera hitt og etta, minnir tal krakka a spila borspil me gervipeningum.

Rkisvaldi ekki a eiga eina einustu eign, hvort sem um er a ra byggingu, fyrirtki ea land. Stjrnmlamenn eru tmabundnir umsjnarmenn sem sitja lggjafarsamkomu og segja alltof mrgum embttismnnum fyrir verkum. eir eiga a sj um a rkisvaldi sinni fyrirframkvenum verkefnum fyrir hnd kjsenda sinna. eir eiga ekki a spila borspil me fyrirtki.


mbl.is Vill skoa slu hlut Landsvirkjun
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

sland: Draumaland svarta markaarins?

Getur veri a sland s draumaland svarta markaarins? Ltum framhj v a oft getur veri erfitt a smygla inn til landsins. mti kemur er vinningurinn af v a takast vel upp mikill.

slendingar banna yfirleitt eins miki og eir geta. S eitthva banna Svj en ekki Noregi er a banna slandi. S eitthva banna Danmrku en ekki Svj er a lka banna slandi. slendingar apa upp boin og bnnin en hika vi a leyfa.

Svj m framleia og selja munntbak, bi lausu en einnig hentugum litlum pokum. Danmrku m selja etta lausu en ekki a pokunum (a er samt gert va lglegum verslunum gegn v a kallast tyggitbak en ekki munntbak). Noregi er hgt a kaupa munntbak miklu rvali llum matvruverslunum. slandi er hi snska munntbak banna me llu. Dsin af v er rndr hinum slenska svarta markai.

Danmrku er hgt a kaupa srstakar rafsgarettur og vkva r, me og n niktns. slandi er vkvinn me niktni tknilega bannaur enda niktn flokka sem "lyf" og v vafi inn reglur og rndr leyfi. Svartur markaur me niktnvkva fer rt vaxandi slandi.

Danmrku geta einstaklingar allt niur 16 ra aldur keypt bjr hvaa b og sjoppu sem er, allan slarhringinn alla daga rsins. Noregi er fengiskaupaaldurinn aeins hrri, en bjrinn fst llum matvruverslunum til kl. 20 kvldin. Svj er srstk rkisverslun me fengi. slendingar ganga auvita jafnlangt og s sem lengst gengur. Landabruggarar brosa og gra v. Unglingar drekka jafnvel menga fengi.

Dnum datt hug a setja srstakan sykurskatt til a sporna vi sykurneyslu Dana og moka f rkissj (og um lei styrkja ska slgtisframleislu). slendingar fengu smu hugmynd.

Danmrku er heimilt a leyfa reykingar innandyra skemmti- og veitingastum s tbi srstakt reykrmi (eins og IKEA bur upp Danmrku) ea llu jnustuflatarmlinu s a undir 40 fermetrar a str (eitthva sem gerir litlu rnapbbunum kleift a halda knnunum innandyra). slendingum datt aldrei neitt slkt hug. eir bnnuu bara eins miki og eir gtu. eir fundu harasta banni og hermdu eftir v.

Danmrku er mislegt banna en um lei umbori. Eitt dmi eru hassreykingar. Lgreglan veit vel hvar hasshausar safnast saman og hver er a selja eim. Lgreglan fer einstaka herfer til a fria siapostulana en ltur svo eins og ekkert vafasamt s gangi. slandi er teki eins hart minnstu fkniefnanotkun og hgt er.

Er eitthva skrti a lgreglan slandi hafi ekki undan egar kemur a alvruglpum? Hi opinbera lengir og lengir verkefnalista hennar. Lgreglan eyir rugglega meiri tma a eltast vi frisama borgara en glpamenn. Fangelsin eru fyllt af flki sem hefur aldrei sett hnefa andlit neins ea vinga neinn til neinna viskipta. r fangelsinu "tskrifast" flk svo me bletttta sakaskr og ga jlfun glpastarfsemi.

Dettur engum hug a spyrna vi essari run? Er ekki kominn tmi til a sparka flabeinsturninn sem rku, valdamiklu og frhafnarheimskjandi vnambararnir sitja og lta r og niur okkur hin?


Verkfallsstttirnar ham

"Verkfallsstttirnar" sem g kalla sem svo eru miklum ham essa mnuina. Verkfallssjir eirra eru fullir eftir verkfallshl mean vinstristjrn var vi vld en n skal gengi .

Verkfallsstttirnar njta srstakrar verndar lggjafans til a leggja niur strf og meina rum a fylla au mean. r stttir sem njta ekki slkrar verndar horfa sennilega me fund upp essi forrttindi. Sjlfur fengi g uppsagnarbrf mjg fljtlega ef g legi niur vinnu. g er samt ekki fundsjkur t forrttindi verkfallsstttanna. Mig langar ekki forrttindi. g vil bara a mr s ekki meina a geta sami um mn laun vi minn atvinnuveitanda, me misgum rangri a vsu en a er nnur saga.

Hinar "frislu stttir" halda samflaginu gangandi mean verkfallsstttirnar berja bor, loka vinnustum, kyrrsetja flugvlar, lsa kennslustofum og skrfa fyrir sturtuhausinn fyrir ofan eldra flk. a er n rtt fyrir allt gtt.


mbl.is Seinna fram r rmum vegna verkfalls
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vtahringur sem arf a rjfa

Kennarar lta flag semja fyrir sna hnd og fyrir hnd eirra allra. etta flag getur nota rkisvaldi til a verja flagsmenn sna fyrir uppsgnum egar eir leggja niur vinnu kjaradeilu. Kennarar leggja reglulega niur vinnu. eir safna verkfallssj til a ba sig undir a leggja niur vinnu. eir uppskera einhverjar taxtahkkanir en aldrei annig a eir veri sttir mjg lengi einu. sttur en gur kennari getur ekki sami sig t r essum vtahring (nema taka a sr allskyns stur yfirmanns ea umsjnarmanns yfir einhverju innan vinnustaar sns).

Er ekki kominn tmi til a rjfa ennan vtahring? Ein lei til a gera a vri a breyta lgum og taka meintan "verkfallsrtt" af kennurum og raunar llum "stttum". Auvita mega allir leggja niur vinnu en a meina rum agang a starfinu sama tma er vingun.

S gosgn lifir gu lfi (fjrmgnu af verkalsflgunum sjlfum, en lka studd af sklakerfinu) a verkalsflg hafi komi "kjarabtum" sem n til almennings alls, og hafi einhvern htt stula a btingu lfskjara Vesturlndum. S gosgn er snn. Verkalsflg koma kjarabtum fyrir flagsmenn sna kostna annarra. ess vegna ska verkalsflg ekkert srstaklega eftir faglrum innflytjendum ea sklakrkkum snar rair, v slk fjlgun flagsmnnum yri augljslega til a veikja samningastu eirra ("vi viljum meira fyrir okkar flagsmenn"). Hinir "hreinu" eiga a slst um strfin sem vera eftir egar verkalsflg, oft me vernd rkisvaldsins, hafa vinga laun sinna flagsmanna upp fyrir markaslaun og annig valdi atvinnuleysi meal hinna utan flagsins.

au verkalsflg sem hleypa llum inn snar rair finnast vissulega. au beita eirri afer a bja upp sumarhs og gleraugnastyrki og nnur slk "frindi" til a hylma yfir stareynd a au geta ekki hkka laun meira en gengur og gerist markainum kringum au. au n kannski 1% hkkun umfram verlag eitt ri, en rkisvaldi stekkur til og prentar peninga og rrir kaupmtt eirrar hkkunar niur a markaskjrum aftur. ess vegna eru langtmalnurit af almennum "launatxtum" og andhverfu rrnunar kaupmtti slensku krnunnar (verblgan) nokku svipu.

g mli me v a sem flestir segi sig r snu verkalsflagi, berjist fyrir afnmi srstakrar verndunar rkisvaldsins verkfllum eirra og leyfi hverjum og einum a semja fyrir sig, og bara sig. leiinni mtti einkava 99% af rkisrekstrinum svo eir launasamningar geti tt sr sta milli tveggja einkaaila (einkafyrirtkis og einstaklings) og htt a vera a forsufrtt riggja til fimm ra fresti.


mbl.is Verkfall hj kennurum dag
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

400 milljnir sginn ri

Samkeppniseftirliti svokallaa kostar slenska skattgreiendur um 400 milljnir r, ea 50 milljnum meira en fyrra, ea 75 milljnum meira en ri ar undan ( gildi verlags hvers rs a vsu). Hver krna sem fer rekstur Samkeppniseftirlitsins er sun f.

Samkeppni var til ur en Samkeppniseftirliti (og fyrirrennararess, allskyns verlagsr og ess httar) var sett laggirnar. Samkeppnislg svokllu eru notu eins og barefli af fyrirtkjum til a berja keppinautum snum. a er atvinnuskapandi fyrir lgmenn en sun f annarra. Samkeppnislg hindra halda aftur af samkeppni marga vegu, t.d. me v a koma veg fyrir msar tegundir hagringar hj fyrirtkjum (t.d. sameining eirra) sem aftur heldur uppi verlagi og hagkvmni tilteknum markai og flir hugsanlega nja samkeppnisaila fr honum.

g geri mr grein fyrir a a s erfitt a sj fyrir sr heiminn n Samkeppniseftirlitsins. a er af v a bi tilvist ess og afnm breytir framtinni. a eina sem sst er a Samkeppniseftirliti er til dag. Enginn veit hvernig heimurinn liti t n ess.

Vinslt er a halda a n Samkeppniseftirlitsins muni "samkeppni minnka" v enginn s til staar til a skrifa niur ver bensnltranum hinum msu bensnstvum og bera saman. g segi hins vegar: Samkeppni mun aukast, v minna regluverk greiir lei nrra aila a markai. Reglufrumskgurinn er dr og heldur uppi veri og a ver markasaila sem eru n egar me stra "markashlutdeild" og strt teymi lgfringa. Einfaldara og minna regluverk laar a frumkvla sem eru e.t.v. ekki eir sterkustu lgfrinni og kunna ekki mjg miki fyrir sr bkhaldi, en gtu kannski boi betri jnustu betra veri en risarnir markanum dag. Hver veit, kannski kmu fleiri tlendingar til slands til a blsa til blssandi samkeppni!

Samkeppniseftirliti er rskuldur sem heldur mgulegum samkeppnisailum ti. Samkeppniseftirliti einblnir nverandi markasastur og heldur breytingum eim skefjum. a segir fyrirtkjum a lkka ver ef v finnast a of htt, hkka ver ef v finnst a of htt, og breyta verum ef ll ver eru farin a lkjast hverju ru. etta er alaandi rekstrarumhverfi fyrir fdd fyrirtki sem gtu, en gera ekki, boi upp aukna samkeppni (ar sem g skilgreini "samkeppni" sem auvelt agengi a markai, n lagahindrana og lgmarks-eitthva-kva).

Samkeppniseftirliti m leggja niur me breytingum lggjf, og morgun ess vegna. Ekkert yrfti a koma stainn. essar 400 milljnir sem spruust gtu nst eitthva anna, t.d. skattalkkanir fyrirtki.


mbl.is Starfsmennirnir me mkum til Marokk
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lausn allra verkfalla: Uppsagnir

Til a leysa ll verkfll til frambar arf bara eitt a gerast: A leyfa fyrirtkjum n a segja upp starfsmnnum sem leggja niur vinnu.

annig fri fyrir mr mnum vinnusta.

Ef laun vru raun og veru of lg kmi enginn starfsmaur sta eirra sem var sagt upp vegna verkfalls, ea bara llegir starfsmenn sem kosta mikla jlfun og gera viskiptavinina frhverfa fyrirtkinu. Ef laun vru ekki of lg vri hgt a fylla skr starfsmanna sem fru verkfall vegna launa, gmlu laununum ea jafnvel lgri.

a sem kemur a miklu leyti veg fyrir a launaflk og atvinnurekendur geti sami frjlst og vinga um laun eru lg sem heimila sumum a fara verkfall en halda strfunum uppteknum og koma veg fyrir a au megi fylla af ru flki.

etta er vingun.

Anna dmi um vingun er jfur sem brst inn eitthvert hsi um hbjartan dag og sest sfann stofunni. Heimilisflki biur jfinn um a fara - hann s a taka plss sfanum en eigi a vera ti. Hann neitar a fara fyrr en kveinn hluti af eigum heimilisflksins s frur honum. Lgreglan segist ekkert geta gert. Heimilisflki hefur engra kosta vl, afhentir jfnum nokkra af hlutum heimilisins, og jfurinn fer. Hann var kannski garyrkjumaur heimilisflksins og heldur v fram eftir a hafa hirt r hsinu. Plssi sem hann skilur eftir sig sfanum er nna aftur til rstfunar.


mbl.is gnar 500 flugferum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Selji sfnin

Spurning: Hvernig er best a varveita drmt listaverk ea forngripi til langrar framtar?

Svar: Me v a selja au til einkaaila.

S sem passar betur upp hlutina en s sem sr um. Maur sem kaupir drt listaverk gerir a sem hann getur til a passa a a rrni ekki vergildi. Frmerkjasafnarar eru gott dmi um a. S sem fr a blaa bk frmerkjasafnara finnur augnar eigandans brennimerkja sig mean flettingu stendur. Samrur eiga sr varla sta mean, enda eigandinn svo hrddur um a s sem skoar fari a kfa og rugla rinni frmerkjunum.

Engin sta er til a gera varveislu vermta a plitsku rtuepli. Betra er a koma vermtum hendur eigenda - einkaaila sem hafa persnulegan hag af varveislu. Hvort eir bji upp a vermtinsu til snis og skou af feramnnum ea er nnur saga. A hafa hluti til snis er oft slmt me tilliti til varveislu. Besta loftslagi fyrir gamalt mlverk er ekki endilega besta loftslagi fyrir fermenn stuttbuxum.

tli einhver stingi upp v innan talska rkisvaldsins a selja ll vermti sem liggja n undir skemmdum? Eru plitsk umsvif og yfirr e.t.v. mikilvgari en varveislan sem er notu sem rk fyrir plitsku umsvifunum og yfirrunum?


mbl.is Listaverk httu vegna fjrskorts
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband