Bloggfrslur mnaarins, nvember 2007

etta me loftslagsbreytingar

a sem gleymist oft og iulega egar stkkunargler er sett su-mlingar hitastigi sem n yfir nokkra ratugi er a,

  1. Loftslag Jarar hefur oft veri hlrra en dag, og sveiflast mun meira en dag, og a bara seinustu rfu ldum.
  2. CO2-magn er a vaxa lnulega mean hitaupp- og niursveiflur halda fram a eiga sr sta eins og ekkert s skorist (ea hefur hitauppsveiflan htt vi?).
  3. CO2-magn hefur veri miklu hrra andrmsloftinu en dag n ess a neinn hafi snt fram a a hafi veri tmum ofsaveurs og hamfara nttrunni.
  4. talmargt hefur hrif loftslag Jarar n ess a a njti smu athygli og CO2-losunin (sem er meira a segja byrja a kalla "mengun"!). etta er samt vel og tryggilega lti nefnt, enda sannarleg utan mannlegrar getu a hafa hrif (mundi til dmis ekki hjlpa Grningjunum a tala fyrir tenslu rkisvaldsins reikning hins frjlsa markaar). Dmi: Vatnsgufa, slgeislar, aldalangar sveiflur nttrulegum verabrigum, osfrv.
  5. CO2 er afur notkunar hagkvmasta orkugjafanum: Jarefnaeldsneytis. (Undantekningar eru far og langt milli - fallvatnsorka, kjarnorka.) A tla sr a skera notkun hagkvmasta orkugjafans en jafnframt trma ftkt, sjkdmum og sskpaleysi runarrkjum er fjarst barnaleg bjartsni.
  6. Kannski eru hrif mannsins loftslagi mun minni en svartsnir vsindamenn rkisstyrkjum halda fram! A.m.k. einhverjir vsindamenn me stra titla tala fyrir hfsemi essum mlum.

Sem "ramaur" mundi g hlaupa eins langt fr niurskuri CO2-losun og hgt er, hafi g raun huga a bta og lengja lf, auka frelsi og gera mannkyni kleift a vera tknilega og fjrhagslega statt til a mta hverju v sem nttran hefur hyggju, me ea n astoar mannanna.

Hollendingar reistu flgara ur en fyrsti reykspandi strompurinn var reistur Englandi. bar Bangladesh gera a seint mean eir hafa ekki agang a orku til a knja sig upp nausynlegt rkidmi.

essi frsla er endurvinnsla athugasemd minni vi fyrri frslu essari su.


Eru ingmenn Alingis of uppteknir?

"Hva sem v lur er ljst a ingmenn hafa ng a gera dag, svo miki a kall astoarmenn hefur n alla lei til Alingis. a t af fyrir sig snir a ingmenn hafa of miki a gera, og ttu hi snarasta a fkka verkefnum snum og minnka lag sig ar me."

Meira snilegu hndinni.

ess m geta a ef g segi vi yfirmann minn a g hafi of miki a gera gerir hann anna af tvennu: Fkkar verkefnum mnum ea tekur mevitaa kvrun eigin reikning um a fleiri urfi a ra til a sinna v sem g n ekki. tilfelli Alingismanna tti hi fyrrnefnda alltaf a eiga vi v enginn er a fara gera hi sarnefnda eigin reikning!


Samkeppniseftirliti skikki Iceland Express og Iceland Air til a hkka ver sn

Hr er ftt dmigert verkefni fyrir hi svokalla samkeppniseftirlit (gamla Verlagsnefndin ntmalegum bning). N fkkar rekstrarailum fluglei, og ar e samkeppnishugtaki er oft (ranglega) skilgreint sem "fjldi aila tilteknum markai" liggur augum uppi a Iceland Express og Iceland Air urfa a hkka ver sn til a tryggja afkomu British Airways. Ekki satt?

Kannski menn hugsi sig tvisvar um ur en tala er um "samr" og "launr gegn neytendum" egar um er a ra starfsemi opnum samkeppnismarkai. Kannski menn byrji a endurskoa samkeppnishugtaki, htti a skilgreina a t fr fjlda fyrirtkja markai og byrji a hugsa a sem agengi a markai. Hver sem er sem flugvl og hefur tilskilin leyfi getur hafi tlunarflug til og fr slandi. Hver sem er getur opna b ea heildslu me matvru, skfatna ea heimilistki slandi. Allt tal um "samr" og "svikamyllu" er tmahlj eitt.

Hinu er ekki a neyta a rki gerir stofnun reksturs msum svium erfian me hafsj reglugera og skilyra, auk skatta og skylda. Stundum er beinlnis banna me lgum a stofna til samkeppnisreksturs og er yfirleitt um a ra rekstur sem rki sinnir a einhverju leyti.

Engan skal undra a t.d. heilbrigisgsla og leiksklarekstur vex kostnai hverju ri enda um a ra rkisrekna einokunarstarfsemi llum helstu meginatrium. Gremjan sem olu- og tryggingaflg uppskera oftar en ekki er rngum farvegi og a beinast a eim svium ar sem skortur samkeppni og vaxandi verlag er heimatilbi vandaml.


mbl.is BA httir flugi til slands
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hva me sland og Danmrku gamla daga?

essi frtt er vgast sagt holtt og vantar alla tdpkun v sem er raunverulega a gerast sbekistan.

Sagt er a sklunum s loka svo brn geti "unni launalaust" vi a tna bmull. Danmrku var, fyrir tilkomu rkidmis, sklum loka viku ea tvr hverju hausti til a brn gtu astoa vi kartflutnslu. Haustfri Danmrku er enn kalla "kartflufr". J, miki rtt, sklabrnum var gefi fr sklum til a vinna vi landbna. Fri er enn haldi dag tt kartflutnslan s horfin r lfi langflestra Dana.

slandi er sumarfr sklum rr samhangandi mnuir sem er nokku venjulegt mia vi flest nnur lnd. sta essa fyrirkomulags skrist einnig af landbnai. Brnin voru send bndablin til a astoa vi saufjrrkt og ara landbnaarvinnu. Mjg sennilega "launalaust". Sar kom inving og rkidmi en skipulag sumarfrsins er enn meira og minna breytt.

Ekki er sagt neitt til um hvort starfsskilyri hinna launalausu barna sbekistan s slmt ea verra en a sem gilti ur um sland og Danmrku mean au lnd voru enn ftk eins og sbekistan er dag. Sgunni er stillt upp eins og hverri annarri "strfyrirtki eru vond"-sgu, sem er slmt v er htt vi a athyglin raunverulegri misnotkun og barnarlkun dofni og dreifist v og dreif. "lfur, lfur" er sagan sem hrna birtist okkur. v miur fyrir sem urfa raunverulega athygli aljasamflagsins a halda.


mbl.is Brn tna bmull fyrir H&M
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Klasssk talnaleiksbrella

Oxfam-samtkin vera seint sku um a a kunna ekki a vekja athygli sr. Til ess hafa au margar brellur, og ein er s a "komast a" slandi niurstum sem vera a gum fyrirsgnum. Ftt virkar betur fjlmilamenn leit a nsta stra mlinu!

Skrsluhfundar vilja til dmis bera saman fjlda fellibylja seinustu rum vi fjldann fyrir tveimur ratugum. Snjallt, su eftirfarandi or hf huga: "When taken as a whole, the pattern appears to be better characterized as being dominated by active and inactive periods that oscillate through time, rather than being one that indicates a temporal trend. This characterization is one that does not fit so well with the concept that hurricanes are becoming more intense because of increases in atmospheric CO2." (#)

runum ca. 1930-1970 fr strum fellibyljum fkkandi en minni byljum fr fjlgandi. N, 25-35 rum seinna, hefur strum fellibyljum fari fjlgandi og eim smrri fer fkkandi. Allt etta mean vxtur CO2 andrmsloftinu hefur vaxi lnulega svo gott sem sleitulaust fr fyrri hluta 20. aldar. Sj einnig mynd hr. Einnig athyglisvert.

Oxfam voru samt snjallir a mia standi dag vi standi "fyrir tveimur ratugum". annig er bin til niurstaa sem er ekki beinlnis rng t af fyrir sig, en mlisver v hn segir ekkert til um nttrulegar sveiflur sem taka miklu fleiri ratugi en vimiunartmabil "rannsknarinnar".

Fjlmilamenn kokgleypa samt me glu gei. Athugasemdalaus endurbirting silegum "niurstum" er vst aalhlutverk ntmalegra frttamanna.


mbl.is Nttruhamfarir stugt algengari
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er Stefn lafsson svona lengi a skrifa bkurnar snar?

Framleini er vissulega gur eiginleiki starfsmanns. Mikil vermti stuttum tma - etta vilja allir, bi starfsmenn og atvinnurekendur. Hins vegar ber a varast a sna oftr talnaleikfimi, og srstaklega eirri sem ber saman lk hagkerfi n ess a leirtta fyrir msum mismun.

Frakklandi, skalandi og Svj, svo dmi su tekin, er atvinnuleysi miki. Srstaklega gildir etta um ungt flk, faglra og innflytjendur. stan er ekki s a a vanti verkefni heldur s a lg og reglur gera rningu essa flks mjg dra mia vi au vermti sem v tekst a skapa. Oft er fyrirtkjum einnig gert erfitt fyrir egar kemur a v a reka starfsflk egar harnar dalnum.

sta ess a ra "jaar"hpana til a sinna verminni strfunum er einfaldlega reynt a minnka rfina fyrir au ea f au unnin eftir krkaleium. Sum m til dmis senda til tlanda ar sem starfsflk er drara. Einnig a ra formi tmabundinna samninga sem gjarnan eru taldir sem strf til a fegra atvinnuleysistlur, en sennilega mundu fir slendingar telja sig vera fastri vinnu tt samningur upp 6 mnaa verkefnavinnu vri til staar.

slandi er auvelt a ra og reka og oftar en ekki gtur sveigjanleiki til a semja um laun. slandi vinna innflytjendur og unglingar daginn t og daginn inn vi strf sem skila ekki miklum vermtum tmann (t.d. fiskvinnslu, ahlynningarstrf, hreingerningar), en skila svo sannarlega vermtum til lands og jar.

Frekar a saka etta flk um a draga niur tlfri Stefns lafssonar a fagna v a sland hafi plss fyrir ara en bara allrafrustu og framleinustu, og geri ekki atvinnuleysi a augljsasta kosti eirra sem eru a byggja upp reynslu, ekkingu og frni atvinnumarkainum.


mbl.is Hfum of miki fyrir lfsgunum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rkisafskipti bakdyramegin

Hi slenska rki hefur undanfrnum rum tta sig v a opinberlega skipair og byrgarlausir embttismenn eru ekki hi fullkomna hrefni rekstraraila fyrirtkja. Einkavingar og skattalkkanir eru til marks um ann skilning.

Rkisvaldi hefur mti komist a v a beint eignarhald er ekki endilega nausynlegt til a stjrna llu v sem fer fram frjlsum samskiptum og viskiptum. Hafsj allskyns jafnrttis- og samkeppnislaga streymir n fr eirarlausum stjrnmlamnnum sem vilja halda starfsflki snu uppteknu ella eiga httu a missa a uppsagnir og flutninga. Ekki uru Vesturlnd rk v a vinga fyrirtki til a verleggja jafnhtt og nnur (ea hrra, ea lgra, eftir v hva kallast "samr" ea "misnotkun markasrandi stu" hverju sinni). Ekki uru konur a meirihluta slenskra hsklanema gegnum lggjf. sland var ur fyrr kaffrt danskri lggjf. egar v sleppti tku gir tmar vi. n aftur a kaffra slenskri rni og dugnai tilgangslausri en tma- og fjrfrekri eftirlits- og yfirumsjnarlggjf?

Burt me hi nja frumvarp um ssalisma bakdyramegin! v arf sland svo sannarlega ekki a halda!


mbl.is Samtk atvinnulfsins gagnrna jafnrttisfrumvarp harlega
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

'Tru, mannfjandi, tru!'

Svo virist sem f or kveiki upp heitari tilfinningar (a.m.k. athugasemdakerfi essarar su) en a verneita v a vilja brenna lfskjr mn (og annarra orkutandi kaptalskum hagkerfum) bl CO2-heimsendaspdmanna.

Umorum: A g verneiti a segjast vilja brenna lfskjr mn bl CO2-heimsendaspdmanna (flestir sem segjast vilja gera a gera a ekki enda veldur slkt gindum) stuar mjg marga!

Viurnefnin (og stundum uppnefnin) vantar ekki. g er sagur heilaveginn af stjrnmlaskounum, afneitun, vinur vsindamanna, raunsr, bjartsnn, barnalegur a halda a vi getum bara "haldi fram smu braut" um komna t, efnishyggjumaur, srtkur rannsknir og mlingar og g er sagur grafa undan framt okkar essari plnetu ( ekki endilega verki enda erum vi ll a njta orkuagengis okkar, en frekar ori me v a neita v a boa takmrkun orkuagengisins).

Kannski er g allt etta. Mr finnst ekki eins og heimur versnandi fari. Milljnir manna eru a rsa r murleika ftktar. Veri er e.t.v. anna dag en sama tma fyrir ri en a arf ekki a a neitt, og raun kemur oftar en ekki ljs a heil mannsvi og minningar "elstu manna" um snjfall, veur og hlindi eru marktkar vsbendingar um heimsenda. Miklu frekar er um ra merki ess a maurinn lifir stutt mlikvara Jararinnar og loftslags ess.

Fyrir 300 rum bjuggu flestir Evrpubar vi sjkdma og sult dreifum en menguum sveitum. Eftir rfa ratugi, jafnvel ld ea tvr allt eftir sta og stund, af salegri kolabrennslu og sktugu borgarlfi var s veruleiki a baki. Me rkidmi fddist athygli a ru en brnasta braustritinu. Grasi tti a vera grnt og gtur hreinar. Me rttu hugarfari nist a fram rfum rum. Rkt Vestur-skaland hreinsaist, ftkt Austur-skaland var lauflaust skum srrar rkomu.

Knverjar og Indverjar feta n smu ftspor en munu gera a tluvert skemmri tma, enda ori drt a kaupa fullkomna tkni sem ur st ekki til boa og urfti a finna upp fr grunni.

g er vsfjarri v a vera sannfrur um heimsendahrif CO2-losunar (sem g reyni a rugla ekki saman vi mengun sem er erfitt v g sann rugling daglega fjlmilum). a sem er ekki bi a afskrifa sem nttrulegar (oft reglulegar og gjarnan aldalangar) sveiflur veurfari og loftslagsbreytingum er rkrtt fram og til baka af vsindamnnum hverjir sinni srfrigrein (sumir a rannsaka slina, arir a lesa af hitamlum, enn arir a mla magn CO2 andrmsloftinu). eir enda sjaldnast v a vera einhuga um orsakir og afleiingar. fyrst a opinberir embttismenn f a jappa saman vsindaniurstum fjlmilavna tdrtti nst fram einhvers konar "samstaa" n vissu (ea hn orin a "90% vissu", hva sem a n ir).

g tla a halda fram a vera "barnalegur" og "bjartsnn" - jafnvel "barnalega bjartsnn". a er ekki bara mr fyrir bestu heldur einnig eim sem fyrirlta hina barnslegu bjartsni mna, auk eirra hundru milljna sem fyrst og fremst vantar orku til a komast t r murlegustu ftktinni (t.d. til a knja sskpa og traktora).


Snnunarbyrin er Grningjunum

"The basic libertarian principle is that everyone should be allowed to do whatever he or she is doing unless committing an overt act of aggression against someone else. But what about situations where it is unclear whether or not a person is committing aggression? In those cases, the only procedure consonant with libertarian principles is to do nothing; to lean over backwards to ensure that the judicial agency is not coercing an innocent man. If we are unsure, it is far better to let an aggressive act slip through than to impose coercion and therefore to commit aggression ourselves. A fundamental tenet of the Hippocratic oath, "at least, do not harm," should apply to legal or judicial agencies as well." (#)

a er einhvernveginn essum ntum sem g hafna ssalisma nafni dmsdags-tlvumdela CO2-heimsendaspanna sem enginn trir en eru notaar sem sluvara boskapsins. S vafi (og j, a er svo sannarlega vafi), gera ekkert, v ef vafinn reynist rttur hefur ofbeldi veri beitt nafni sjlfsvarnar, og slkt er ekki rttltanlegt undir nokkrum kringumstum.

Snnunarbyrin hvlir eim sem krir ea hefur frami sakanirnar, en ekki hinum sem stunda frjls samskipti og viskipti sn milli og nta sr nttruaulindir til a bta lfskjr sn og lengja lf. Barttan vi0,02 grurnareftir 50-100 r mtti gjarnan enda hr og n. Hn er ekki einnar trilljn evranna viri, hvorki fjrhagslega n tapinu frelsi mannkyns.


Oftr vsindin, ea bara ar sem hentar?

"Ekki er vsindamnnum treyst til a segja fyrir um jarskjlfta og eldgos me meira en nokkurra klukkustunda fyrirvara (yfirleitt mun minna). Margir efast um getu vsindanna til a tla sjlfbrt aflamark fisknum sjnum. Veurspin hltur yfirleitt vissa tortryggni og af fstum talin marktk meira en rfa daga fram tmann. Margir algengir sjkdmar blmstra enn va um heim rtt fyrir a vsindamenn hafi haft til mehndlunar svo ratugum skiptir. Oftrin vsindin er hvergi til staar nema ar sem dyr alheims-ssalismans virast tla opnast upp gtt. bl essarar oftrar vilja margir kasta hinni kaptalsku invingu sem n loksins er byrju a breiast almennilega um heiminn."

Fleiri hressandi setningar essum dr hr. Njti!


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband