Bloggfrslur mnaarins, janar 2014

Svari er einfalt

Spurt er:Hvers viri er leiksklakennari?

Svari er: Jafnmikils viri ( peningum) og arf til a manna stur leiksklakennara, mia vi krfur ess sem rur.

g veit ekki hva er miki atvinnuleysi meal leiksklakennara. Mn tilfinning er samt s a ef starfsflk vantar leikskla s hgt a finna a. Hvort a starfsflk s allt me 5 ra hsklanm ea ekki veit g ekki. g strk leikskla hrna Danmrku. g hef ekki hugmynd um menntun neins af starfsflkinu. g s samt a a nennir yfirleitt a sinna brnunum og kann rugglega skyndihjlp. a er ng fyrir mig.

En tt starfsflk s jafnmikils viri og arf peningum til a f a vinnu fyrir hvert gefi starf (mia vi krfur og jlfun sem starfi krefst) er ekki ar me sagt a laun leiksklakennara skv. kjarasamningi segi einhverja sgu. au eru handahfskenndar tlur sem eru kvenar fundum einhverra srfringa. Hver og einn starfsmaur leikskla getur veri meira ea minna viri raun og veru, en a kemur ekki ljs nema a henda llu kjarasamningum rusli og semja upp ntt vi hvern og einn. Verminni starfsmenn f dag hrri laun en eir gtu fengi, kostna launakjara vermeiri starfsmanna, sem urfa a stta sig vi minna en ella.

Hi opinbera flkir svo myndina enn frekar me krfum um kvena lgmarksmenntun og -ekkingu.

Svo svari, fyrir sem voru a leita a v, m finna. Fyrst arf samt a henda llum kjarasamningum rusli, afnema ll lg um jlfun og menntun leikasklakennara, og einkava barnagsluna eins og hn leggur sig (um lei og skattar sem fara fjrmgnun hennar eru afnumdir, auvita).


mbl.is Hvers viri er leiksklakennari?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kna og frverslunarsamningurinn

͠frtt vefsu Viskiptablasins segir:

Alingi samykkti gr ingslyktun um frverslunarsamning vi Kna. Samkvmt ingslyktunartillgunni er rkisstjrninni veitt heimild til ess a fullgilda samninginn sem var undirritaur i aprl.

etta hljta a vera gar frttir, ekki satt? Hann opnar stran marka fyrir slenskan tflutning, ekki satt?

Samningurinn kveur um niurfellingu tolla llum helstu tflutningsafurum slendinga, flestum tilvikum fr gildistku samnings. Allar sjvarafurir vera tollfrjlsar en algengir tollar eim eru bilinu 10-12%. Tollar feinum vrum falla niur fngum, 5 ea 10 rum. 90% tflutnings til Kna eru sjvarafurir.

..segir srstakri heimasuum ennan samning.

Einnig:

tilefni af undirritun frverslunarsamningins gfu forstisrherrar slands og Kna t sameiginlega srstaka yfirlsingu, um reglubundi plitskt samr sem tekur meal annars til mannrttinda. Yfirlsingin tryggir vettvang til a taka upp hver au ml sem stjrnvld telja mikilvgt a ra.

Frbrt, ekki satt?

Ekki eru allir sannfrir um a. Vefjviljinn, af llum,maldar minnog leggst allt a v gegn v a essi samningur s gerur.ingmenn Pratahafa mtmlt essum samningi og gefa margar stur fyrir eim mtmlum.

En er frverslun, ea frjlsari verslun en hn var ur, bara verkfri til a n kvenum rum markmium?

a finnst mr ekki a eigi a vera hugsunin. Frverslun s g sem ga sjlfu sr. Skilin rtt er hn einfaldlega verslun sem er einfaldlega ltin frii. hana eru ekki lagir skattar ea tollar, en til vara mjg hflega. hana eru ekki lagar ungar byrar af lgum og reglum og skilyrum. Hn snst einfaldlega um a a tveir einstaklingar vera sammla um kaup og kjr og geta stunda viskipti, mist vert bjarmrk ea vert landamri.

a a stjrnmlamenn njti aukinnar frverslunar me eirri stkkun hagkerfi (og ar me "skattstofnum") sem slk verslun hefur yfirleitt fr me sr er svo allt annar handleggur.

Almenningur slandi og almenningur Kna eiga nna aeins auveldar me a stunda verslun og viskipti sn milli en ur. a er gott sjlfu sr. Allt hitt - a er allt hitt.


Kreppan er rtt a byrja

tgfa bka um jml eru alltaf gir frttir a mnu mati. bk er rmi til a fara djpt hlutina, ra fram og til baka og byggja upp rksemdarfrslu lengra mli en rmi er fyrir greinum og jafnvel ritgerum.

slendingar eru enn a reyna komast til botns v hva gerist ri 2008 og finna leiir til a reisa hagkerfi sitt og sjlfsmynd upp n.

Mn sp er s a etta muni ekki takast ur en nsta kreppa skellur . S kreppa mun lta sem hfst ri 2008 til a lkjast litlum flapensli blugrfnu andliti.

einum stasegir til dmis:

Ultimately the power of monetary policy to engineer a real economy will be proven to be just as ridiculous as the claims that housing prices must always go up.

Nsta kreppa verur rkisfjrmla- og gjaldmilakreppa. Rkissjir sem tku sig gjaldrota banka eru skuldsettir upp rjfur (og s slenski v hann hlt fram a eya tt skattstofnarnir hafi orna upp ea horfi). Til a fjrmagna skuldsetningu hafa eir flestir teki upp a prenta peninga strum stl (eir sem hafa agang a selabanka). Kaupmttur gjaldmilanna rrnar kjlfari, og va er s rrnun bara a hluta komin fram. S rrnun neyir yfirvld til a hgja peningaprentuninni, og taka vextir stkk upp vi og senda skuldsetta rkissji greislurot.

En hva kemur etta okkur vi? etta hefur margvsleg hrif. Skuldir munu rjka upp me vaxtahkkununum (og tilviki slandendinga me vertrygg ln, vegna vertryggingar). Sparnaur verur a engu. Laun munu hkka mun hgar en skuldir og rrnun kaupmtti peninga. Lfskjr almennings taka me rum orum stran skell.

etta er vibi og etta er fyrirsjanlegt en stjrnmlamenn lta svona tal sem vind um eyru jta. a verur eirra byrg a hafa lifa ninu og hunsa allar vivaranir.


mbl.is N kenning um slensk stjrnml
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Upprennandi smyglarnar ba tekta

Svartur markaur fyrir tbak slandi er um a skjta djpum rtum. a tti a flytja eitthva af fjrmagni r skattlagningu og beint vasa framtakssamra smyglara, sem geta svo eytt f snu vermtaskapandi htt frekar en a sj eftir v rkishtina.

Ekki svo a skilja a g s a mla lglegri smygl- og slustarfsemi bt. Hn er samt a einhverju leyti lei t r krumlum hins opinbera. Sovtrkin hefu hruni miklu fyrr ef svarti markaurinn hefi ekki s almenningi fyrir lfsnausynjum og mis konar jnustu ratugi.

Hi versta vi a svarti markaurinn taki vi hluta af tbaksslu slandi er a slumenn svarta markaarins eru me mislegt anna bostlunum sem er mun verra fyrir heilsuna en tbak. eir geta boi upp kannabis, hass, sptt og hreint fengi. hrifagjrn ungmenni, sem fyrir lngu eru htt a hlusta foreldra sna, gtu freistast til a prfa mislegt sem er bi vanabindandi og lfshttulegt. hrein fkniefni og sktugt fengi er ar meal.

En tli eim s ekki sama eim arna flabeinsturnum lheilsunnar? eir sofa ekki rlegir nttunni nema vita til ess a foreldrar su farnir a frna mat barnanna fyrir tbakskorn og fengissopa. a er e.t.v. a gefelldasta vi etta allt saman.


mbl.is Reykingamnnum fkkai fyrra
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Samstarf er alltaf g hugmynd

Hvort sem veri fer klnandi ea hlnandi er ljst a auki samstarf er alltaf betra en breytt samstarf. Fleiri hendur vinna ltt verk, strri markaur bur upp meiri srhfingu, og fleiri heilar leysa fleiri vandaml. Veri er aukaatrii essu samhengi.

s og klaki hindra ekki auki samstarf, ekki einu sinni egar kemur a v a skja aulindir hafi. S ver aulind ngu htt mun gavonin rttlta fjrfestingar nausynlegri tkni til a skja hana. Stjrnmlamenn eru hins vegar hindrun. eir skattleggja, setja reglur, halda uppi tollamrum, veita rekstrarleyfi ea sleppa v, boa stefnur, skapa vissustand, jnta, fria, sliga og svona mtti lengi telja.

Tkifri eru alltaf endanlega mrg. Stjrnmlamenn eiga a htta a flkjast fyrir a einhver grpi au.


mbl.is Samskiptin veri frekar ltil hinga til
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skemmtileg og brholl hugleiing, en msu er gleymt

a er gott a einhverjir innan bankakerfisins geri sr enn grein fyrir skalegum afleiingum af rkisvrum, selabankastuddum og peningaprentandi rekstri banka dag.

Allt sem sagt er frttinni svo langt sem a nr. Miki innstreymi nrra peninga eitthvert hagkerfi rrir kaupmtt eirra peninga. Su peningarnir gull rrnar kaupmttur ess. Su peningarnir papprsselar me andlitsmyndum rrnar kaupmttur eirra. Fyrstu vitakendur peninganna geta keypt gamla verlaginu, en aukin eftirspurn eirra rstir ver og eir sem seinna koma hafa v hvorki fengi nja peninginn n gamla verlagi, heldur ntt og hrra verlag me smu rstfunartekjur.

Sem sagt, tilflutningur vermtum fr eim sem eru fstum tekjum til eirra sem f fyrstir hina nju peninga hendurnar.

Svona laga er samt fljtt a jafna sig, gefi a fikti vi peningamagn umfer httir. tilviki Migars sgu J.R.R. Tolkien m tla a s ager a koma auvum Smeygins umfer s bara mguleg einu sinni. Verlag tekur kipp, srstaklega kringum fjalli sem hann bj . Markaurinn mun hins vegar jafna sig, gefi a fleiri drekaauvi s ekki a finna ea a langur tmi li milli ess sem au eru opnu fyrir neyslu.

Boskapurinn er essi: Hvaa magn peninga sem er umfer dag er ngjanlegt til a ll viskipti geti tt sr sta. Breyting v magni leiir til algunar veri og tilflutnings vermtum. egar s algun er yfirstain er hi nja peningamagn umfer einnig ngjanlegt til a ll viskipti geti tt sr sta.

Selabankar eru sfellt og endalaust a fikta vi peningamagni umfer. ess vegna eru eir slmir. Drekinn Smeyginn er slmur, og auvi hans munu valda miklu uppnmi mrkuum, en bara eitt skipti. Hann er v minna slmur en selabankar heimsins fyrir frjls samskipti og viskipti.


mbl.is Smeyginsgull leiir til averblgu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hrundi, mia vi hva?

Spurning: Hvernig er hgt a mla gi viskiptablaamennsku?

Svar: Skoau hversu misvsandi frttir um gull eru. Su r ekki mjg misvsandi er blaamennskan sennilega heildina liti g. Annars lleg.

Bandarski dollarinn hefur misst 99,9% af kaupmtti snum mia vi gull seinustu 300 rum. Um a m lesa nnarhrna(og mun var).

A sgn er gull ekki lengur mikilvgt til a verja kaupmtt auva ea peninga. a er rangt. Meira a segja peningaprentarar eins og selabankastjri ECB geta frt gt rk fyrir v (sjhr).

a er heldur ekki alveg rtt a fjrfestirinn George Soros hafi gefist upp gulli. Hann er ekktur fyrir a segja eitt og gera anna til a rugla markasaila. Nnar um a hrna.

a eina sem kemur veg fyrir grarlega hkkun gulli essi misserin (mld dollurum og rum papprsgjaldmilum) er blrur af trausti selabnkum heimsins. egar hann slitnar verur slegist um gulli, og ar hafa m.a. Knverjar, Indverjar og Rssar bi sig undir.

Fyrir betri umfjllun um gull og framt ess m benda essagrein.


mbl.is Gullver hrundi ri 2013
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Og a er fari

Fyrir sem vilja vita hva verur um peninga sem lagir eru inn bankareikning ea lfeyrissj er eftirfarandi myndband mjg gagnlegt (titill ess ensku er "And it's gone"):


mbl.is Heimild til tborgunar sreignar framlengd
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Stjrnml hlninnar

Hvernig stendur v a mikill meirihluti tiltekins rkis sttir sig vi kgun frra sem verma valdastlana? Hvernig getur konungur komist upp me a stjrna sundum og jafnvel milljnum einstaklinga eins og harstjri? Hvernig stendur v a ltil valdaelta getur moka rjmann af braustriti margfalt fleiri egna?

essum spurningum reynir hfundur bkarinnarThe Politics of Obedience: The Discourse of Voluntary Servitude, Etienne de la Boetie, a svara. Bkin, ea ritgerin (80 bls. fr kpu til kpu), var skrifu fyrir nlgt 500 rum san en enn mjg vel vi (jafnvel meira en nokkurn tmann), og er agengileg hvaa formi sem hver ks (prent, PDF, rafbk).

Hfundur kemst a eirri niurstu a margt stuli a v a fir geti stjrna mrgum, og jafnvel me harri:

  • Konungurinn og valdaklka hans stula a v a kveinn leyndardmur umleiki sem stjrna, annig a almenningur lti sem stjrna sem einhvers konar ruvsi manneskjur en sausvartan almgann. Um sem stjrna gilda arar reglur og nnur siferislgml. Rkisvaldi er eining sem er allt senn nausynleg og snertanleg.
  • Valdaklkan sr til ess a undir sr s enn strri hpur sem rfst v sem rkisvaldi nr a draga til sn af vermtum. Undir eim hp er svo enn strri hpur sem akkar lfsviurvri snu a eiga hpinn fyrir ofan a. Svona s sem flestum tali tr um a allt hi ga komi a ofan, egar raunin er auvita s a vermtin eru skpu af almenningi og san dregin til hins opinbera.
  • Almenningur lifir ninu. ninu er honum stjrna, og vermtin hirt af honum ninu, og annig hefur a veri lengi, og ess vegna er erfitt a mynda sr a eitthva anna gti teki vi en arrn rkisvaldsins.

Hfundur leggur til mjg frisama lei til a koma rgandi stjrnvldum fr: A htta a hla. annig httir almenningur a vkva hi opinbera, eins og jarvegur sem httir a gefa af sr steinefni og vatn til rta plntunnar. Rkisvaldi getur ekki rifist ruvsi en a meirihlutinn beygi sig undir kgun minnihlutans.

Vi a m bta v vi hr a lri er a ekki annig a "vi rum okkur sjlf". eir sem ra, eir ra. Hinir - ekki.

annarri bk, sem g las einnig nlega, er fjalla um a hvernig rkisvaldi klippir sfellu burtu hluta af frelsi okkar, og gerir a svo litlum bitum a vi tkum ekki einu sinni eftir v. etta er bkinIt's a Jetsons World: Private Miracles and Public Crimes, eftir Jeffrey A. Tucker. sumum kflum bkarinnar bendir hfundur a margt af v sem mtti fyrir bara 5 ea 10 rum san er banna dag, en enginn tekur eftir v. G og dr hreinsiefni eru orin lleg og vi kennum uppvottavlinni ea vottavlinni um, en raunveruleg sta er s a eitthvert virka efni var sett bannlista (t.d. v a m nota til a framleia eiturlyf ea hva a n er) n ess a nokkur hafi htt um a (af msum stum sem hfundur nefnir einnig).

Og hva gerir almenningur vi essum litlu skrefum sem hafa beinlnis a markmi a senda okkur aftur hellana ar sem vi getum rkta okkar eigin mat, handvegi r vatni og di fyrir fertugt?

Ekkert.

Vi tkum ekki einu sinni eftir v a a sem mtti fyrir 10 rum m ekki dag, n ess a nokkur haldbr rk hafi veri fr fyrir troningum athafnafrelsi okkar og frelsi til a eiga frism og ofbeldislaus viskipti og samskipti vi ara.

Vi ttum ll a hugleia stjrnml hlninnar meira. Vi erum rtt fyrir allt ekki bara rollur sem hlaupa ttina a nsta gati giringunni, sem fer sfellt minnkandi. Vi eigum a gera meiri krfur til okkar sjlfra en a.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband