Bloggfrslur mnaarins, jn 2014

Hin einkareknu heilbrigiskerfi ( slandi)

slandi er heilbrigiskerfi a mestu leyti rkisreki (fjrmagna fyrir skattf og reki af hinu opinbera). v finnast veigamiklar undantekningar. a gleymist oft. a gleymist oft v eir afkimar heilbrigisjnustu slandi sem eru hndum einkaaila eru sjaldnast frttum. eim finnast ekki verkfll og fr eim streyma ekki beinir til stjrnmlamanna um a setja meira f tkjakaup ea njustu tkni.

Augljsasta dmi finnst mr vera heilbrigisjnusta sjnleirttinga. Er einhver skortur rvali fyrir sem vantar sjnleirttingu? a held g ekki. Menn geta vali allt fr drum og stluum gleraugum nsta apteki (ea Kolaportinu) til fullkomnustu tkni leiseragera.

Anna dmi er heilbrigisjnusta vvahnta. Menn geta fari nudd og lti labba bakinu sr ea smyrja a me hitakremi ea stinga sig me nlum. Hrna er rvali miki og verlagi undir mikilli pressu vegna samkeppni.

Enn eitt dmi er heilbrigisjnusta heyrnaskeringar. San ri2003hafa einstaklingar fengi a borga meira r eigin vasa fyrir heyrnatki en ur, og san 2006 hafa bilistar eftir slkum tkjum ekki veri til staar.

Einkarekin heilbrigisjnusta finnst vissulega slandi, og hn blmstrar, lknar, flytur inn njustu tkni jafnum, starfar bullandi samkeppnisumhverfi, og skilar hagnai fyrir eigendur hennar.

g er einn af eim heppnu sem hef fyrst og fremst haft rf fyrir er snr a sjnleirttingum og fyrir a er g mjg akkltur. g ska fleirum ess a geta versla vi veitendur heilbrigisjnustu hinum frjlsa markai, eirra vegna.


Trir essu einhver?

Verblga evrusvinu hlst breytt jnmnui fr fyrri mnui. Hn hefur n mlst 0,5% fjra mnui r og hefur ekki veri eins lg fr v hausti 2010.

Trir essu einhver? Ltum okkur sj: Magn evra umfer hefur aukist grarlega seinustu rum. a er um a bil tvfalt vi a fyrir 10 rum san.

euro-area-money-supply-m3

Hefur verlag tvfaldast san ? Nei, ekki endilega. Hva ir a? a ir a tvfalt fleiri evrur eru n a elta svipa magn af vrum og jnustu n ess a verlag hafi hkka. a gengur ekki upp. Annahvort eru menn v a leika sr me "mlingar" verblgu annig a "gilegar" verhkkanir eru vigtaar niur, ea eitthva anna og undirliggjandi er a eiga sr sta sem mun, eins og yngdarafli sem endanum nr eplinu af trnu, lta sr krla seinna.

San er a essi blessai tti vi verhjnun, svona eins og hn s slmt t af fyrir sig. Hn er vissulega slm fyrir marga, t.d. skuldara, en g fyrir ara, ..m. sem eru vinnu og sj laun sn duga fyrir fleiri og fleiri nausynjum og auknum sparnai (sgulega hafa laun umhverfi verhjnunar lkka hgar en verlag almennt, og kaupmttur launega vex v a llu jfnu umhverfi verhjnunar, sem er gott). A "ttast" verhjnun er eins og a ttast kalt veur af v maur er binn a bora hollan mat og kla sig illa langan tma og veikja nmiskerfi sitt svo miki a a megi ekki vi neinu.

Annars er essi frtt eins og hn leggur sig dmi um a fir virast hafa lrt nokkurn skapaan hlut af hruninu fjrmlakerfum heimsins hausti 2008. Menn tala um bjartari tma, a kreppunni s loki og fleira slkt. Allt slkt tal m afskrifa strax. Kreppunni er ekki loki. Bankakreppan var afgreidd annig a rkisgjaldrotakreppa er framundan. Hn verur miklu verri.


mbl.is Verblga enn 0,5% evrusvinu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rannsknir skapa strf

Selabanki slands tilokar ekki a taka starfsemi tryggingamilara til rannsknar vegna umsvifa eirra eftir a gjaldeyrishftin voru sett 2008. Vara hugsanleg rannsknarefni slu tryggingasamningum fyrir hnd erlendra tryggingaflaga.

etta virist vera vi hfi. San hftin voru sett hafa "rannsknir" Selabanka slands aukist mjg umsvifum. Margir hafa fengi vinnu vi a framkvma essar rannsknir. Margir f annig a ganga jakkaftum og vera me bindi og framkvma yfirheyrslur. N er bi a rannsaka tgerarfyrirtki og venjulegt flk sem notar kreditkorti sitt til a versla netinu. Nstir eru tryggingamilarar. a er rkrtt. Vi urfum a halda essu flki Selabanka slands uppteknu vi eitthva, ekki satt?

Bo og bnn eru lfskraftur rkisvaldsins og eim dafnar a og enst t.


mbl.is Grunur um brot lgum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er a skrti?

Maur um tvtugt var fyrir flskulegri rs strtskli vi Vonarstrti um hlf sj leyti grkvldi. sta rsarinnar virist s a hann tti ekki strtmia til a gefa rsarmanninum. Fjlmargir gengu fram hj ar sem frnarlambi l bli snu n ess a veita honum asto.

Maur er barinn til bta og gangandi vegfarendur gera ekkert til a astoa hann. etta finnst einhverjum vera skrti. Hvernig stendur v?

Margir telja ranglega a vi sum einstaklingar sem eigum a taka helstu kvaranir lfum okkar. a er rangt. Vi eigum a detta me loku augun aftur bak og ba eftir a vera gripin af hljum en kfandi fami rkisvaldsins.

a er ekki okkur a kenna a einhver veri fyrir lkamsrs. Er etta ekki bara einhver eiturlyfjaneytandi sem lenti handrukkun? Svoleiis li getur tt sig, ea lti lgregluna hira sig (s hn ekki of upptekin annars staar a elta uppi unglinga me vmuefni sr ea loka stum sem bja upp dans fklddra meyja).

a gti haft fr me sr kostna og gindi a astoa nungann. Ngur er n kostnaur okkar af skattheimtu til a fjrmagna asto vi allt og alla, jafnvel fullfrskt, vinnandi flk me har tekjur (sem iggur fingarorlof, barnabtur og niurfrslur lna r vsum skattgreienda). Kerfi a sj um a astoa sem lenda hppum ea eru heppnir. Til ess eru skattarnir.

S t er liin egar almennir borgarar stu saman gegn rttlti heimsins og a er hi besta ml. Rki afvopnai almenning og lofai a sj um barttuna gegn v illa. a er gott ml. Vi viljum a rkisvaldi s eitt me vopn hendi. Vi sausvartur almginn eigum ekki a urfa sj um a stva glpamenn ea hla a frnarlmbum glpamanna. Til ess er rki.

A maur liggi bli snu fjlfarinni gtu og s ekki sinnt af neinum: Er a skrti? Nei, a er ekki skrti. a er skiljanlegt.


mbl.is L bli snu og allir gengu hj
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Einfld og g hugmynd

Almar Gumundsson, framkvmdastjri Flags atvinnurekenda, segir a hi slenska vrugjaldakerfi s sanngjrn skattheimta sem mismuni vruflokkum og atvinnugreinum. Hann segir kerfi vera relt og a stjrnmlamenn veri nausynlega a sna kjark og afnema tolla og vrugjld llum svium.

Amen!

Hr er ferinni hugmynd sem er allt senn g, einfld og rttlt.

Margir slendingar hafa flkt sig eim frumskgi sem innflutningur til slands er. Gegnsi er vgast sagt lti v ferli. Ekki er ng me a innflutningi fylgi oft tollur og nr alltaf virisaukaskattur. Ofan allt etta btist allskyns nnur bein og bein skattheimta (t.d. aflutningsgjald, oft vrugjald, msar tegundir rvinnslugjalda og stundum eftirlitsgjald). Kerfi er svo flki a rkisvaldsins rekur svokallaantollsklafyrir starfsmenn sna. Stundum dugir ekkert minna en svoltil sklaganga til a vita hvernig a tollakoparvr r hreinsuum kopar sem er meira en 6 mm a vermli (sem ber vel minnst 0% toll en 25,5% virisaukaskatt auk ess sem 15 kr btast vi rvinnslugjald papprsumbir og 16 kr rvinnslugjald plastumbir, skv.Tollskrnni, flokkur 7408.1100).

g sendi t.d. mur minni gjf me psti til slands um daginn (lti raftki). Varan kostai um 7000 slenskar krnur fyrir mig (me sendingarkostnai og virisaukaskatti hr landi). Sendingin skilai sr til slands og hva gerist ? nnur eins upph bttist vi innheimtu. Samt var heildarvermti varningsins undir eim mrkum sem slensk yfirvld telja tollskyld. A eitthva s kalla tollfrjlst er engin vsun a varan komist inn landi n mikillar opinberrar gjaldheimtu.

g segi stundum a v verra sem standi er einhverju rki, v erfiara er a f vegabrfsritun inn a. tli megi ekki segja svipaa sgu um vruinnflutning?

a kmi mr ekki vart ef 95% slendinga hefu einhverja reynslu af "lglegum innflutningi" einhverju. Betra er krkur en kelda, eins og einhver sagi, og g tala n ekki um ef keldan er svona fjryrst.


mbl.is Vilja afnema tolla og vrugjld
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Selabankinn getur gert hva sem hann vill

Vtryggingamilarar sem jnusta erlend tryggingaflg segja fund me srfringum Selabankans og Fjrmlaeftirlitsins (FME) gr ekki hafa eytt vissu um a hvort msar gerir tryggingasamninga veri metnar lgmtar.

Sem kunnugt er hefur reglum um gjaldeyrisml veri breytt annig a sparnaur vegum erlendra tryggingaflaga hefur veri bannaur.

hfum vi a. Selabanki slands breytti reglum og geri annig marga samninga lglega. Athugi: Reglum var breytt, og a geri samninga lglega. Lgin standa breytt, en af v Selabanki slands getur gert hva sem hann vill uru reglubreytingar hans til ess a samningar uru lglegir. Selabanki slands er eins og rki rkinu sem rur v sem hann vill ra. Embttismenn innan Selabanka slands hljta a ganga um blautum nrbuxum vegna ngju me au miklu vld sem eir hafa.

a er kominn tmi til a slendingar hugi alvarlega tilganginn me v a hi slenska rki reki selabanka. Selabanki slands er stjrntki. Me honum m urrka t sparna slendinga me selaprentun til a bta stu tflutningsfyrirtkja. Me honum m lkka kaupmtt launa slandi til a bjarga gjaldrota og skuldsettum fyrirtkjum fr gjaldroti (gjarnan fyrirtki sem eru ninni hj stjrnmlamnnum). Me honum m beina fjrfestingum lfeyrissja inn rkissj. Me honum m blsa blur rtt fyrir kosningar til a laa kjsendur a randi stjrnmlaflokkum. Me honum m raa embttismnnum inn stjrnkerfi og ba til ga kjsendur r eim - kjsendur sem f a ganga um jakkaftum daginn og halda rstefnur me rum jakkaftum.

Selabanka slands a leggja niur.


mbl.is Selabanki boar svr nstunni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Samningar og fyrirmli

͠einni gtri bkstendur ( bls. 168-169):

Government regulation not only usurps the authority of owners to control the use of their property, but the power to transfer their claims of ownership via contracts with others. As we have seen, a contract is but an agreement, by two or more persons, to exchange claims to the ownership of their respec-tive property interests. Thus, when the state, through its regu-latory practices, intervenes to alter the terms of this contract, or to decree, under statutes defi ning legal status, who can be contracting parties, it is denying people control over their prop-erty interests. Extended to its logical conclusion, such regula-tions amount to a denial of the self-ownership of the contracting parties, as they are denied the liberty of controlling their own efforts and resources to sustain themselves.

Frekari rk fyrir essari afstu er vitaskuld a finna bkinni. Kjarni mlsins er essi: Tveir ailar geru me sr lglegan samning. Rkisvaldi setti san lg ea reglur sem gera samninginn lglegan. Rkisvaldi gilti raun samninginn. Bir samningsailar tapa, og rkisvaldi grir (fyrst og fremst formi valda fyrir embttis- og stjrnmlamenn yfir okkur hinum, v fjrhagslegur vinningur verur ltill sem enginn fyrir hi opinbera).

Verur rkisvaldi dregi fyrir dmstl og krafi um skaabtur? Nei, tli a.

M rkisvaldi kannski bara gera hva sem a vill me alla samninga og allar eigur allra? Mr snist a.


mbl.is vxtunin uppnmi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Athyglisvert or: 'Skilaskylda'

Sumir fremja rn og arir jfnai. Sumir beita ofbeldi, taka gslingu og stunda barsmar.

San eru a eir sem skattleggja og leggja "skilaskyldu". eru a eir sem framfylgja sklaskyldu og dma til fangelsisvistar.

Httir glpur a vera glpur egar nafninu honum er breytt?

slendingar eru geklofa j.

Annar persnuleikinn er krfuharur og gagnrninn: slendingar eiga varla til or af hneykslun egar eir skoa vrurval og verlag venjulegum verslunum. eir heimta meiri samkeppni. eir vilja meira rval, lengri opnunartma og lgra ver. eir vilja njustu tkni. eir vilja a verslanir su hreinar.

Hinn persnuleikinn er dofinn og samdauna umhverfi snu: slendingar lta rkisvaldi svoleiis traka sr a glfmottur f minnimttarkennd. Skattar eru hkkair n mtmla. Rkissjur safnar skuldum n ess a v s mtmlt. jnusta er skorin niur. Bilistar skammta jnustu sem frri og frri geta noti tt hn kosti sfellt meira. Krakkar koma lsir r sklunum, flk kemur lasi af sjkrahsum og peningarnir okkar fura upp verblgubli hins opinbera n ess a yfirgangi rkisvaldsins s mtmlt.

Hvernig vri a f svolti af krfuhara slendingnum til a berjast gegn stanslausum yfirgangi hins opinbera? Ef enginn heldur aftur af rkisvaldinu fer a snu fram ar til vi sitjum ll eftir skuldaspunni, me verlausa peninga og umhverfi nr algjrrar skattheimtu llu sem kallast vermtt.


mbl.is Getur ori skilaskyldur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kominn tmi til a lga hestinum

Eyjunni dag sagi Mr a auvita hefi gengi msu san en hann vri binn a velta mlinu tluvert miki fyrir sr og si a annig a Selabankinn vri n eins og staddur miri ar sem ekki vri sniugt a stkkva af hestinum.

Selabankastjri beitir frumlegum rkum fyrir framhaldandi setu sinni hrossinu sem kallast Selabanki slands. Hann hafi leitt hestinn t mija og eigi a f a klra feralagi yfir na.

essum hesti mtti lga og knapann mtti senda fr ea himinh eftirlaun. Selabanka slands m hyggjulaust leggja niur og rkisvaldi getur um lei komi sr t r peningatgfu me llu. Selabankar eru tiltlulega nleg uppfinning og fyrst og fremst tki stjrnmlamanna til a framleia f ofan rkiskassann egar skattheimtu er ekki hgt a auka meira. Bankarnir hafa stutt slka starfsemi enda gra eir vel henni. Vi hin sitju uppi me rrnandi kaupmtt peninganna (verblga) og ltum mata okkur vlu um a verblga s "nausynleg" og a stanslaus rrnun kaupmtti peninganna "styrki tflutning" og a a s betra en a sparnaur okkar haldi vergildi snu.

Bandarkjunum og var hafa sprotti upp hreyfingar flks [1|2|3] sem hefur s gegnum svikamyllu sem rkisrekinn selabanki er. Er kominn tmi slka slandi?


mbl.is Mr skir aftur um
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Reykjavkurborg styrkti?

Miki er n ngjulegt a Reykjavkurborg hafi "styrkt" stkuger mnu gamla hverfi, rbnum, um nstum v 100 milljnir.

Auvita styrkti Reykjavkurborg samt ekkert. Borgin tk f me valdi fr tsvarsgreiendum og borgai fyrir jkva fjlmilaumfjllun borgarfulltrum.

Hi ngjulega er sfnun banna hverfinu fyrir stkunni. Hn er til fyrirmyndar. Hitt - rni hj hinu opinbera sem var nota til a fjrmagna beina auglsingaherfer borgarfulltra sjlfum sr - er verra.

tli lgra tsvar svona laga hefi stula a enn meiri velgengni hinni frjlsu fjrmgnun? Vi komumst sennilega aldrei af v. a er lka galdurinn: a sem hi opinbera fjrmagnar me rni er snilegt og oft tilkomumiki. Hitt, sem aldrei leit dagsins ljs vegna rnsins, er engum snilegt.


mbl.is Sfnuu fyrir nrri stku
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband