Bloggfrslur mnaarins, desember 2007

Samhengi selaprentunar og sveiflukennds hagkerfis

Fyrir tpum 100 rum tskri austurrski hagfringurinn Ludwig von Mises hvernig selaprentun selabanka (rkisstudd aukning peningamagni umfer - peningaflsun einu ori sagt) tengist eilfum upp- og niursveiflum hagkerfinu. Sj til dmis hr. Seinasta hrun, "dot com"-blan, er ar ekki undanskilin. Kenningin er rtt og hefur veri margsnnu.

Stjrnvld heims vilja hins vegar ekki kannast vi kenningu Mises. Hn grefur undan rttmti rkisstjrna heims til a auka peningamagn til a lta hagkerfi lta t fyrir a vera blma. Bandarkjunum er til dmis vel ekkt kosningabrella sitjandi forseta a freista endurkjrs a strauka peningamagn umfer og vona a hruni komi ekki fyrr en eftir kosningar.

Myndin hr a nean (han) snir hvernig rrnandi kaupmttur bandarska dollarans (sem, fjarveru mannlegrar trgirni, er fugu hlutfalli vi breytingar magni dollara umfer) a til a a upphaf "kreppu" hagkerfinu (samkvmt einhverri skilgreiningu). Myndina m stkka me v a smella hana.

PPIACO_Max_630_378

Athyglisverast ykir mr seinasta niursveifla (s sem kennd er vi punktur-com) egar standi var um margt svipa v sem n er. Hver tlar a lta koma sr vart a markaurinn leirtti verlag gjaldmiils (kaupmtt hans) eftir ralanga, vsvitandi rrnun hans formi lgra strivaxta, undir v yfirskyni a skortur s lausaf r galdrasmiju rkisvaldsins?


mbl.is Kreppa uppsiglingu?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Voru eir eitthva meira en Lithar?

Miki er g ngur me a lgreglan ni a upplsa hinn skelfilega glp.

Afbrotamennirnir eru Lithar. Skiptir a mli? Kannski finnst sumum a. rum finnst kannski skipta mli a eir voru tlendingar v hinir hreinu og saklausu slendingar lta sr aldrei detta hug a nauga!

Enn arir hefu kannski meiri huga a vita vi hva eir strfuu. Voru eir byggingavinnumenn? Strfuu eir vi fiskvinnslu? Rku eir sitt eigi fyrirtki? Unnu eir hj Kaupingi?

"Tveir Breihyltingar krir fyrir naugun!"

Svo sannarlega frtt til nsta bjar, ea hva?

Stareyndin er s a etta eru tveir einstaklingar, melimir Evrpusambandsins/evrpska efnahagssvisins og n nlega Schengen-svisins. slenskri lgreglu ber skylda a verja lkama og eigur einstaklinga snu gslusvi, hvort sem eir komu hinga lglega, sluppu gegnum landamraeftirlit ea fddust okkar vindblsnu eyju. Rkisfangi vegabrfi eirra, atvinna eirra, hlitur ea trarbrag eiga ekki a vera aalpunkturinn frtt af svona mlum. Eigi essi einstaklingseinkenni a koma fram ykir mr sanngjarnast a fleiri en eitt eirra su nefnd.

einum sta er skrifa: "N eru drukknir sjmenn" alveg httir a sjst fyrirsgnum slenskra dagblaa. Menn af erlendu bergi brotnir" ea bara Plverjar ea Lithar eru teknir vi. Utanbjarmenn" fremja enn afbrot Akureyri."

Njir tmar, ea ntt uppeldi frttamanna blaamannasklunum?


mbl.is krir fyrir naugun
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Stri gegn vestrnum lfskjrum er hafi

N egar hin nttrulega sameind CO2 hefur veri skilgreind sem "mengun" og ger a stu og drifkrafti nverandi loftslagsbreytinga (rltil hitnun seinustu 2-3 ratugum, sem n hefur stvast) geta opinberir embttismenn og stjrnmlamenn hrddir stungi upp hverju sem eir vilja til a setja lfskjr Vesturlanda spennitreyju.

Eitthva pp mun vitaskuld heyrast fr eim sem valta er yfir hverju sinni en slkt er auvelt a leia hj sr yfirrkja-stigi evrpskrar stjrnsslu ar sem enginn er kosinn til valda og verur v ekki kosinn fr vldum.

g tri hins vegar ekki ru en a almenningur muni spyrna vi ftum egar atlagan a lfskjrum hans byrjar a sjst me berandi htti verskiltum bensnstva og hshitunar- og rafmagnsreikningum; egar frinu arf a aflsa til a hafa efni a kaupa nausynlega orku til a lifa gilegu lfi.

Pslavottar mialda slgu sig me svipum til a sna Gui me jningum snum a eir vru verugir til inntku himnarki. Vonandi hefur slkur maskismi horfi r menningu okkar.


mbl.is ESB vill beita blframleiendur CO2 sektum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

A knja bla me korni er slm hugmynd

veur, urrkar, fellibylir og fl hafa alltaf veri til staar, mismiklum mli og yfirleitt stabundi, og enginn hefur snt fram a loftslagsbreytingar dagsins dag su a hafa nein hrif ar . Veikar vsbendingar hafa veri hraktar me sterkum vsbendingum. CO2 er einfaldlega ekki markverur drifkraftur loftslagsbreytinga mia vi t.d. slbletti, El Nino Kyrrahafsins, vatnsgufu og fleira slkt.

Hi nja vi a sem er a gerast dag er a eftirspurn eftir matvlum er a aukast. Vissulega vegna ess a milljnir Asuba eru a rsa r murlegri ftkt og til betri lfskjara, en einnig vegna ess a rkir Vesturlandabar hafa teki upp v a breyta kornmeti etanl strum stl til a knja blvlar snar. Hagkvmni ess er svo gott sem engin, a.m.k. ekki egar verlag byrjar a endurspegla hina tilbnu nju eftirspurn sem fyrst og fremst er knin fram af gallari heimsmynd um umhverfisvitund og "CO2 hlutleysi". Skynsemi ess a brenna matvlum er einnig mjg takmrku. essari iju ttum vi a htta sem fyrst.

Vesturlandabar, vinsamlegast bori matinn ykkar og brenni olunni. a er tilng ola til a.m.k. 50 ra og v ngur tmi til a finna hagkvman orkugjafa sem mun me t og tma leysa jarefnaeldsneyti af hlmi. Kjarnorka og vatnsafl hafa vissulega reynst arbrir arftakar mrgum svium va um heim, en engan veginnhentugir egar kemur a v a knja kutki okkar og flugvlar. Vi urfum v a ba enn um sinn eftir arftakanum, en gerum engum greia me v a sa aulindum og landi vindmyllusti og kornrkt fyrir bensnbla.


mbl.is Matvlaver aldrei hrra
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Srsaukafull lfskjaraskering almennings framundan? Nehhh...

Hef litlu vi seinustu frslu a bta. Punkturinn er s sami: Stjrnmlamenn a tala fyrir snarhkkun orkukostnaar eru ekki a fara framkvma nema a takmrkuu leyti. Httan vi atvinnuleysi eftir nstu kosningar of mikil til a stjrnmlamenn ori a rast beint og hami lfskjr kjsenda sinna.
mbl.is Stfar samningavirur Bali
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Srsaukafull lfskjaraskering almennings framundan? Nehhh...

g held a sama hva plitkusar ra sn milli til a ganga augun Al Gorea egar heim er komi munu eir aldrei ora a leggja t strkostlega hkkun orkukostnai almennings og fyrirtkja snum rkjum. ttinn vi atvinnuleysi eftir nstu kosningar er einfaldlega of mikill.

Rkjum Evrpusambandsins hefur ekki tekist betur upp vi a "hemja" losun CO2 en til dmis Bandarkjunum sem beita allt annarri nlgun (frjlst framtak og tbreisla orkusparandi tkni). Kolaverum sem er loka Vestur-Evrpu er mtt me auknum orkukaupum r kolaverum Rsslands. Vindmyllurnar hafa lti sem ekkert a segja.

Samningsvirur dagpeninga-launara stjrnmlamanna sem fljga einkaflugvlum og ganga um drum jakkaftum vekja tvmlalaust upp kveinn ugg hj mr. egar heim er komi munu eir eya rlitlu meira af f skattgreienda vindmyllur og e.t.v. leggja aukaskatt hvers konar orkunotkun. Dramatsk rs lfskjr almennings mun hins vegar seint sna andlit sitt, og ar me munu ll fyrirheitin um "takmrkun losun" CO2 falla dau til jarar (eins og frgt er ori um Kyoto-samkomulagi).


mbl.is Gur rangur virum Bal
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er bensnver of LGT?

Um essar mundir fundar fna flki fr rkisstjrnum 190 rkja slarparadsinni Bal og rir afleiingar ess a bensnver s of lgt - a verlag olu og bensni s a lgt a almenningur brennir hami og, a sgn, er ar me a hkka hitastig um 0,1 gru a mealtali ratug, srstaklega kldustu og urrustu svum jarar a nttu til.

Rtt er um a rki heims komi sr saman um einhvers konar "bindandi samkomulag" um hvernig a snarhkka bensnveri og neya annig almenning og fyrirtki til a skera orkunotkun sna. Einhverjir halda v fram a slkt urfi "ekki endilega" a koma niur lfskjrum ea hgja lfskjarabtingu ftklinga heimsins, en slkt tal er vitaskuld marklaust. Ef , kri lesandi, ert neyddur til a tvfalda eyslu na orkunotkun er nokku ljst a einhvers staar arf a skera niur tgjldum num. Hvort a verur mat, sparnai, hsni ea lyfjum er h astum hvers og eins. gtir vitaskuld lifa myrkri og haldi r heima vi, en fum finnst a freistandi tilhugsun.

Er bensnver of lgt? eir Bal virast halda v fram,svona rtt mean eir eru ekki a fylla einkaflugvlarnar snar.


Hva me ftkt, sjkdma og vannringu?

N ykir mr forgangsrun "aljasamflagsins" vera komin til fjandans. sta ess a tala um a "trma ftkt" (me niurfellingu viskiptahafta) er tala um a bjarga vesalings ftklingunum fr verabreytingum. Hollendingar uru fyrst rkir og byggu svo fluga hafnargara. slendingar uru rkir ur en eim tkst a byggja br sem olir Skaftrhlaupin (flest eirra).

bar Bangladesh, sem me nverandi hagvexti tekst a vera jafnrkir og Hollendingar dag eftir ltil 20 r, hva eiga eir a gera? J, vera ftkir og lta rku Vesturlndin gefa sr lmusa til a verja sig gegn veurfarsbreytingunum eilfu.

Mesta skorun okkar tma er framhaldandi hersla niurfellingu viskiptahafta, og ef einhverju f a eya srtkar, mistrar astoartlanir a eya v lyf til a tkla hina aulknanlegu sjkdma og tknilega rgjf sem astoa ssalska spillta einrisherra a losa sig vi vld sn.


mbl.is Loftslagsbreytingar mesta skorun okkar tma
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

rni, sndu n gott fordmi og httu a fljga til slarlanda handan hnattarins

The current warming trend is simply part of a natural cycle of climate warming and cooling that has been seen in ice cores, deep-sea sediments, stalagmites, etc., and published in hundreds of papers in peer-reviewed journals. The mechanism for producing such cyclical climate changes is still under discussion; but they are most likely caused by variations in the solar wind and associated magnetic fields that affect the flux of cosmic rays incident on the earths atmosphere. In turn, such cosmic rays are believed to influence cloudiness and thereby control the amount of sunlight reaching the earths surfaceand thus the climate. (Heimild)

Er ekki hgt a sanna og afsanna allt me v a skoa rttu tlurnar og tlka rttan htt? J, tli a ekki. Er bi a sanna a Bal-feralag rna Finnssonar, formanns Nttruverndarsamtaka slands, s a valda breytingum loftslagi Jarar? Sennilega trir hann v sjlfur (og krir sig kollttan v hann er a komast slarfr reikning annarra). g tri v ekki. Ef g tryi v vri mr lka alveg sama, v mannleg velfer rna er (honum) mikilvgari en samkeppni mlikla um plss lofthjpnum, ea g bst vi v.

Hi minnsta sem g get krafi grningjana um er a eir sni gott fordmi. Af hverju essi eilfa bartta fyrir rkisvinguum lgbonum lgregluagerum gegn sskpa- og blnotkun almennings, og a nafni vsinda sem eru vgast sagt enn runarstigi? Af hverju sna skattfjrfrair embttismenn ekki einu sinni vileitni til a sna verki a eir tri v sem eir segja ori?

Nna er staskortur fyrir einkaflugvlar Bal (takk Sigurgeir!). Hva segir a okkur um meintan vilja stjrnmlamannanna til a gangast undir srsaukafullar lfskjaraskeringar nafni vsindagreinar sem enn hefur ekki haft rtt fyrir sr um nokkurn skapaan hlut?


mbl.is Mikil spenna Bal
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

BNA rjskast vi a stfla hagvxtinn

Senn kemur s dagur egar flk byrjar almennt a tta sig v a r frnir lfskjrum, hagvexti og mannlegri velfer sem skering CO2-losun krefst eru of miklar til a stta sig vi. Evrpurkin hafa brennt auvum snum altari vindmylla og slarpanela og keypt dra orku r austri til a bta upp fyrir lokun eigin orkuvera. endanum urfa au samt a hera tk sn markai og snarhkka orkukostna evrpskra heimila ef tlunin er raun og veru s a minnka CO2-losun.

egar s dagur kemur mun ttinn vi CO2 dofna og menn byrja aftur a lta hina nttrulegu sameind sem hluta af andrmsloftinu og skp hrifaltinn hluta egar kemur a sfelldum breytingum hitastigi lofthjpsins, t.d. mia vi vatnsgufu og skjafar. Arir munu halda fram a tra ofurmtt CO2-sameindarinnar en stta sig vi losun hennar v hn er nausynleg hliarafur ess a fra mannkyninu drmta orku.

Niurstaan verur bum tilvikum ein: Losun CO2 er nausynleg mean hagkvm orkulind sem leysir af olu er (upp)fundin. Ng ola er jru til nstu 50-70 ra svo ngur er tminn!

essi uppljmun almennings er hins vegar fjarri enn sem komi er. ess vegna er kaflega mikilvgt a Bandarkin - "drifkrafturinn" heimshagkerfinu - haldi fram a hafa yfir 4% hagvxt ri langtmamealtali og halda t sem hinn "illi salegi vinur umhverfisins" eins lengi og hgt er. Clinton og GW Bush geru bir vel me v a neita a skrifa undir bindandi aljasamykktir um takmrkun losun CO2 og vonandi heldur nsti Bandarkjaforseti fram smu braut (hjlp!).


mbl.is Bandarkin skrifa ekki undir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband